"Enenin bir vechini nübüvvet tutmuş gidiyor; diğer vechini felsefe tutmuş geliyor." İzah eder misiniz? Nübüvvet için “gidiyor” tabiri, felsefe için ise “geliyor” tabiri kullanılması bir hikmete mebni midir?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Enenin kelime mânası “ben” demektir ve öncelikle insan ruhunu ve ondaki çok geniş istidadı ders verir. Bu büyük sermayeyi kullanma hususunda insanlar tâ Habil ve Kabil'den itibaren iki ayrı yol tutmuşlardır. Birisi Allah Elçilerinin gösterdikleri hidayet yolu, diğeri ise vahy-i semavîyi dinlemeyip kendi aklı, hissiyatı ve nefsiyle hareket edenlerin tuttukları dalalet ve küfür yolu. Burada "felsefe" kelimesi bu ikinci yolu temsilen kullanılmıştır.

Nübüvvet yolunu Üstat Hazretlerinin şu ifadeleri veciz olarak ortaya koymaktadır:

“Kur’ân’ın vazife-i asliyyesi, daire-i rububiyetin kemâlât ve şuunatını ve daire-i ubudiyyetin vezâif ve ahvâlini tâlim etmektir."(1)

Demek ki, insanın yaratılışındaki esas maksat Allah’a inanması ve kulluk görevini O’nun razı olacağı biçimde yerine getirmesidir.

Bütün varlıklar gibi kendisinin de Allah’ın bir mahluku olduğunu hiç düşünmeyen insanlar ise hayatın gayesini, “mümkün olduğu kadar güzel ve rahat bir hayat geçirmek, dünya nimetlerinden azamî derecede istifade etmek” şeklinde anlarlar ve bundan çeşitli felsefî akımlar doğar.

Nübüvvet için “gidiyor”, felsefe için ise “geliyor” denilmesine gelince: Akla gelen ilk mâna, bu iki yolun birbirine zıt olduklarıdır. Ayrıca, "gidiyor" kelimesi nübüvvet yolunun ahirete ve ebedî saadete uzandığına bir işaret olabilir. Felsefe yolu ise böyle bir yolculuktan uzak olarak sadece dünyaya bakan bir yoldur; "geliyor" kelimesi bu mânada kullanılmış olabilir.

(1) bk. Sözler, Yirminci Söz, İkinci Makam.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Yorumlar

Yusuf Gönüllü

"İşte, hem şu sırdandır ki, bâtın-ı umura gidip, sünnet-i seniyyeye ittibâ etmeyerek, meşhudatına itimad ederek "yarı yoldan dönen" ve bir cemaatin riyasetine geçip bir fırka teşkil eden firak-ı dâllenin bütün imamları, hakaikın tenasübünü, muvazenesini muhafaza edemediğindendir ki, böyle bid'aya, dalâlete düşüp bir cemaat-i beşeriyeyi yanlış yola sevk etmişler. İşte bunların bütün aczleri, âyât-ı Kur'âniyenin i'câzını gösterir. 25.söz,s.596)

Cümlesi felsefe için "geliyor" ifadesini daha iyi izah ediyor diye düşünüyorum, soruya cevap için değerlendirebilirsiniz. Selamlar...

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.

BENZER SORULAR

Yükleniyor...