Block title
Block content

"Hararetteki merâtip, burudetin tahallülüyledir. Hüsündeki derecat, kubhun tedahülüyledir. Kudret-i ezeliye zâtiyedir, lâzımedir, zaruriyedir. Acz tahallül edemez, merâtip olamaz, her şey ona nisbeten müsavidir." İzah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Sıcaklığın katmanları, dereceleri ancak soğuğun sıcaklık ile kıyaslanması sonucu anlaşılır.

Güzelliğin dereceleri de ancak zıddı olan çirkinlik ile anlaşılır. Çirkinlik olmasa güzellik tek tip tek kalıp tek derece olarak anlaşılacaktı.

Mesela, birisinin yüzü çok güzel, diğerinin yüzü de çok güzel; lakin bu iki güzelden birisinin burnunda az bir eğrilik var, bu eğrilik onu diğer güzelden alta atıyor. Çirkinlik yani eğrilik olmasa idi ikisi arasındaki güzellik farkını bilemeyecektik. Çirkinlik araya girince, iki güzellik mertebesine iki güzellik derecesine sahip olduk. Kusur ve çirkinlik güzelliğe müdahale ettiği için, yer yüzünde binlerce güzellik mertebesi ortaya çıkıyor...

Çirkinliğin güzelliğe müdahale etmesi, ancak sonradan oluşan bir başlangıca sahip olan ve sınırları belli olan güzellikler için geçerlidir. Ezelde var olan, sınırları olmayan ve kusurdan temiz ve pak olan bir güzelliğe çirkinlik yaklaşamaz ve ona müdahale edemez.

Allah’ın güzelliği sonsuz ve kusurdan münezzeh olduğu için, çirkinlik Ona yaklaşamaz, Ona müdahale edemez. Müdahale etmiş olsa Onu sınırlandırmış olur. Oysa bir şey aynı anda hem sınırlı hem de sınırsız olamaz. Sınırsız olana sınır konulamaz.

Allah’ın kudreti sonsuz ve sınırsızdır. Acizlik ise, böyle bir kudrete ne yanaşabilir ne de müdahale edebilir, tıpkı güzellikte olduğu gibi...

Acizlik sonsuz kudrete bir son veremediği için, sonsuz kudrette de bir derece bir makam bir mertebe oluşturamaz. Öyle ise sonsuz kudret açısından küçük bir çakıl taşını kaldırmakla güneş sistemini kaldırmak aynı ve eşit kudretle olmaktadır. "Çakıl taşını az bir güçle güneş sistemini çok bir güçle kaldırdı." demek caiz olmaz.

Ama gücü sınırlı olanlar için mertebe caiz, hatta vaciptir. Çünkü mertebeyi ortadan kaldıran şey sonsuzluk ve sınırsızlıktır. Sınırları olan bir güç için ise çakıl taşını kaldırmak bir masayı kaldırmaktan daha kolay daha rahattır.

Allah’ın bir insanı yaratması ile bütün insanları yaratması kolaylık bakımından eşit ve müsavidir. Bir atomu yaratması ile bütün kainatı ve mahlukatı yaratması aynı derecededir.  

Zorluk ve kolaylık, acizliğin girdiği sınırlı güçle ilgili bir durumdur. Sınırsız bir güce acizlik giremediği için, zorluk ve kolaylık da o güç için tasavvur edilemez...

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...