Nefsin kendine mahsus bir vücud-u haricisi var mı, yoksa tamamen emr-i itibari midir?

Değerli Kardeşimiz;

Nefis; insan mahiyetinde maddi, cismani ve hayvani yönü temsil eden, nurani ve latif duyguların tekemmülüne vesile olan bir cihazdır. Dolayısıyla nefis mahluktur ve insanın ruhunda olan kalp, akıl vs. duygular gibi vardır. İnsanın bu kesif ve maddi nefsi, ıslah ve terbiye ile nurani ve latif bir surete çevrilebilir. İşte nefsin mertebeleri bu ıslah ve terbiyenin kademelerinden barettir. Allah, imtihanın bir gereği olarak insanların terakkileri için onlara nefis ve şeytanı yaratmış ve insana musallat etmiştir. İnsan bu iki düşmanına galip gelirse ebedî saadete nail olur.

Ayrıca nefis bir şeyin “kendi”si anlamına da gelmektedir. İnsan olarak ruh ve bedenimizin ikisine birden nefis denilmektedir. Allah’ın isim ve sıfatlarının anlaşılmasında önemli bir miyar ve mihenktir. Bir insanın kendisine de nefis denilmesi cihetiyle, emr-i itibari olması zaten düşünülemez. Altıncı Söz'de Üstad'ımız

"Şüphesiz Allah müminlerden nefis ve mallarını cennet karşılığında satın aldı..." (bk. Tevbe, 9/111)

ayetini izah ederken, nefis için sahip olduğu maddi ve manevi bütün aza ve cihazatlar olarak anlatır. Ayrıca 26. Lem'a Sekizinci Rica'da da "Her nefis ölümü tadacaktır..." (bk. Âl-i İmrân, 3/185.) ayetini tefsir sadedinde de "insan, küre-i arz ve kâinatın" birer nefis olduğunu ve bunların da bir gün gelip ölümü tadacaklarını ifade ediyor.

Netice-i Kelam; insandaki nefis mahluktur, yani itibari değildir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü