"Bir sultan, itaat edenlere mükâfat ve isyan edenlere de mücazat etmezse, saltanatı inhidama yüz çevirir." İzah eder misiniz?
Değerli Kardeşimiz;
"Bir sultan, itaat edenlere mükâfat ve isyan edenlere de mücazat etmezse, saltanatı inhidama yüz çevirir. Ve keza, bir sultanın sağında lütuf ve merhamet ve solunda kahr ve terbiye lazımdır. Mükâfat, merhametin iktizasıdır. Terbiye de mücâzâtı ister. Mükâfat ve mücâzat menzilleri ahirettir." (Mesnevi-i Nuriye, Lâsiyyemalar)
Bu cümle hem tevhid hem adalet hem de rububiyet kavramlarını içine alan çok derin bir ölçüdür. Risale-i Nur’da “adalet-i İlâhiye” ve “saltanat-ı rububiyet” meselesi bu örnekle akla yaklaştırılır.
Eğer bir hükümdar, kendisine bağlı olanı ödüllendirmez, isyancıya da müdahale etmezse, halk onu ciddiye almaz. Düzen bozulur, devlet yıkılır.
Evet, Cenab-ı Hak, sonsuz kudret ve hikmet sahibi bir sultandır. Onun emirlerine uyanlar, ibadet edenler, salih amel işleyenler; elbette mükâfata, yani cennete layıktır. İsyan edenler, zalimler, haramı helal bilenler ise cezasız bırakılırsa, -haşa- Allah’ın adaleti sorgulanır hale gelir.
Ama biz iman ediyoruz ki:
“Zerre kadar hayır da zerre kadar şer de karşılıksız kalmayacaktır.” (bk. Zilzâl, 99/7-8)
"Saltanat" bir yere hükmetmek, bir yeri idare etmek, oranın bütün tedbir ve idaresini elinde bulundurmak anlamına geliyor. Hükmeden idare eden kendi hükmü ve idaresi altında olanlara karşı hem adil olması hem de kuvvet ve kudretini göstermesi gerekir. Kuvvet ve kudretini gösterip adil olması da ancak ceza ve ödül ile olabilir. Yani isyan edenlere ceza itaat edenlere ödül vermek saltanatın bir gereği bir özelliğidir. Bu ikisi noksan olursa, saltanat yıkılır anlamsızlaşır.
Mesela birisi isyan edip edepsizlik ederek sultana meydan okusa ve onunla alay etse, Sultan da bunu sineye çekip hiç tepki vermezse sultanın saltanatının hükmü inhidama maruz kalmış olur.
Ya da zalim birisi sultanın masum bir tebasına zulmedip haksızlık ederse, sultan da zalime hesap sormayıp onu kendi haline bırakırsa, sultanın saltanatı yıkılmış olur.
Sultanın saltanatı ancak ceza ve ödül ile olabilir, aksi düşünülemez. Öyle ise mutlak adalet ve saltanat sahibi olan Allah’ın kendine itaat edenlere cennet, isyan edenlere de cehennem gibi bir karşılık ve ceza yerininin olması bir zaruret bir gerekliliktir. Aksi takdirde saltanatı hükümsüzlüğe girer.
Netice olarak;
Bu cümle, âdeta bir paragrafta bütün bir ahiret delilini, adalet sistemini ve rububiyet tecellisini anlatıyor. Her mümin bu cümledeki manayı anlayabilirse,
Hem sabırla ibadet eder,
Hem de asla isyana cesaret etmez.
İlave bilgi için tıklayınız:
- ADALET, CEZA, HESAP, MÜKÂFAT, ZULÜM.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü