"Çünkü yalnız ayıplardan selâmet, kemâle delil olamaz." cümlesi ile geçtiği yerin münasebetini izah eder misiniz?

Değerli Kardeşimiz;

"Kemal"i, yani mükemmellik kelimesini sadece ayıp ve kusurlardan pak ve temiz şeklinde tarif edemeyiz. Evet, kemalin ayıp ve kusurlardan pak ve temiz olması bir şubesi olabilir, ama kemalin tamamını ifade eden bir tarif değildir.

Allah, bütün kemal sıfatlarla muttasıf olduğu için her türlü noksanlıktan ve kusurdan münezzeh ve mukaddestir. Yoksa "kusurdan münezzeh olduğu için mükemmeldir" diyemeyiz. Çünkü mükemmelliğin kusurdan temiz olmanın dışında, kendine mahsus bir manası, bir cemali ve bir kemali bulunuyor. İşte Allah’ın sonsuz kemalinde böyle muazzam bir derinlik ve güzellik bulunuyor.

Yani mutlak kemali dünyaya ait kusur ve ayıplardan tenzih etmekle tarif etmemiz mümkün değildir. Faraza Allah insanın bütün kusurlarından ve noksanlıklardan temizlemiş olsa, yine de mutlak kemale gelmiş olmaz. Demek "mutlak kemal" kusurdan müberra olmakla beraber ayrı bir kıymettir, denilmek isteniyor.

Âyetin sinek ile temsil getirmesinde belağatçe kusur sayılan şeylerin çürütülmesi ile temsilin kemali ispat edilmiş olmuyor. Yani âyette zikredilen ve tenkide konu olan temsilin ayıplardan münezzeh olmasının dışında bir de belağat açısından kemali bulunuyor.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü