Block title
Block content

26-27. âyetin tefsiri

İçerikler

  1. "Cenâb-ı Hak, kullarını irşad ve ikaz etmek üzere, sivrisinek gibi hakîr, kıymetsiz bir hayvanla veya bir mahlûkla misal getirmeyi, kâfirlerin keyfi için terk etmez..." Buradaki sivrisinek örneği nedir?

  2. "Demek hakikatte قَبْلَ اَنْ تَنْفَدَ كَلِماَتُ رَبِّى وَلَوْ جِئْنَا بِمِثْلِهِ مَدَداً âyetinin ifade ettiği mânâda hiçbir cihetle mübalâğa, müzayede yoktur, belki tenakus vardır." Burayı nasıl anlamalıyız; "tenakus" ifadesi ayet için kullanılmamalı gibi...

  3. "Eşcar kalem, denizler mürekkep olsa, o kelimatı yazıp bitiremezler." Bu ifadeyi nasıl anlayabiliriz?

  4. "Her şeyde O'nun varlığını, birliğini gösteren bir alâmet vardır." beytinin kaynağı nedir, müellifine "kudsi şair" denilmesinin hikmeti ne olabilir?

  5. "Bir çocukla konuşup söz anlatmak, bir feylesofla konuşmaktan aşağı değildir." Üstadımız, bu cümlede filozofu mu aşağılıyor yoksa çocuğu mu yüceltiyor; biraz açar mısınız?

  6. "Eğer mümkinat cihetinden cüz´i fikriyle, müşteri nazarıyla bakarsa, zaif bir vehim bile onun nazarında bir dağ gibi olur." cümlesinde, müşteri nazarıyla kelimesi ile ne denilmek isteniyor?

  7. "Her kim inâyet-i ezeliye ile rububiyet-i İlâhiyeyi göz önüne getirip Allah cânibinden kudretin azameti altında bakarsa..." Devamıyla açar mısınız?

  8. "Eğer teklif olmasaydı, ruhlardaki o tohumlar neşv ü nema bulamazdı." Cennette kalsaydık "kemalât-ı vicdaniye ve ahlâk-ı hasene" nasıl yok olurdu, örneklerle açıklar mısınız?

  9. "Fakat Kur’ân-ı Kerim, usul ittihaz ettiği îcaz ve ihtisara binaen, temsilâtın âkıbetini, yani temsilâta terettüp eden dalâlet ve hidayeti, ille-i gaiye menzilesinde göstermiştir." İzah eder misiniz?

  10. "O temsilâtı nûr-u iman ile tefekkür edenin nûr-u imanı inkişaf eder, kuvvet bulur. Küfür zulmetiyle ve tenkit hırsıyla bakanın da, zulmeti ziyadeleşir ve gözü kör olur. Çünkü nazarîdir, bedîhi değildir." izah eder misiniz?

  11. "Amma insanların büyük bir kısmı, ihtiyarı ile küfrü kabul ve tekâlif-i İlahiyeyi reddetmişlerse de teklifin bazı nevilerinden süzülen terbiyevî, ahlâkî vesaire güzel şeyleri aldıklarından, teklifin o nevilerini zımnen ve ızdıraren kabul etmiş bulunurlar." İzah eder misiniz?

  12. "Fakat insanların bir kısmı, arzu ve ihtiyarıyla teklifi kabul etmiştir." cümlesini açıklayıp örnek verir misiniz?

  13. "Ve bir hükûmet, mücahede ettikçe cesareti artar, terkettiği zaman cesareti azalır ve binnetice cesaret de, hükûmet de söner, mahvolur." Hükümet ile ilişkisi nasıldır bu konunun?

  14. "Yüksek hissiyat ile güzel ahlâkın neşvüneması, ancak mücahede ve içtihadla olur." Buradaki "içtihat ve mücahede" ile birlikte açar mısınız?

  15. "Hidayetin tekâmülüne dalâlet yardım ettiği gibi, imanın tekâmülüne de küfür yardım eder." cümlesini nasıl anlamalıyız?

  16. "Sahife-i âlemde yaratılan delâil, uhûd-u İlâhiye hükmündedir." cümlesini izah eder misiniz? Elest bezminde verdiğimiz söz ile buranın bağlantısı var mı?

  17. “Evet, ifrat veya tefrit, delillere karşı bir isyandır. Yani sahife-i âlemde yaratılan delail, uhûd-u İlahiye hükmündedir…” devamıyla birlikte izah edebilir misiniz? İfrat veye tefrit neden delillere karşı isyan oluyor?

  18. Daha kısa ve muhtasar olan "darbun" masdarı üzerine "enyedribe"nin fiil sigasıyla tercihan zikredilmesi, itirazlarının menşei bizzat temsil olmayıp,.. diye devam eden cümleleri izah eder misiniz?

  19. Onların bu sözlerine müşakelet ve müşabehet nokta-i nazarından اَنْ يَضْرِبَ yerinde مِنَ الْمَثَلِ الْحَقِيرِ denilmesi, müşabeheti saklamak için daha münasib olurdu, cümlesini açıklar mısınız?

  20. "Meselendeki tenkirden anlaşılır ki, burada medar-ı nazar, bizzât meselin zâtıdır, sıfatları değildir. Sıfatları ise makamın iktizasına veya mümessel-i lehin haline havale edilmiştir." cümlesini açıklar mısınız?

  21. "Temsilin hâsiyeti olan aklî bir şeyi hissî bir şeyle ve aslı olmayan mevhum bir şeyi muhakkak ve mevcut olan birşeyle ve gaip olan bir şeyi, hâzır bir şeyle tasvir etmektir." cümlesini açar mısınız?

  22. "Çünkü yalnız ayıplardan selâmet, kemâle delil olamaz." cümlesini izah edip, geçtiği yerle bağlantısını açar mısınız?

  23. Fıskla Kabuklarından Çıktılar, İfadesini Nasıl Anlamalıyız?

  24. "Cenâb-ı Hakkın ahdi meşiet, hikmet, inayetin ipleriyle örülmüş nûranî bir şerittir..." İzah eder misiniz, buradaki ahit "kalubela" mıdır?

  25. "Sanki Cenab-ı Hakk'ın ahdi; meşiet, hikmet, inayetin ipleriyle örülmüş nuranî bir şerittir ki, ezelden ebede kadar uzanmıştır." cümlesini izah eder misiniz; bu ahdi biz nasıl bozuyoruz?

  26. "Sanki Cenab-ı Hakk´ın ahdi; meşiet, hikmet, inayetin ipleriyle örülmüş nurani bir şeriddir ki, ezelden ebede kadar uzanmıştır. Bu nurani şerid, kainatta nizam-ı umumi şeklinde tecelli ederek,.. nev-i beşere uzatmıştır." cümlesini izah edebilir misiniz?

  27. "Diğeri, emr-i tekvînîdir ki, fıtrî kanunlarla âdetullahın tazammun ettiği emirlerdir. Meselâ, ilmin i’tâsı, mânen ameli emrediyor; zekânın i’tâsı, ilmi emrediyor; istidadın bulunması, zekâyı; aklın verilmesi,.." İzahı?

  28. "İlmin i'tası, manen ameli emrediyor; zekânın i'tası, ilmi emrediyor; istidadın bulunması, zekâyı; aklın verilmesi, marifetullahı; kudretin verilmesi, çalışmayı; cesaretin verilmesi, cihadı manen ve tekvinen emrediyor." İzah eder misiniz; istidadın bulunması, zekâyı nasıl emreder?

  29. "İşte o fasıklar, bu gibi şeylerin arasında şer'an ve tekvinen tesis edilen muvasala hattını kesiyorlar. Mesela akılları marifetullaha, zekaları ilme küs olduğu gibi..." akıl ile zeka arasında nasıl bir fark var, ilimle küs ifadesini nasıl anlamalıyız?

  30. "Kalbinde bir ihtilâl, bir fenalık hissi uyanırsa; yüksek hissiyatı, kemalâtı sukut etmeye başlar; kalbinde tahribata, fenalığa bir meyil, bir zevk peyda olur." cümlesini izah eder misiniz?

  31. "Madem ki arzda nizam var; muvazene de olmalıdır. Hattâ nizam, muvazeneye tâbidir." Buradaki "nizamın müvazeneye tabi olmasını" izah eder misiniz?

  32. "Veya farazâ iki dağ bir teraziyle tartılır iken, terazi müvazi olduğu vakit bir gözüne bir ceviz ilâve edilirse müvazenesi bozulur. Dünyanın da manevî nizam makinesi böyledir. Mütemerrid bir fâsıkın fıskı, Arz'ın müvazene-i maneviyesinin bozulmasına vesile olabilir." Bu nasıl olabilir?

Yükleniyor...