Block title
Block content

"On Birinci Sözde, mahiyet-i insaniyenin ve mahiyet-i insaniyedeki enaniyetin, mânâ-yı harfî cihetiyle ne kadar hassas bir mizan ve doğru bir mikyas ve muhit bir fihriste ve mükemmel bir harita ve câmi’ bir âyine ve kâinata güzel bir takvim..." İzahı?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"On Birinci Söz'de, mahiyet-i insaniyenin ve mahiyet-i insaniyedeki enaniyetin, mânâ-yı harfî cihetiyle ne kadar hassas bir mizan ve doğru bir mikyas ve muhit bir fihriste ve mükemmel bir harita ve câmi’ bir âyine ve kâinata güzel bir takvim, bir ruznâme olduğu, gayet kat’î bir surette tafsil edilmiştir."(1)

Bir başka sorunun cevabında, mâna-yı harfi üzerinde durulmuştu. Burada sadece, metinde geçen bazı kavramlardan bahsedelim.

Hassas bir mizan ve doğru bir mikyas: İnsan kendi sıfatlarını ve şuunatını bir mizan ve mikyas olarak kullanmakla, İlâhî sıfatları ve şuunatı bir derece anlayabilir. Meselâ, insan cüz’i kuvvetini mizan olarak kullanmakla atomdaki kuvvetten, güneşin cazibesine kadar bütün kuvvetleri bilir. Ve “Mahlukatına bu kuvvetleri ihsan eden Allah, elbette sonsuz bir kudret sahibidir.” diyerek İlâhî kudrete iman eder.

Muhit bir fihriste ve mükemmel bir harita: Bir Nur dersinde “Âlemde ne varsa numunesi mahiyet-i insaniyede vardır.” buyrulur ve insanın hafızası levh-i mahfuzun, kanı akarsuların, kemikleri taşların, etleri toprak tabakasının birer küçük misali ve numunesi olarak nazara verilir. İnsan bu haliyle bütün bu âlemlere bir fihriste yahut bir harita gibidir. Kâinat ağacının meyvesi olan insan, kendindeki bu küçük numuneleri doğru değerlendirmekle kâinat ağacındaki büyük tecellilere intikal eder ve “İnsanı yaratan ancak bütün âlemleri yaratandır.” hakikatine varır.

Bu hakikatin birçok yan dalları da vardır: İnsana hayat veren, bütün varlıkları hayatlandırandır; insanı rızıklandıran, bütün bitkileri ve hayvanları rızıklandırandır; insanın maliki, bütün mülkün de malikidir, gibi.

Câmi’ bir âyine: Her varlık Allah’ın isim ve sıfatlarını göstermek ve bildirmek cihetiyle onlara ayna olmuş olur. İnsanda bütün esmâ tecelli ettiği için en cami ayna da odur.

Kâinata güzel bir takvim, bir ruzname: Ruzname de takvim demektir ve burada “kâinata küçük bir numune, bir fihriste ve bir harita olma” mânalarını ifade eder.

(1) bk. Sözler, Otuzuncu Söz, Birinci Maksat.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...