Risale penceresinden "naz makamı" ve "niyaz makamı" hakkında bilgi verir misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Naz, kelime olarak bir şeyi beğendirmek maksadıyla kendini ağırdan satmak anlamına geliyor. Celb-i muhabbet için edilen nezaket, letafet ve zarafete de denir.

Istılah olarak naz ise; tasavvufta bazı veli zatların, aşkın vermiş olduğu coşkun ve taşkın hallerine verilen genel bir isimdir. Üstad Hazretleri bu hususta şu ifadeleri kullanıyor:

"İşte ubudiyetin esası olan, acz ve fakr ve kusur ve naksını bilmek ve niyaz ile dergâh-ı Uluhiyete karşı secde etmeğe bedel, naz ve fahr suretinde gidenler; zerrecik kalbini arşa müsavi tutar, katre gibi makamını deniz gibi evliyanın makamatı ile iltibas eder; kendini o büyük makamata yakıştırmak ve o makamda kendini muhafaza etmek için tasannuata, tekellüfata, mânâsız hodfüruşluğa ve birçok müşkülâta düşer."(1)

Niyaz, her halükarda insanın, Allah’a karşı acizlik ve fakirliğini görüp, O'nun sonsuz kudret ve zenginliğine iltica etmesidir.

Evet, insanın Allah’a yaklaşmakta ve onu razı etmekteki en önemli donanımı, fıtratındaki nihayetsiz acizlik ve fakirliğidir. İnsan bu nihayetsiz acizliği ile nihayetsiz kudrete köprü atar, yine nihayetsiz fakrı ile de Allah’ın nihayetsiz zenginliği ile irtibat kurar. O zaman o nihayetsiz kudret ve gına, insanın nihayetsiz acizlik ve fakirliğine tam bir merhem ve tam bir ilaç olur.

Nasıl bebeğin çaresiz ve zayıf hali, anne ve babasını ona hizmetçi yapıyor ise, aynı şekilde insan da nihayetsiz acizliği ve fakirliği ile, Allah’ın nihayetsiz kudret ve zenginliğini kendine cezp ediyor ve O'nun nazarında nazlı bir bebek gibi oluyor. İşte insan kibir ve benlik davası yerine, bu acz ve fakr kanalını işletse, her şey ona itaatkar olur ve Allah’ın nazdar ve niyazlı bir kulu hükmüne geçer.

Buradaki naz yukarıda tarif ettiğimiz naz anlamında değil, insanın Allah katındaki makamı anlamındadır.

(1) bk. Lem'alar, On Yedinci Lem'a.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...