"Tevfik’in gözbebeğinde yerleşen zerre, gözün âsâb-ı muharrike ve hassâse ve şerâyin ve evride gibi damarlara karşı münasip vaziyet alması…" Bu misali ilmî ıstılahlarıyla izah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

İnsan gözü çok karmaşık ve anatomik bir alettir. Göz, bir kameradan çok daha mükemmel bir şekilde, yakındaki ve uzaktaki cismin görüntüsünü anında beyindeki görme merkezine aktarmaktadır. Göz; beyin, kalp, akciğer, mide gibi birçok organlarla sindirim, solunum, dolaşım, bağışıklık ve sinir sistemi gibi sistemlerle de ilim ve hikmet çerçevesinde bir teşrik-i mesai içinde çalıştırılır.

Bu görme safahatında gözde bulunan çok sayıda alt birimler (göz merceği, iris, kornea, göz bebeği, mercek kasları, retina vs.) büyük bir yardımlaşma ve hassasiyet içinde çalışmaktadır.

Bunlardan retina üzerinde, ışığın şiddetini ölçen “rod” ve ışığın frekansını ölçen yani renk farkına duyarlı “cone” adı verilen iki çeşit ışığa duyarlı hücre vardır. Bir göz yaklaşık 130 milyon “rod” ve 7 milyon “cone” dan teşekkül etmektedir. Bu alıcılar da optik sinirler vasıtası ile beyinde görüntünün anlaşılmasına katkı sağlamaktadır. Değişen ışık şiddetine adapte olmak için açılan ve kapanan yani çapı değişebilen özelliğe sahip gözbebeği ayrı bir sanat harikasıdır.

Herhangi bir zerre, mesela oksijen atomu veya molekülü gözde mükemmel işler yapmaktadırlar. Cismin ve görüntünün merceğe uzaklığı ve merceğin odak uzaklığı arasında; (1/p)+(1/q)=1/f ile verilen bir münasebet vardır. Burada p cismin merceğe uzaklığını, q görüntünün merceğe uzaklığını ve f ise kırılma indisine ve merceğin eğrilik yarıçapına bağlı olan odak uzaklığını göstermektedir.

Mesela, Bir metre uzağa bakan insan gözü hemen 100 m uzağa bakmak isteyince, merceğin eğrilik yarıçapı dolayısı ile odak uzaklığı anında ve fark edilmeyecek bir yumuşaklıkla (100 trilyon hücrenin işbirliği ile), 1.77 cm den 1.80 cm’ye değişir ki, böyle bir optik aleti bütün optikçiler bir araya gelseler yapamazlar.

Görüntüyü odaklama, nakletme ve ayırt etme sürecinde göz, sinirler, damarlar ve beyin hatta vücudun tüm organları beraber çalışmaktadır. Üstad Hazretleri talebesinin göz bebeğinde çalışan zerreler üzerinden tevhid dersini vermektedir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...