"Ve keza, her bir zîhayat, çok isim ve sıfatların tecellîsine mazhardır... Ve hâkezâ, tesirde mütesanit, âsârda mütehalif, çok sıfat ve isimlere mazhardır. Bu sıfatların ve isimlerin hedefleri bir olduğundan,.." İzah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Cenab-ı Hak şu kâinatı ve içindekileri isim ve sıfatlarının tecellisi ile yaratmıştır.

"Hakiki hakaik-i eşya, esmâ-i ilahîdir." (1)

Kâinatın umumunda olduğu gibi, her bir mevcutta ve bilhassa hayat sahibi olan mahlûkatta, çok esmâ tecelli etmektedir. Tecelli eden bu isimlerin hepsi, tesanüd sırrıyla birbirlerine kuvvet veriyor. İşte bir mevcutta tecelli eden tüm esmâ, tesirde birbirlerine tesanüd etmektedir. Yani, birbirlerine kuvvet vermektedir. Fakat bu isimlerin eserleri de birbirlerinden farklıdır.

Ve keza, herbir zîhayat, çok isim ve sıfatların tecellîsine mazhardır. Meselâ, bir zîhayat vücuda geldiğinde Bârî isminin cilvesine, teşekkülünde Musavvir sıfatının cilvesine, gıdalandığı zaman Rezzak isminin cilvesine, hastalıktan şifa bulduğunda, Şâfî isminin tecellîsine ve hâkezâ, tesirde mütesanid, âsârda mütehalif, çok sıfat ve isimlere mazhardır. Bu sıfatların ve isimlerin hedefleri bir olduğundan, elbette müsemmaları da bir olur.

İşte her bir zîhayat, şu mazhariyetle Hâlık’ın bir olduğuna dair olan şehadetini اَللهُ لاٰ اِلٰهَ اِلاَّ اَللهُ هُوَ ile ilân eder.” (Mesnevi-i Nuriye)

Zîhayat; “canlı, hayat sahibi” demektir ve “herbir zîhayat, çok isim ve sıfatların tecellîsine mazhardır.”

Mazhar, bir şeyin “göründüğü, kendini gösterdiği, zahir olduğu” mekân manasına gelir. Bir ayna, karşısında bulunan cismin görüntüsünü taşıdığı için ona mazhar olmuş olur. Bundan dolayı, mazhar kelimesi “ayna” ile aynı manada kullanılır.

Varlığımız gibi onun devamı da İlâhî isim ve sıfatların tecellileriyle gerçekleşmektedir. Mesela, Şâfî isminin eseri şifa vermek, Rezzak isminin eseri rızık vermek, Musavvir isminin eseri şekil vermektir. Bunlar farklı fiillerdir, ama hedefleri aynıdır. Bize suret de lazımdır, rızık da, şifa da. Bunların tümüyle hayatımız devam ediyor.

(1) bk. Sözler, Otuz İkinci Söz, Üçüncü Mevkıf.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

Yorumlar

meryem

2) "Bu sıfatların ve isimlerin hedefleri bir olduğundan, elbette müsemmâları da bir olur." ne demek?? daha çok bunu merak ediyorum, ama ilk kısma cevabınız ufkumu açtı, teşekkür ederim.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Mehmet Selim)

Dikkat edilirse görünür ki, bütün esma ve sıfatlar aynı hedef ve mana etrafında tecelli eder. Esmanın birbirlerine zıddiyeti yoktur. Bir mevcutta mesela insanda tecelli eden bütün esma birbirlerine destek verir. Bu durum da gösteriyor ki, elbette bu isimlerin müsemması ve o sıfatların mevsufu birdir. O da ancak Allah'tır.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.

BENZER SORULAR

Yükleniyor...