Esasat-ı Nuriyedeki Ciddiyet "Ağırbaşlılık, gayretlilik ve hürmetdeğer şahsiyetliliktir." Karakter olarak mı yoksa hizmet noktasında mı değerlendirilmeli?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

İslamiyet, adap, erkân ve nezahet dini olduğundan, her şeye bir kaide ve kural getirmiştir. Dinimizde gülmenin ve tebessümün yeri ve şekli izah edilmiştir. Her şeye gülmek hafiflik alameti ve devamlı latifeleşmek, muhabbetin ve uhuvvetin kezzabıdır.

Bütün büyük zatlar gibi Üstad'ımız da hayatında ve hizmetinde hep ciddiyet ve doğruluk üzerine yürümüştür. Dolayısıyla bu kutlu kafileye iltihak etmek isteyen onlara benzemelidir. Ama ciddiyet asık suratlı ve öfkeli görünmek değil, davasında, konuşmasında ve fiillerinde sağlıklı bir duruş sergilemektir.

Üstad'ımız ciddiyet konusunda "...Bir ulül'emrin makamındaki ciddiyeti vakardır, mahviyeti zillettir; hanesindeki ciddiyeti kibirdir, mahviyeti tevazudur." (Mektubat, Hakikat Çekirdekleri: 94) ifadeleriyle, her yerde aynı tavrı göstermenin doğru olmadığını da anlatmaya çalışmıştır.

Mesela, bir amirin makamındaki ciddiyeti vakar, mahviyeti ise zillettir. Zira makamın izzeti vakar ve ciddiyeti iktiza eder. O amirin dışarıdaki ve evindeki ciddiyeti kibir, mahviyeti ise tevazudur. Onun evinde misafir efendi, kendisi ise hadimdir. Bu nedenle Nur talebelerinin vazife başında gösterecekleri ciddiyet ile hizmet haricindeki tavırları da aynı durumda olmamalıdır. Bazen seviyeli bir latife ile verilecek ders, bir hakikatten daha çok tesirli olabilir. Bu da hikmetle belirlenecek bir durumdur.

"Ahlâk-ı âliyeyi ve yüksek huyları hakikate yapıştıran ve o ahlakı daima yaşattıran, ciddiyet ile sıdktır. Eğer sıdk kalkıp araya kizb girerse, rüzgârlara oyuncak olan yapraklar gibi, o adam da insanlara oyuncak olur." (İşârâtü'l-İ'câz, Bakara Suresi 23 ve 24. Ayetlerin Tefsiri)

Ciddiyet; güzel huyların, ahlakların ve kemalatın esası, temeli ve muhafızıdır.

Demek ki insanlar, edep açısından yeri geldiğinde gülebilir, mülâtefe edebilir ve böyle olmakla birlikte ciddiyetini de muhafaza edebilir.

Temeli yalancılık veya cıvıklık olan bir adamın, yüksek ve güzel ahlak sahibi olması mümkün değildir. Bina ile temel arasında nasıl bir doğru orantı varsa, yani binanın sağlamlığı temelin sağlamlığına bakıyor ise, aynı şekilde doğruluk ve ciddiyet temeli ile yüksek ve güzel ahlak arasında da doğru orantı bulunuyor.

Hz. Peygamber Efendimiz (asm) hayatı boyunca yüksek ve güzel ahlak üzerine yaşamıştır, buna düşmanları bile şahittir. Şayet -haşa- o yalancı veya ciddiyetsiz birisi olsa idi, bu yüksek ve güzel hayatı üzerinde (kendi yaşayışında) göstermesi imkânsız olurdu.

Demek güzel ve yüksek ahlak hayatında sabit ise, doğru ve ciddi olduğu da sabit olur demektir. Sıdk ile güzel ahlak arasında lüzumiyet bulunuyor; birisi varken diğerinin olmaması düşünülemez.

Ciddiyetsiz insanları kimse kale almaz, hatta bu sıfatlara sahip olan insanlarla genelde dalga geçerler. "İnsanlar elinde oyuncak olmak" tabiri de insanlar tarafından ciddiye alınmamak ve bu tip insanların sözlerinin muteber sayılmaması anlamında kullanılır.

Mesela, sürekli ciddiyetsiz tavır gösteren birisinin getirdiği bir habere hiç kimse inanmaz, bu haberi doğrulatma ve başka güvenilir bir kaynak tarafından teyit ettirilmek istenir ki, bu da bir insan için ağır ve yaralayıcı bir durumdur.

Aynı durum sürekli cıvık, gevşek ve ciddiyetten uzak insanlar için de geçerlidir. Fazla şaka ve gevşeklik, insanın vakarını giderdiği gibi, diğer insanlar nezdinde de itibarının buharlaşmasına neden olur.

İnsanın ciddiyete ve hakikate ihtiyacı olduğu gibi; tebessüme, keyfe ve eğlenceye de ihtiyacı vardır. Bu fıtratın icabıdır. Ancak her şeyin bir haddi ve hududu vardır. Derman bile haddini geçerse dert ve bela getirir ve öldürür.

Kahkahadan ve şakalardan uzak durmak kaydıyla, tebessüm ve mülatefeli hayat, inşallah yer ve zamanına göre güzeldir ve faydalıdır.

Demek ki gülmeyi ve ciddiyeti; zemin, zaman, şahıs, makam ve şartlara göre ayarlamak önemlidir.

İlave bilgi için tıklayınız:

- Ciddiyet nasıl bir vasıftır, nasıl kazanılır? (Video: Dr. B. SABAZ).

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

SORULARLARİSALE 2024 ANKETİ
Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...