Block title
Block content

"Esma-i ilahiyenin her biri ayrı ayrı birer ayine ister." cümlesini açıklar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Bir orkestrada hükmü ve melodisi biribirinden farklı yüz tane enstrüman var. Bunlar topluca ve beraberce bir  sanat icra edecekler. Bu enstrümanlardan birisi diğerlerini bastırıp sadece kendi sesini icra edip duyursa, hem o sanat icra edilmemiş olur, hem de diğer enstrümanlara haksızlık olur, hem de izleyiciler diğer enstrümanlardan mahrum kalır. Bu sebeple orkestra şefi devreye girerek her enstrümanın nerede ne çalacağını ayarlar ve hepsine izhar ve ilan hakkı verir. Bu tarzla hem sanat icra edilmiş olur  hem her enstrüman mana ve sesini duyurur hem de izleyicilere güzel ve  keyifli bir konser vermiş olur.

Bu misaldeki gibi, Allah’ın her bir ismi mana ve hüküm bakımından bir enstrüman gibidir ve hepsi mana ve hükmünü icra ve ilan etmek istiyor. Şayet bu isimler mutlak manada tecelli ve istila etmiş olsa idi, diğer isim ve sıfatlara yer açılmaz ve onlar manalarını gösteremezdiler. Bu sebeple Allah’ın sonsuz irade sıfatı bir orkestra şefi gibi devreye girip her ismin tecelli sahalarını kayıt ve sınır altına alıyor ki, hem o isimler tecelli etsin, hem sanat-ı İlahi  ilan edilsin, hem de seyircileri olan şuur sahibi varlıklar bütün isim ve sıfatları keyifle tanıyıp izlesinler.

Mesela, Rahim ismi mutlak ve istila tarzında tecelli etse idi, hastalık ve musibetler yol bulup bize bulaşamaz ve  Şafi ismi de kendini izhar ve ilan edemezdi. Bu yüzden Şafi ismi kendini izhar ve ilan etmek için hastalıklar ve musibetler dairesini iktiza edip istiyor.

İsimlerin ayrı ayrı birer ayna istemesi, tamamen kendi mana ve hükümlerini o aynada  icra edip ilan etmek istemesindendir. Allah’ın her bir isminin kainat sahnesinde tecelli daireleri ve perdeleri vardır. Bu daire ve perdeler de  bir isim reis ve galiptir, diğer isimler ise bu ismin emrinde ve gölgesinde hizmet ve tecelli ederler.

Mesela, sema bir daire ve perdedir; bu dairede ve perdede reis Allah’ın Celal ismidir. Dev galaksilerin sapan taşı gibi çevrilmesi ve zerrece yörüngesinden sapmaması, Allah’ın sonsuz azamet ve kibriyasını muhtevi olan Celal ismini kör olana bile gösterir. Bu sema dairesinde ve perdesinde diğer isimler Celal isminin komutasında ve gölgesinde tecelli ederler.

Yine bir çiçeğe nazar ettiğimiz zaman, oradaki ince sanatlar ve güzel kokular ve estetik işlemeler  Allah’ın Cemil isminin manasını zahiren ve galiben gösterir. Bu çiçek dairesinde de Allah’ın Cemil ismi hakimdir, diğer isimler bu ismin riyasetinde ve gölgesinde işlerler.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...