"Skolastik Bataklığı" ifadesini izah eder misiniz?
Değerli Kardeşimiz;
Skolastik düşünce; ile dar ve ihatasız düşünce demektir. Bilenen hâkim bir düşüncenin dışında hiçbir fikri kabul etmemek ve hayat hakkı tanımamaktır. Hâdiselere siyah ve beyaz gözlükle bakmak, aradaki diğer tonları görmemezlikten gelmektir.
Güzelliklerin sadece kendi ağzından çıkmasına tahammül gösterip, kendi dışındaki renkli solukların seslerini kesmektir. Bencilliğin, egoistliğin ve tahammülsüzlüğün düşünceye yansımış şeklidir. Yasakçı düşünce de diyeceğimiz bu düşünce akımı ekseriyetle cehaletin hâkim olduğu toplumlarda yer bulsa da, bazen ilmi enaniyetin doruklara ulaştığı kişilerde ve ortamlarda da görülür ve hükmünü icra eder. Bu noktadan skolastik felsefe bir terim ve ıstılahtır, her dönemde bulanabilir.
Skolastik felsefe kiliseye ait olan düşüncedir, Latince kökenli schola (okul) kelimesinden türetilen scholasticus teriminden gelmektedir. Kelime manası okul felsefesi demektir. Bu mana çok mühimdir, zira skolastik felsefe, ortaçağ düşüncesinde, felsefenin okullarda okutularak öğretilmesine dayanan bir yaklaşım sergiler. Bu felsefenin temeli "teoloji"dir, ona dayanır ve onu destekler.
Skolastik felsefe, patristik felsefenin sürdürülmesi ve bir öğretiye dönüştürülmüş olan Hıristiyan inancının felsefi manada temelin atılıp sistemleşmesi yönündeki çabalardan meydana gelmiştir. Orta Çağın belirli bir döneminden itibaren bütün felsefi akımlar skolastik zemininde gerçekleştiği için, ortaçağ felsefesi denildiğinde, akla ilk gelen skolastik felsefedir. Tarihi çok eskilere dayanır.
Skolastik felsefe, Orta Çağ'da kilisenin köhnemiş fikirlerinin hâkim olduğu bir ideolojidir. Bu ideolojinin hâkim olduğu döneme de skolastik dönem denmiştir. Üstad Hazretleri skolastik batıklık tabiri ile düşünce ve tefekkürün donuklaştığına göndermede bulunuyor. Hatta Osmanlının son dönemlerine de bu nazarla bakabiliriz. Zira o dönemlerde İslam düşüncesi donuklaşıp yeni bir soluk ve yeni bir bakış açısı elde edememiştir. Osmanlı medreseleri eskilerin talim edildiği hususiyetinden, ilim ve irfan yuvası olmaktan uzaklaşmıştır. Bu duruma da hafif yollu skolastik felsefe denilebilir.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü