"Şu âlem halka-i zikri içinde okuyor aşri, şu Kur’ân maşrık-ı nuru. Bütün ziruh eder fikri ki: لاَۤ اِلٰهَ اِلاَّ هُوَ" İzah eder misiniz, "eder fikri" ne demek?

Değerli Kardeşimiz;

"Şu âlem halka-i zikri içinde okuyor aşri, şu Kur’ân maşrık-ı nuru. Bütün zîruh eder fikri ki: لاَۤ اِلٰهَ اِلاَّ هُوَ" (Sözler, Lemeât, Tevhidin İki Bürhan-ı Muazzamı)

Bu ifade tersten bir tamlama / söz dizimi ile yazılmıştır.

Günümüz Türkçesindeki düz hali "fikri eder" veya "fikir eder."

Anlamı: "düşünür," "tefekkür eder," "idrak eder" veya "şu fikre varır."

Eski Osmanlıca / edebiyat dilinde, vurguyu fiilden çok isme (fikir) vermek veya belirli bir vezin / ritim oluşturmak için bu tür "isim + fiil" (isim-fiil terkibi) dizimi yaygındı. (Mesela: Nazar eder, seyir eder, tahayyül eder yerine eder nazar, eder seyir, eder tahayyülü gibi.)

Kısaca kâinat büyük bir ibadethane, Kur'an onun rehberi; bu ortamda bütün canlılar, her şeyin tek sahibinin Allah olduğu gerçeğini kalben ve fiilen haykırmaktadır.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü