"Her şeyin ifrat ve tefriti iyi değildir. İstikamet ise, hadd-i vasattır." cümlesine binaen, sabrın ifrat ve tefriti olur mu?
Değerli Kardeşimiz;
Sabrın da ifrat ve tefriti olabilir. Mesela, izzet-i dine hücum eden bir düşmana karşı susup sabretmek zillettir, alçaklıktır ve bu bir ifrat hâlidir. Yine nefsimizi, hayrımız için tenkit eden bir kardeşimize karşı sabretmeyip nefs-i müdafaa ile mukabelede bulunmak da bir tefrit hâlidir.
"İşte, ey sabırsız nefsim! Sen üç sabırla mükellefsin. Birisi, taat üstünde sabırdır. Birisi, mâsiyetten sabırdır. Diğeri, musibete karşı sabırdır. Aklın varsa, şu Üçüncü İkaz'daki temsilde görünen hakikati rehber tut, merdâne 'Ya Sabur' de, üç sabrı omuzuna al. Cenâb-ı Hakk'ın sana verdiği sabır kuvvetini eğer yanlış yolda dağıtmazsan, her meşakkate ve her musibete kâfi gelebilir ve o kuvvetle dayan." (Sözler, Yirmi Birinci Söz, Birinci Makam)
"Taat üstünde sabır," insanın salih amel konusunda usanç duymaması, nefsinin bütün itirazlarına, şeytanın bütün oyunlarına karşı taviz vermeden daima ilerlemesidir.
Diğeri masiyete karşı sabır yani günah işlememe hususunda sabretmek, nefse uymamaktır.
Diğeri ise başa gelen ve çok hikmetlerle bezenen musibetlere karşı sabretmek ve isyan etmemektir.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü
Yorumlar
Takva,ilim,azimet gibi güzel ahlakın da ifrat ve tefriti nasıl oluyor izah EDERMİSİNİZ
İfrat, bir konuda ölçüyü aşmak, haddi aşırıya götürmektir. Takvada ifrat, genellikle dinin getirdiği kolaylıkları ve ruhsatları terk edip, kendine zorluk çıkarmak, aşırı ve dengesiz bir şekilde ibadetlere yönelmek veya helal olan şeyleri bile haram kılmak şeklinde kendini gösterir.
İslam, orta yolu (vasatı) ve dengeyi emreder. Takvada ifrat, bu dengeyi bozarak kişinin hayatını zorlaştırmasıdır. Örneğin, gece gündüz sürekli ibadet etmeye çalışmak, aile ve sosyal sorumlulukları ihmal etmek ifrata girer. Peygamber Efendimiz (s.a.v.)'in bazı sahabeleri aşırı ibadet etmek isteyince onları uyarması, bu dengeye işaret eder.
Bir hadiste şöyle buyrulur: "Din kolaylıktır. Vasattan ayrılıp aşırı gideni din mağlup eder." (Buhari)
Bir grup sahabe, Peygamber Efendimiz'in eşlerinin yanına gelerek onun ibadetlerini sordular. Peygamberimizin ibadetlerini "az" buldular (çünkü kendi düşündükleri ölçüde değildi) ve daha fazlasını yapmaya karar verdiler:
Biri: "Ben ömür boyu oruç tutacağım ve hiç iftar etmeyeceğim." dedi.
Diğeri: "Ben geceleri sürekli namaz kılacağım ve hiç uyumayacağım." dedi.
Üçüncüsü: "Ben de kadınlardan uzak duracağım ve asla evlenmeyeceğim." dedi.
Bu sözler Peygamberimize ulaşınca, o bunları söyleyenlerin yanına geldi ve şöyle buyurdu:
Cömertlik güzel ahlaktır ama bütün varlığını ihsan edip kendini ve ailesini zorda bırakması ifrattır. Cesaret güzel ahlaktır ama kendi hayatını olur olmaz yerde riske atmak ifrattır vesaire.