Block title
Block content

Katre Risalesinde bahsedilen, dört kelamın kısaca izahını yapıp, aralarındaki ilişkiyi anlatır mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Birinci kelâm: اِنِّى لَسْتُ مَالِكِى Ben kendime mâlik değilim. Ancak mâlikim kâinatın mâlikidir. Fakat kendime mâlik nazarıyla bakıyorum ki, Mâlik-i Hakikînin sıfâtını ve sıfatların bir derece mâhiyetini ve hududunu bileyim. Evet, mevhum, mütenahi hududumla Mâlik-i Hakikînin sıfatlarının bir cihette gayr-ı mütenahi hududunu bildim."

İnsanın Allah’a karşı, haksız varlık ve sahiplik iddiası, insanlığın en ciddi bir manevi hastalığıdır. Halbuki insandaki sahiplik duygusu, vehmi ve farazi bir hattır. Üstad bu basamakta buna işaret ediyor. Dördüncü kelam olan benlik hissinin mukaddemesi hükmündedir.

"İkinci kelâm: اَلْمَوْتُ حَقٌّ Ölüm haktır. Evet, bu hayat ve bu beden şu azîm dünyaya direk olacak kabiliyette değildir. Zira onlar demir ve taştan değildir. Ancak et, kan ve kemik gibi mütehalif şeylerden terekküp etmiş; kısa bir zamanda tevafukları, içtimaları varsa da iftirakları ve dağılmaları her vakit melhuzdur."

İnsanın Allah'a karşı varlık ve sahiplik iddiasını, en güzel şekilde çürüten hakikat ölümdür. İnsan; ancak ölüm hakikati ile haddini bilebilir. Zira ölüm, insanın bütün varlık ve meydan okuma vasıflarını toprağa dönüştüren acı bir iksirdir. Dolayısı ile birinci ve dördüncü kelamlardaki konular ile doğrudan irtibatlıdır.

"Üçüncü kelâm: رَبِّى وَاحِدٌ Rabbim birdir. Evet, herkesin bütün saadetleri, bir Rabb-i Rahîme olan teslimiyete bağlıdır. Aksi takdirde pek çok rablere muhtaç olur. Çünkü insan, câmiiyeti itibarıyla bütün eşyaya ihtiyacı ve alâkası vardır. Ve herşeye karşı, hissederek veya etmeyerek, teessürü, elemleri vardır. Bu ise tam cehennem gibi bir hâlettir. Fakat erbab tevehhüm edilen esbab yed-i kudretine bir perde olan Rabb-i Vâhide teslimiyet, firdevsî bir vaziyettir."

İnsanın varlık ve benlik hissini yok edip, hedefin ve gayenin ne olduğunu, en güzel gösteren kelam tevhiddir. Yani tevhid, insanı ve hayatı anlamlandıran bir kelamdır. İnsan ne için kendi varlık ve benliğinden geçecek sorusunun cevabı tevhiddir. Yani insan yok, Allah var demektir. İnsan bu kelamı hayatına tatbik etmez ise; bütün belaların altında kalır.

"Dördüncü kelâm: اَنَا ile tâbir edilen benlik, yani kendisine bir vücut, bir kıymet vermektir ki, bu ene, Cenâb-ı Hakkın sıfâtını, şuûnatını bilmek için bir santral ve bir vahid-i kıyasîdir."(1)

Bu kelam, zaten birinci kelamın devamı ve neticesi hükmündedir. İnsana verilen benliğin mahiyeti ve nerde kullanılacağı tarif ediliyor.

(1) bk. Mesnevi-i Nuriye, Katre.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Katre | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 5685 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...