Sorularla Risale
Sitedeki Yazıları
"Fıskla kabuklarından çıktılar." Ne demektir?
"Çünkü yalnız ayıplardan selâmet, kemâle delil olamaz." cümlesi ile geçtiği yerin münasebetini izah eder misiniz?
"مَثَلاً’deki tenkirden anlaşılır ki, burada medâr-ı nazar, bizzat meselin zâtıdır, sıfatları değildir." İzah eder misiniz?
"Temsilin hâsiyeti olan aklî bir şeyi hissî bir şeyle ve aslı olmayan mevhum bir şeyi muhakkak ve mevcut olan birşeyle ve gaip olan bir şeyi, hâzır bir şeyle tasvir etmektir." İzah eder misiniz?
"Her şeyde O'nun varlığını, birliğini gösteren bir alâmet vardır." beytinin kaynağı nedir, neden müellifine "kudsi şair" denilmiş?
"Daha kısa ve muhtasar olan masdar-ı ضَرْبَ üzerine اَنْ يَضْرِبَ’nin fiil sigasıyla tercihan zikredilmesi, itirazlarının menşei bizzat temsil olmayıp..." İzah eder misiniz?
"Yahut اَنْ يَضْرِبَ ile paranın darbına ima edilmiştir." İzah eder misiniz?
"Onların bu sözlerine müşâkelet ve müşabehet nokta-i nazarından اَنْ يَضْرِبَ yerinde مِنَ الْمَثَلِ الْحَقِيرِ denilmesi, müşabeheti saklamak için daha münasip olurdu." Ne demektir?
"Sahife-i âlemde yaratılan delâil, uhûd-u İlâhiye hükmündedir." İzah eder misiniz? Elest bezminde verdiğimiz söz ile buranın alakası var mı?
"İfrat veya tefrit, delillere karşı bir isyandır." Ne demektir?
"Hidayetin tekâmülüne dalâlet yardım ettiği gibi, imanın tekâmülüne de küfür yardım eder." İzah eder misiniz?
"Hükûmet, mücahede ettikçe cesareti artar, terkettiği zaman cesareti azalır ve binnetice cesaret de, hükûmet de söner, mahvolur." Bunun, hükûmet ile alakası nasıldır?
"Yüksek hissiyat ile güzel ahlâkın neşvüneması, ancak mücahede ve içtihadla olur." İzah eder misiniz?
"İnsanların büyük bir kısmı, ihtiyarı ile küfrü kabul ve tekâlif-i İlahiyeyi reddetmişlerse de teklifin bazı nevilerinden süzülen terbiyevî, ahlâkî..." İzah eder misiniz?
"İnsanların bir kısmı, arzu ve ihtiyarıyla teklifi kabul etmiştir." İzah eder misiniz?
"O temsilâtı nûr-u iman ile tefekkür edenin nûr-u imanı inkişaf eder, kuvvet bulur. Küfür zulmetiyle ve tenkit hırsıyla bakanın da, zulmeti ziyadeleşir ve gözü kör olur..." İzah eder misiniz?
"Kur’ân-ı Kerim, usul ittihaz ettiği îcaz ve ihtisara binaen, temsilâtın âkıbetini, yani temsilâta terettüp eden dalâlet ve hidayeti, ille-i gaiye menzilesinde göstermiştir." İzah eder misiniz?
"Eğer mümkinat cihetinden cüz´i fikriyle, müşteri nazarıyla bakarsa, zaif bir vehim bile onun nazarında bir dağ gibi olur." İzah eder misiniz?
"Allah’ın sun’una, ef’âline, kelâmına, temsilâtına, üslûplarına, inâyet ve rububiyetini mülâhaza etmekle beraber, Allah’ın cânibinden bakmak lâzımdır." İzah eder misiniz?
"Her kim inâyet-i ezeliye ile rububiyet-i İlâhiyeyi göz önüne getirip Allah cânibinden kudretin azameti altında bakarsa..." İzah eder misiniz?
"Kelamını, yani Kur’an’ını da resul olarak o âlem-i ef’ale gönderdi." Kur'an için “Resul” kelimesi kullanılmasının hikmeti nedir?
"Bir çocukla konuşup söz anlatmak, bir feylesofla konuşmaktan aşağı değildir." Üstadımız, bu cümlede filozofu mu aşağılıyor yoksa çocuğu mu yüceltiyor?
"Beşer, ancak alışmış olduğu terazisinin dilinden anlar, bu fennî terazilerin dilinden anlamaz." İzah eder misiniz, “fennî terazi” derken ne kastediliyor?
"Allah’ın kudreti, ilmi, iradesi, kelamı, zatî sıfatlarıdır, Zat-ı Akdese lazımdırlar. Onlarda teceddüd yok, ziyade ve noksan olmaya kabiliyet yok, tagayyürleri yok..." İzah eder misiniz?
"Hakikatte قَبْلَ اَنْ تَنْفَدَ كَلِماَتُ رَبِّى وَلَوْ جِئْنَا بِمِثْلِهِ مَدَداً âyetinin ifade ettiği mânâda hiçbir cihetle mübalâğa, müzayede yoktur, belki tenakus vardır." İzah eder misiniz?
"Eşcar kalem, denizler mürekkep olsa, o kelimatı yazıp bitiremezler." İzah eder misiniz?
"Cenâb-ı Hak, kullarını irşad ve ikaz etmek üzere, sivrisinek gibi hakîr, kıymetsiz bir hayvanla veya bir mahlûkla misal getirmeyi, kâfirlerin keyfi için terk etmez." Sivrisinek misali nedir?
"Hususî bir virdim ve hiç kaleme alınmayan" ifadesinde neyden bahsediliyor?
"O kadınların taharetleri kendilerinden olmayıp, başkasından onlara sirayet etmiş olduğu anlaşılır." Devamı ile izah eder misiniz?
"Ezvacın, onların mülkü ve onlara mahsus olduklarına delâlet ettiği gibi, dünya kadınlarından başka حُورٌ عِينٌ ile tâbir edilen bir kısım kadınlar da onlar için yaratılmış..." İzah eder misiniz?
"Sureten, şeklen bir olduklarından ülfet lezzetini veriyor, tatlarının ayrı olmasıyla de teceddüd lezzeti hâsıl oluyor." Cennet meyvelerinde ülfet olacak mı?
"Ehl-i nârın da perişan hallerini onların gözleri önüne götürmeye sebep olduğuna delâlet eder. Ve bu itibarla cennetin lezzeti artar ve kıymeti tezahür eder." İzah eder misiniz?
"اَلَّذِينَ اٰمَنُوا وَعَمِلُوا Bu sıla ve mevsule tâbiri, ism-i fâil sigası olan اَلْمُؤْمِنِينَ ’den daha uzun olduğu halde neye işarettir?" Bu suali cevabıyla birlikte izah eder misiniz?
"Resul-i Ekrem (a.s.m.) tebliğe memurdur, tebşire mükellef değildir. Takdir-i kelâm, 'Müjdeleyerek tebliğ et.' demektir." İzah eder misiniz?
"İnsanın ihtiyâcât-ı zaruriyesi içinde en evvel lâzım olan, mekân ve meskendir... Cismanî lezzetlerden yiyecek, içecektir." En evvel ihtiyaç gıda değil mi? İzah eder misiniz?
"Elemin def'i, lezzetin sebeplerinden biridir. Yoksa lezzet, ona münhasır değildir." Lezzeti anlamak için diğer sebepler nelerdir?
"Kalblerin en lâtifi, en şefiki, 'kısm-ı sâni' ile tâbir edilen kadın kalbidir." Ne demektir?
"Nizam, rahmet ve nimet, ancak ve ancak haşrin gelmesiyle ve ikinci bir hayatın tahakkuku ile nizam, rahmet, nimet olabilirler." İzah eder misiniz? Esmâü’l-ezdaddan addetmek ne demektir?
"Tevhid ve nübüvvetin ispatları, yalnız delil-i nakli ile sahih değildir. Çünkü devir lazım gelir... Nübüvvet de delil-i nakli ile ispat edilirse, muhal lazım gelir." İzah eder misiniz?
"Gerek Cehennemi, gerek Cenneti teşkil eden ecza ve maddeler arasında münasebet vardır, zıddiyet yoktur." Oradaki malzeme atom değil mi, izah eder misiniz?
"İnsanların kabiliyetlerinin tezahürünü ve istidatlarının neşvünemasını irade etmekle, nev-i beşeri imtihan ve tecrübeye tâbi tuttu,.." İzah eder misiniz?
"İşte bu şiddetli ölümle hilkat bayılır, kâinat yayılır, hilkatin yağı ayranı biribirinden ayrılır." İzah eder misiniz?
"Kâinat ömr-ü fıtrîsinden evvel haricî bir tahribata veya Sânii tarafından bir hedm ve kıyamete maruz kalmasa bile, fennî bir hesapla, kâinatın öyle bir günü gelecektir." İzah eder misiniz?
"Terğib ve terhibin devamı, ancak vicdanda mevcut tahrik edici bir emrin vücuduyla olur. İşte bu âyetle, terğib hissi uyandırılmıştır." İzah eder misiniz?
"İ’âd ve inzar, yani tahvif ve tehditler yapılmıştır. Burada da vaadler, rağbetler, beşaretler yapılmıştır. Bunların arasındaki münasebet, tezâdî bir münasebettir." İzah eder misiniz?
RAHMİ ERDEM
"Münteha-yı Miraca remzeden اِنَّهُ daki zamir, ya Cenab-ı Hakka racidir veyahut Peygamberedir." İzah eder misiniz?
"Kur’ân’ın i’cazı, onların aczindendir. Aczleri ise, eserden olmayıp fiilden olduğuna işârettir..." Bu ifade sarfe yaklaşımını te’yid etmiyor mu?
"İstiane ve istimdat kelimeleri ise yardımcıların hazır bulunduklarına delâlet etmezler." İzah eder misiniz?
"Taife, necm, nevbet kelimeleri, sûre kelimesinin vazifesini ifa edebilirler. Sûre kelimesinin onlara tercihan zikrinde ne vardır?" Sualinin cevabını izah eder misiniz?