Sorularla Risale
Sitedeki Yazıları
"Bir dakika, tesadüf birisini tevkif etse mihverinden çıkmasına sebebiyet verir, başkaları ile müsademe etmesine yol açar." Cümlesi, mucizelerde anlatılan "Güneş'in tevakkuf etmesi" ile zıt değil mi?
"Cenab-ı Hakk'ın sana verdiği mahz-ı nimet olan vücut mertebelerine mukabil şükretmeyerek, imkanat ve ademiyat nevinde ve senin eline geçmediği ve sen layık..." İzah eder misiniz?
"En hafî umur-u gaybiye vukua geldikte veyahut vukua yakın olduktan sonra, hiss-i kablelvukuun bir neviyle bilinir. O gaybı bilmek değil,.." Hiss-i kablelvuku, ruh ile ilgili mi?
"Bin seneden beri îman ve Kur’an aleyhinde teraküm eden Avrupa feylesoflarının itirazları ve şüpheleri yol bulup ehl-i imana hücum ediyor." Bin sene önce ne yaşandı?
"Hakiki olmayan bazı biçare dostlarımı o suretle çektiler, manen onları tehlikeye attılar." İzah eder misiniz?
İhsanat ile "muhabbetini" inam ve ikramlarla "şefkat ve merhametini" göstermek ne demektir?
"Mahbubunuz olan nefsinizin hadsiz belasını çekiyorsunuz. Çünkü hakiki bir rahatı, o mahbubunuza vermiyorsunuz..." Ne demektir?
"Vücud-u haricî, vücud-u misalîden daha sabit, daha muhkemdir. Vücud-u haricîden bir nokta, vücud-u misalîden bir dağı içine alabilir..." İzah eder misiniz?
Kur’ân-ı Hakîmin cümleleri birer manaya münhasır değil... Her bir müfessir, her bir arif, o küllîden bir cüz’ü zikrediyor." İzah eder misiniz?
"Ednâ bir sebeple, bir bahaneyle kemâl-i ehemmiyetle hayatı verdiği gibi, aynı derece ehemmiyetle mebsûten mütenasip, rızkı dahi ihzar ediyor." İzah eder misiniz?
"Ahbaplara muhabbetin ise, madem Allah içindir. O ahbapların firakları, hatta ölümleri, sohbetinize ve uhuvvetinize mâni olmadığı için, o manevi muhabbet ve..." İzah eder misiniz?
"Hastanelerin ekseriyetle lisanı halinden gençlik saikasıyla israfat ve suistimalden gelen hastalıktan eninler eyvahlar işittiğiniz gibi hapisanelerden dahi,.." İzah eder misiniz?
"İki dairenin tekatu’ noktasına, 'baş' manasına 're’s', diğerine 'kuyruk' manasına 'zeneb' demişler. Kamer re’se ve şems zenebe geldiği vakit..." İzah eder misiniz?
"Tâbir-i âharla fazileti ve hamiyeti, nur-u kalb ve nur-u fikri cem edenler vezaife kifayet etmezler. Öyleyse, ya maharettir veya salâhattir. San’atta maharet ise müreccahtır." Ne demektir?
"Kâinatın ayna gibi iki ciheti var.. Mülk ciheti ezdâdın cevelangâhıdır... Melekûtiyet ciheti ise, her şeyde şeffâfedir..." İzah eder misiniz?
"İbni Sina ve Farabi gibi dâhiler, şaşaa-i surisine meftun olup, o mesleğe aldanıp, o mesleğe girdiklerinden adi bir mümin derecesini ancak kazanabilmişler." İbni Sina ve Farabi büyük değiller mi?
"Zatında gayet kemaldeki ahlak-ı hamidesi ve vazifesinde nihayet hüsnündeki secaya-yı galiyesi ve kemal-i emniyyeti ve kuvvet-i imanını ve gayet itmi’nanını..." İzah eder misiniz?
"Ebu Talib'in, inkâra ve inada değil, belki hicab ve asabiyet-i kavmiye gibi hissiyata binaen makbul bir iman getirmemesi..." Ebu Talib'in inanmamasıyla hicabın ne alakası var?
"Ey kâfirlerin çokluklarından ve onların bazı hakaik-i imaniyenin inkârındaki ittifaklarından telaşa düşen... Bil ki, kıymet ve ehemmiyet, kemiyette ve adet çokluğunda değil." İzah eder misiniz?
"Mucizât-ı enbiyayı zikretmesiyle, fen ve sanat-ı beşeriyenin nihayet hududunu çiziyor. En ileri gayatına parmak basıyor..." Mucizeler bilimsel olarak gerçekleşebilir mi?
"Yılandan şeytana kadar muzır mahlukatın dahi ona itaat etmeyip düşmanlık ettiğini ifade ediyor." Zararlı hayvanları öldürmek caiz mi?
"Eğer desen: 'Geçmiş misallerdeki bütün manaları, nasıl bileceğiz ki Kur’an onları irade etmiş ve işaret ediyor?' Elcevap: Madem Kur’an bir hutbe-i ezeliyedir." Soru ve cevabını açar mısınız?
"Gözünde bir nehar var; lakin ebyaz ve muzlim. İçinde bir sevad var ki bir leyl-i münevver. O içinde bulunmazsa, o şahm-pare göz olmaz..." İzah eder misiniz?
"Her kabileden bir adam laakal içinde bulunup..." Kureyş fitneye düşmesin diye, her kabileden birkaç adamı ikna edince, kendi kabileleri ikna edilmiş mi oluyor?
"Seyyiattan vazgeçirmek yolu ile ondan, belki de yirmiden birisi ders alabilir." Madem etkili değil; neden Kur'an sürekli cehennemle tehdit ediyor?
"Medine münafıklarının dalâlette ısrarları ve hidayete girmemeleri..." Ebu Leheb, Ebu Cehil gibiler, adem-i kabul mü yoksa kabul-ü adem sınıfına mı giriyorlar?
"Ne vakit ona ittibâ etseniz, Allah da sizi sevecek. Zaten siz Allah’ı seversiniz, ta ki Allah da sizi sevsin." Burada "siz" diye belirtilen, iman ve ibadet ehli mi?
"İşte, bir amele ile bir efendiyi nazara alacağız. Amele, tarz-ı maişet itibarıyla, ecnebi kadınlarla ihtilata, temasa ve bir ocak yanında oturmaya..." İzah eder misiniz?
"Çok rüyalar var ki, sureti dehşetli, zararlı, mülevves iken, tabiri ve manası çok güzel oluyor." Rüyanın suretiyle "Lüzumsuz telaş" etmek ne demektir?
"Yanlışa muhtemel olan sözünü veya hatâya kabil olan fiilini, bir büyük zata veyahut muteber bir kitaba, hattâ bazen dine, çok defa hadise, en nihayet kadere.." İzah eder misiniz?
"İnsanın fıtraten yalana yalan demesi"ni biraz açar mısınız? Günümüzde yalan ile doğru aynı dükkânda mevcut ve normal karşılanıyor. Müşahhas misallerle izah eder misiniz?
"Minnetsiz gasp ve sirkat, tabiattan koparmak, canavarca his verir." İzah eder misiniz?
"Mehdi vazifesinin hususiyeti bulunduğu ve Kutb-u Âzama has bir nisbeti göründüğü ve Hazret-i Hızır'ın bir münasebet-i hassası olduğu..." Mehdi Hızır ile görüşüp, ders almış mı?
"Dokuz Kur’ân tevafuk suretinde bulunduğu halde, birbirine hat çektik; mecmuunda Muhammed lafzı çıktı... Mukabilindeki sayfada sekiz Kur’ân tevafukla beraber, mecmuunda lafzullah çıktı." Ne demektir?
"Bu güzel, müzeyyen, münevver masnuatın Sanii için mücerred manevi bir cemal vardır. Ve Onun, o mahfi hüsün ve cemal için pek çok mehasin ve letâifi vardır..." İzah eder misiniz?
"İhsan-ı İlâhî ile tavsifte kanaat etmek farzdır. Cemiyete dahil olan, cemiyetin nizamını ihlâl etmemek gerektir... Bir şeyin şerefi neslinde değildir, zâtındadır." İzah eder misiniz?
"Hayatı sana vermekle,.. İslamiyet'i vermekle ulvi ve nurani bir külliyete ve marifet ve muhabbeti vermekle muhit bir nura seni çıkarmış." İzah eder misiniz?
"Elbette 'Ya Celil, ya Celil, ya Aziz, ya Cebbar' dediklerini işiteceksin." Buradaki işitmekten maksat; kulağın işitmesi midir?
"Hadsiz ehl-i velayet, keşfle ve zevkle aynı hakikate imza basıyorlar." Ne demektir?
"Mal" aynı zamanda "Mülk" müdür?
"Noksansız bir insicam-ı ecmel" ne demektir, izah eder misiniz?
"O zat-ı kutside öyle keskin bir nazar ve geniş bir dehâ var ki, mazi ve müstakbeli ve umum dünyayı görür, bilir ve bütün zamanları keşfeder bir dehâsı vardır..." Ne demektir?
"Hudus" ve "imkân" Vahdeti nasıl ispat ediyor? "Mütekellimîn uleması, âlemi, imkân ve hudusun ünvan-ı icmâlîsi içinde sarıp zihnen üstüne çıkar, sonra vahdâniyeti ispat ederler." İzah eder misiniz?
"İhlası ve rıza-yı İlahiyi esas tutmak ve hubb-u cahı hedef ittihaz etmemek şartıyla..." Ne demektir; kişide "hubb-u cah" ve "ihlas" nasıl birlikte barınabilir?
"Cenab-ı Hakk'ın rahmetiyle kırk dakikada o hakaika çıkılacak bir yol bulunsa, o yola karşı lakayt kalmak elbette karı akıl değil." İzah eder misiniz?
Fatihanın başındaki; gaibane Âlemlerin Rabbi hitabı; O, denilmesi birinci makam ve İyyakeden itibaren; Sana hitabına geçilmesi, ikinci makam mı oluyor?
"Herkesin heyet-i içtimaiyede müteselsil revabıt ve vezaifi vardır. Halita şeklinde gayr-ı muayyen olsa, tearüf ve teavün olmaz." İzah eder misiniz?
"Şirk yolunda esbâba havale edilse, karıncanın eseri karınca gibi ehemmiyetsiz ve zerrenin san'atı, zerre kadar kıymeti kalmaz..." İzah eder misiniz?
"Onların vezaif-i telkih ve tevlidde ve meyvelerin terbiyesinde bir çeşit telezzüzatları var; fakat hiç teellümata mazhar değiller." İzah eder misiniz, bitkiler de acı çekiyor mu?
"Tevafukat belagat olmasa da madem içinde... Kast ve şuur ise, bilmüşahede ve bilitiraf, müellif ve müstensihlerin değil, elbette bir dest-i gaybînin tanzimiyledir. " Ne demektir?