Sorularla Risale
Sitedeki Yazıları
"Kur’ân-ı Hakîm, nasıl ki şükrü netice-i hilkat gösteriyor. Öyle de Kur’ân-ı kebîr olan şu kâinat dahi gösteriyor ki, netice-i hilkat-i âlemin en mühimi şükürdür." İzah eder misiniz?
"Hırs, hasaretli bir küfrandır. Ve iktisat, nimete güzel ve menfaatli bir ihtiramdır." cümlelerini izah eder misiniz?
"Tabiat dedikleri şey, olsa olsa ve hakikat-i hariciye sahibi ise, ancak bir sanat olabilir, sani olamaz." Tabiat hakikat-ı hariciye sahibi olsa, ifadesiyle izah eder misiniz?
"Hem öyle bir çekirdek ki, âlem-i cismaniden başka, sair âlemlerin nümunesini ve esasatını câmi’ olsun..." Devamıyla izah eder misiniz?
"Enbiyanın ekseri Şarkta ve hükemanın ağlebi Garpta gelmesi kader-i ezelînin bir remzidir ki, Şarkı ayağa kaldıracak din ve kalbdir, akıl ve felsefe değil." İzah eder misiniz?
"Acaba bir gün adavete değmeyen bir şeye bir sene kin ve adavetle mukabele etmeyi hangi insaf kabul eder, bozulmamış hangi vicdana sığar?" İzah eder misiniz?
"Düşmanıma gıybetle ceza vermekten nefsimi yüksek tutuyorum ve tenezzül etmiyorum. Çünkü gıybet zaif ve zelil ve aşağıların silahıdır." İfadesi Eski Said'e mi ait?
"Ahireti bildikleri ve iman ettikleri halde dünyayı âhirete severek tercih etmek" Hastalığının sebebi ve çaresi ne olabilir?
"Enaniyetine itimat eden, zulümat-ı gaflete düşen, dalalet karanlığına müptela olan adam; o vakıada evvelki halime benzer ki: O cep feneri hükmünde..." İzah eder misiniz?
"İşte, insanda binlerle hissiyat var." cümlesini izah eder misiniz, ben yirmiye kadar ancak bulabildim, binlerce hissiyatı nasıl anlamalıyız?
"Bütün hayvani cesetlerde kemâl-i hikmetle nefislerini, ruhlarını yerleştirmek, türlü türlü cihazatla kemal-i intizamla teslih etmek..." devamıyla izah eder misiniz?
"İnsan şu kâinat ağacının en son ve en cemiyetli meyvesi, Ve hakikat-ı Muhammediye Aleyhissalâtü Vesselâm cihetiyle çekirdek-i aslîsi, Ve kâinat Kur’ân’ının âyet-i kübrası" İzah eder misiniz?
Yirmi Altıncı Söz, İkinci Mebhas, İkinci Vechin genel bir izahını yapar mısınız?
"Bütün hak tarikler Kur’ân’dan alınmıştır." cümlesini izah eder misiniz?
"Kendini görür, kendine güvenir, kendini beğenir. İşte, şu mertebede, şu hatvede tezkiyesi, tathiri, onu tezkiye etmemek, tebrie etmemektir." Kendini görmesini nasıl anlayabiliriz?
Dört hatvenin, ilgili oldukları ayetlerle ilişkilerini izah eder misiniz?
"Her bir zîhayat, meselâ bu süslü çiçek ve şu tatlıcı sinek, öyle mânidar, İlâhî, manzum bir kasideciktir ki, hadsiz zîşuurlar onu kemâl-i lezzetle mütalâa ederler." cümlesini izah eder misiniz?
"Hasedin çaresi: Hasid adam, haset ettiği şeylerin akıbetini düşünsün. Ta anlasın ki, rakibinde olan dünyevî hüsün ve kuvvet ve mertebe ve servet, fânidir, muvakkattir.." İzah eder misiniz?
"Evet, sırr-ı vahdetle kainatın kemalatı tahakkuk eder. Ve mevcudatın ulvi vazifeleri anlaşılır." İzah eder misiniz, imansız biri vicdanen bunları bilemez mi?
"Demek, iman, şu remizde beyan edilen hakikat-i âliye-i nefsül emriyenin ünvanıdır ve iman ile ondan istifade edebilir." cümlesini izah eder misiniz?
"Yalan Bir Lafz-ı Kâfirdir..." bölümünü özetler misiniz?
"Allah’ın rahmet ve gazabından fazla tahassüs hatadır." cümlesini izah eder misiniz? Allah'ın gazabı veya şefkatini nasıl bileceğiz ki, geçip geçmediğimizi anlayalım?
"Hayat, kesrette bir çeşit tecelli-i vahdettir. Onun için ittihada sevk eder. Hayat, bir şeyi her şeye malik eder." İzah eder misiniz?
"Ene ve enaniyetin eşkâl-i habîsesi olan hodgâmlık, hodbinlik, hodendişlik, gurur ve inat o meyle inzimam etse, öyle ekberü'l-kebâiri icad eder ki..." İzah eder misiniz?
"Kudret hem basit, hem nâmütenâhi, hem zâtî; mahall-i taallûk-u kudret hem vasıtasız, hem lekesiz, hem isyansızdır." Devamıyla izah eder misiniz?
"İnsanların teveccühü, o teveccüh-ü rahmetin inikâsı ve gölgesi olmak cihetiyle makbuldür; yoksa arzu edilecek bir şey değildir. Çünkü kabir kapısında söner, beş para etmez." İzah eder misiniz?
"Bir göz hatırı için çok gözler sevilir." ifadesini açıklar mısınız?
"İşte o âlemin anahtarı, marifetullah ve vahdaniyet sırlarını ifade eden لاٰۤ اِلٰهَ اِلاَّ اللهُ kelime-i kudsiyesiyle kalbi söylettirmek, ruhu işlettirmektir." İzah eder misiniz?
"Eğer vakti taayyün etseydi, bütün kurun-u ûlâ ve vusta gaflet-i mutlakaya dalacak idiler ve kurun-u uhra dehşette kalacaktı." cümlesini izah eder misiniz?
"Meyelan, Matüridice bir emr-i itibarîdir, abde verilebilir. Fakat Eş’arî ona mevcut nazarıyla baktığı için, abde vermemiş..." Üstad'ın burada mezhepleri birleştirdiği söylenebilir mi?
"Rabbimizi bize tarif eden üç büyük külli muarrif var..." Burada geçen "külli" ifadesini nasıl anlamalıyız?
"Her bir zerrenin hareketi ve vazife görmesi onun kanunuyla, izniyle, emriyledir. Elbette, teşahhusat-ı vechiye ve herkesin yüzünde herkesten onu temyiz..." İzah eder misiniz?
"İnsanı, mukadder olan kemalatına yetiştiren ibadettir." İzah eder misiniz?
"Şu kâinat denilen âlem-i ekber ve insan denilen onun misal-i musağğarı olan âlem-i asgar, kudret ve kader kalemiyle yazılan afaki ve enfüsi vahdaniyet delailini gösteriyorlar." İzah eder misiniz?
"Ahlâk-ı âliyeyi ve yüksek huyları hakikate yapıştıran ve o ahlâkı daima yaşattıran, ciddiyet ile sıdktır. Eğer sıdk kalkıp araya kizb girerse,.." İzah eder misiniz?
"Sedd-i Kur’ânî’nin tezelzülüyle ve Ye’cüc ve Me’cücden daha müthiş olarak ahlâkta ve hayatta zulmetli bir anarşilik ve zulümlü bir dinsizlik fesada ve ifsada başlıyor." İzah eder misiniz?
Emanetin "bir ferdi, bir vechi enedir." deniliyor. Cinlerde ene var mı?
Üstad'a göre Türkiye, Almanya, Avrupa vs. dârülharp midir? Bir de Üstad, "dâru’l-sulh", "akit" gibi diğer ıstılahları neden kullanmıyor?
Namazın, insanın fıtratıyla alakası nedir?
"Meleklerin… Hâlis bir ubudiyetten başka hiçbir icad ve emirsiz hiçbir müdahale, hattâ izinsiz şefaatleri dahi olmaz." İzah eder misiniz; melekler şefaat eder mi?
"Madem cismen fâniyim; bu fânilerden bana ne hayır gelebilir?" Herhalde burada Üstad, insanlardan soyutlanmayı öngörmüyor. Bu bahsi açabilir misiniz?
İnsanın "Nihayetsiz aciz, fakir, muhtaç" yaratılmasının hikmetleri nelerdir?
"Elhasıl, her bir zerreden, üç pencere Şems-i Ezelînin nur-u vahdaniyetine ve vücub-u vücuduna açılır." Bu pencereleri izah eder misiniz?
Üstad nefsini eleştiriyor, Kur'an'ın eserlerine işaret ettiğini de belirtiyor. Mektuplardaki iltifatları neden çıkarmamış?
"Ervah-ı bakiyeleri dahi birer esma-i İlahiyeye istinat ederek devam eder, belki kendine layık bir saadete gider." İzah eder misiniz?
"Muhabbet, kendi esbabının rüçhaniyetine göre bir kalpte hakiki bulunsa, o vakit adavet mecazi olur, acımak suretine inkılap eder." cümlesini izah eder misiniz? Muhabbetin sebepleri nelerdir?
"Hurdebinî bir hayvanın hasseleri insanın hasseleriyle muvazene edildiğinde, acib bir sır görürsün..." Mikrop ve insandaki şaşırtıcı hususiyetler nelerdir?
"Muhterem sanatkârlar ve mülhem keşşaflar" kimlerdir? Bu kimselere "hassas zatlar" denilmesini nasıl anlamalıyız?
Kur’an’da medeniyet harikalarının sarahaten zikredilmesinin teklife uygun olmadığı ispat ediliyor. Mucizât-ı enbiyaya rağmen inat ve küfürlerini devam ettirenler için ne dersiniz?
"İki cihanın rahat ve selametini iki harf tefsir eder, kazandırır:.." cümlesini izah eder misiniz, "iki harf"ten maksat nedir?