Sorularla Risale
Sitedeki Yazıları
"Soru: Nasıl anlayacağız? Biz câhiliz, sizin gibi ehl-i ilmi taklit ederiz. Cevap: Çendan câhilsiniz, fakat âkılsınız... Demek cehliniz özür değil." İzah eder misiniz?
Üstad "Vahşet ve bedeviyet, memlûkiyet, esâret, şimdi dahi ecîrdir, başlamıştır, geçiyor." diyor. Marx da toplumların tekamül ettiğini söylüyor. Üstad Marks'tan etkilenmiş midir?
"Eğer o nurani nokta-i istinada dayanmazlarsa, ehl-i akılca muhal ve batıl olan binler devirler ve teselsüller lazım gelecek." İzah eder misiniz?
"Bittarık-ıl evla hem intizam-ı muttaride mebni olan kıyas-ı hafiyy-i hadsiye müesses olan kıyas-ı evlevi ile..." İzah eder misiniz?
"İkinci Nevi Dua: İhtiyac-ı fıtrî lisanıyladır ki, bütün zihayatların iktidar ve ihtiyarları dahilinde olmayan hacetlerini ve matlaplarını ummadıkları yerden..." İzahı nasıldır?
"Ehl-i vicdana rikkat-i cinsiye vasıtasıyla gelen teellüm, o gayr-ı meşru bir surette kazandığı parayla aldığı lezzeti, vicdanı varsa acılaştırıyor." Ne demektir?
"Bütün zihayat ve büyük ve külli mevcudat, ne derece ulvi ve külli esmayı okutuyor, kıyas edebilirsin..." Temsili izah edip, akabindeki yedi sahifeyi açıklar mısınız?
"Muzaaf ihtiyaç, iştiyaktır. Muzaaf iştiyak, muhabbettir. Muzaaf muhabbet dahi aşktır. Ruhun tekemmülâtına göre, merâtib-i muhabbet, merâtib-i esmaya göre inkişaf eder." İzah eder misiniz?
"Tekemmül-ü vesait-i nakliye ile âlem bir şehr-i vahid hükmüne geçtiği gibi,.. Ehl-i dünya, bir meclisin ehli hükmündedir." Üstad, yüz yıl önce nasıl bu kadar net konuşabiliyor?
"Enbiya ve evliyaya muhabbetin ise: Ehl-i gaflete karanlıklı bir vahşetgâh görünen âlem-i berzah, o nuranilerin vücutlarıyla tenevvür etmiş menzilgâhları suretinde.." Ne demektir?
"Telefon, telgraf silsilelerinin merkezi ve santral direği hükmünde olan sırr-ı kayyumiyette..." Temsili izah eder misiniz?
"Küfür ve dalalet iki kısımdır. Bir kısmı, amelî ve ferî olmakla beraber, iman hükümlerini nefyetmek ve inkâr etmektir ki, bu tarz dalalet kolaydır..." İzah eder misiniz?
"Ehl-i tahkikin yanında bine kadar mucizât-ı bâhireyi göstermiştir." Buradaki mucizelerin tamamı sahih mi? Aralarında zayıf ve mevzu varsa mucizelere güven sarsılmaz mı?
"Adbâ ismindeki devesi, vefat-ı Nebevîden sonra kederinden ne yedi, ne içti, ta öldü. Hem o deve, Resul-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm ile mühim bir kıssayı konuştuğunu,.." Kıssa nedir acaba?
"İnsanın ahsen-i takvimdeki hüsn-ü masnuiyeti Sânii gösterdiği gibi, o ahsen-i takvimdeki kabiliyet-i camiasıyla kısa bir zamanda zevâl bulması, haşri gösterir..." Ne demektir?
"Altında nescolmuş mühefhef mantık ve burhan, sağında aklı istintak; mürefref her taraf, ezhan 'Sadakte' der ki: Lâ İlahe İlla Hu..." İzah eder misiniz?
"Ben zaten dünyadan gidiyorum. Bu kadar zahmeti ne için çekeceğim?" Namaz kılmayanın, kendini tembelliğe atması nasıl olur?
"Sırr-ı Kayyumiyetin cilvesine bu noktadan bakınız ki, bütün mevcudatı ademden çıkarıp, kıyam ve beka verip..." ifadesinde ademden çıkarmaktan bahsediliyor. İzah eder misiniz?
"Musibetzede olmuş ve azaba düşmüş bir adamın, cismiyle zahirî bir surette, aldatıcı bir ziynet ve servet içinde bulunmasıyla saadeti mümkün olabilir mi?" İzahı nasıldır?
"Bir şiire on dinar bağışta bulunmak... Bu bağışlar, nev’e ve millete döner; çünkü şiirin hizmet ettiği lisân, milliyetin ipidir." Şahsa verilen bağış, millete nasıl dönüyor?
"Kâinatta münteşir umum masnuatın pek çok fevkinde ecnas-ı mahlukat ve esnaf-ı masnuat, küre-i zeminde bulunur, değişir, daima dolup boşalır." İzah eder misiniz?
"Kur’an-ı Hakîm'den alınan marifet ise, huzur-u daimîyi vermekle beraber, ne kâinatı mahkum-u adem eder ne de nisyan-ı mutlakta hapseder..." İzah eder misiniz?
"Münasebat-ı nahviye ve sarfiye olan hikmet-i vâzı' ise; felsefe-i beyan derecesinde olmaz ise de pek büyük bir kıymeti vardır..." İzah eder misiniz?
"Evet, sırr-ı kayyumiyetin cilvesine bu noktadan bakınız ki, bütün mevcudatı ademden çıkarıp, her birisini bu nihayetsiz fezada..." Buradaki "nihayetsiz feza" ifadesini açar mısınız?
"Şecere-i kâinat, şecere-i Tuba gibi, gövdesi ve kökü yukarıda, dalları aşağıda olduğu için... Meyve makamından, ta çekirdek-i asli makamına kadar, nurani bir hayt-ı münasebet var." Ne demek?
"Bu âlem-i misalin vücuduna ve onda maânînin tecessüm etmelerine pek çok delâil vardır... Bu kürede olan Kaf, o âlemde zi’l-acaip olan Kaf’ın çekirdeği olabilir." Ne demektir?
"İskender-i Rumî misillü müteaddid cihangirler ve kuvvetli padişahlar,.. Ya bizzat maddi kuvvetleriyle veyahut irşat ve tedbirleriyle tesis etmişler." Ne demektir?
"Kalbsiz fâsık feylesof ise, gökte bir kuyruklu yıldızı görse, yerde titrer... ‘Acaba bu serseri yıldız arzımıza çarpmasın mı?’ der, evhâma düşer." İzah eder misiniz?
"Mazide nazarî olan bir şey, müstakbelde bedihî olabilir. Şöyle tahakkuk etmiştir: Âlemde meylü’l-istikmal vardır. Onunla hilkat-i âlem, kanun-u tekâmüle tâbidir..." Ne demektir?
Nefis, şeytan ve kötü insanlarla mübarezesinde amaç insanın tekemmülüdür. Peki; terakki ve tekemmülü söz konusu olmayan melek ve şeytanların mübarezesinin hikmeti ne olabilir?
"Hayber Kalesinin kapısını Hazret-i Ali çekip kalkan gibi istimal ederek fethe muvaffak olduktan sonra kapıyı yere atmış." Rivayetlerin farklı gelmesi itimadı kırmıyor mu?
"Onlara münasebatın hutut-u maneviyesini uzatıyor, birer nakş-ı i’câzî nescediyor." Neshedilen ayetler varken bu cümleyi nasıl anlayabiliriz?
"Ortada, bu kıymettar harika-i san’at olan nimetler Ehad, Samed’in mucize-i kudreti ve hediye-i rahmeti olduğunu düşünmek ve derk etmek fikirdir." Neden bu iki isim seçilmiş?
"Sırr-ı kayyumiyet noktasında azim, hadsiz bir hikmet, bir gaye göründü. Ve onunla, 'tılsım-ı kainat' ve 'muamma-yı hilkat' tabir edilen bir sırr-ı İlahi anlaşıldı." Ne demektir?
"Nâr-ı teessüfle muhterik bir ruh olsun, onların bedduasıyla cehennemde yansın; o teessüf ateşini içinden çıkarmakla vicdan, maksattan bir firdevs tazammun..." İzah eder misiniz?
"Said Nursi, Kur'an ve imana hizmet mesleğini ihtiyar edip, hiçbir maddi ve manevi menfaat, salahat ve velilik gibi manevi makam..." Allah, razı olduğuna velilik makamı vermez mi?
"Merkez-i Hilâfet uleması ve Dârü’l-Hikmet ve zâbıta-i ahlâkiye ile fuhuş, işret, kumar gibi kebairi izale değil, tevkif edemediler..." İzah eder misiniz?
"Tarih-i hayatı ve neşrettiği şefkatkârane mekarim-i ahlak, kemal-i şefkat ve refetini gösterdiği... Ümmetinin bütün saadetleriyle kemal-i şefkatinden alakadar olduğu" Ne demektir?
"Cezbedarâne harekât ve deveran, o hakikat-ı câzibedarın cemâl-i kudsîsinin hükümdârâne tezahüratı karşısında âşıkane ve vazifedarâne bir mukabeledir." İzah eder misiniz?
Üstad “hakikat usandırmaz” dediği halde, neden burada “bu hikmet kafi gelmedi” diyor?
"Fatır-ı Zülcelalin cilve-i esmasını bildirecek birer ayet, birer mektup, birer kitap, birer kaside hükmünde olarak, manalarını hadsiz okuyucularına ifade etmesidir." Ne demektir?
"Bir zihayatın cesedindeki zerrelerin her bir azaya mahsus bir heyetle küme küme toplanıp dağılmadıkları ve sel gibi akan unsurların fırtınaları içinde vaziyetlerini muhafaza..." İzah eder misiniz?
"Masumların hatırına binaen, o zalim gaddara ilişmiyorum, bazan helal ediyorum." Bazen helallik verilmediği mi anlaşılmalı?
Kayyumiyet, Allah'ın her şeyi sürekli ayakta tutması, bir an bile elini çekse her şeyin harap olması manasına mı geliyor?
"Vücudun en kuvvetli mertebesi olan vücubun ve vücudun en sebatlı derecesi olan maddeden tecerrüdün ve vücudun zevalden en uzak tavrı olan mekandan..." İzah eder misiniz?
"O arının bütün emsalinin bütün zeminde, aynı zamanda aynı fiile mazhariyetleri gösteriyor ki bu cüz'i ve hususi fiil ise ihatalı ruy-i zemini kaplamış bir ..." İzah eder misiniz?
"En cüz’i bir fiil-i icadi, doğrudan doğruya bütün kainat Halıkının fiili olduğuna delalet eden bir sırr-ı azamı taşıyor." Sebeplerin birer perde olduğunu örneklerle izah eder misiniz?
"Esir maddesi, maddiyyunları boğduran zerrat maddesinden daha latif ve eski hükemanın saplandığı heyula fihristesinden daha kesif, ihtiyarsız, şuursuz, camid bir maddedir." Ne demektir?
"Nihayetsiz, camid zerrelerin ezeliyetlerini, belki uluhiyetlerini kabul etmeye, mesleklerince mecbur oluyorlar." Zerreler hadsiz midir, yoksa bu ifade kesretten kinaye midir?
"Maddiyyun denilen bir kısım ehl-i dalalet, zerrattaki tahavvülat-ı muntazama içinde hallakıyet-i İlahiyenin ve kudret-i Rabbaniyenin bir cilve-i azamını..." İzah eder misiniz?