Âsâr-ı Bediiye

İçerikler


  1. "Ben şimdiye kadar hilaf ile vifakı yapmak fikrindeyim. Enaniyete karşı gelmek, daha ziyade kabarmak havfiyle ve emeliyle hakikatı sükut içinde sakladım. Ve şimdi tam görünmeyen ve müstakbel tarlasında mazarrat ile sümbüllenen ağrazın..." İzah?

  2. "Benimle beraber gel hayali bir seyehat. İşte Bahr-i Ummanın en derin bir yerini kendine makarr etmiş, yüzlerce menzillere havi olan bir cisim, tahtaları pek ince, tahtalbahir içine, sen karınca cismini, ben arı libasını giyeriz de gireriz..." İzahı?

  3. "Beş şey, beş şeye perde: Şehadet ise, gayba. Tabiat meşiete. Kör kuvvet de kudrete. Lâfız, medlûl-i zihniye. Medlûl dahi manaya. Perdeye hasr-ı nazar, daim olur pürhatar, vesvese ondan çıkar." Devamıyla izah eder misiniz?

  4. "Binaenaleyh, mizâc-ı ittihad-ı millete arız, semûm-u istibdad ile isti'dâd ve meyl-i iftirak marazı izale veya tevkîf lâzım iken..." Devamıyla izah eder misiniz?

  5. "Bir adam kıymet ve istidadı mazhar olduğu rütbe ve hâkimiyetinin madûnunda olsa, tefritten teberrisini göstermek için tekebbür ve mâfevkinde olsa, ifrattan tenezzüh ve bir seviyeye gelmek ve ulviyetini izhar için tevazu' edecektir." İzah eder misiniz?

  6. "Bir kere mabeynde yırtıldı. Şişli'de bir Ermeninin evine düştüm. Orada yırtıldı. Şekerci Hanına düştüm. Orada da yırtıldı. Tımarhaneye düştüm. Şimdi de tarassudhaneye düşmüşüm." Olaylar hakkında bilgi verir misiniz? “Yırtılmak” tabirinden kasıt nedir?

  7. "Biz bu İttihâd-ı Muhammedî ile isteriz ki, umum millet de asker gibi müttehid ve yek-vücud olsun. Ve o muhabbet ve uhuvveti kuvveden fi‘le çıkarsınlar. Ve müdâfi‘ ve muhâfız-ı hukūk ve hallâl-ı müşkilât efkâr-ı ammeyi tevlid ve tehzib etsin..." İzah?

  8. "Bizim Kürdler maarifi kılıçlarının hutut-u cevherinden öğrenmişler." cümlesini izah eder misiniz?

  9. "Dağ meyvesi acı da olsa devâdır, amma hazmı sakildir." cümlesini izah eder misiniz?

  10. "Dua kat’an samimi ise kabul olur gehî aynen gehî mânen./ Fakat şart-ı taleb, de’b-i edeb daim olur lâzım./ Edeb yoksa niyaz olmaz./ Tehevvüskâri nâzvârî itâbvârî dua olmaz./ Bana ver aksal gayatı tecavüzkâri bir nazdır./ Niyazî bir dua olmaz..." İzah?

  11. "Efrad mabeyninde muhabbet-i millî, zerrat mabeynindeki câzibe-i cüz’iyeleri gibi, bir muhassal teşkil ile cihet-ül vahdetimiz olan usûl-ü merkeziyeyi intac edeceğinden..." cümlesini devamıyla açıklar mısınız?

  12. "Eğer desen: Muhtelif tarikatlarda vardır; muhtelif âyinler, ibadet şekli giymiş?.." Burayı devamıyla izah eder misiniz?

  13. "Eğer hakiki aşık, yolunda fena gitse, ya tabirde hata etse, ya tavsifde yanılsa, yine maşuka gider. Maşuktur onu çeker, yolunu da şaşırtmaz. Eğer veliy-yi arif, yolunda fena gitse, ya suret hata görse, ya sözde yanlış etse, matlubuna yetişmez..." İzah?

  14. "Ehven-i şerri ihtiyar, adalet-i izafiyedir. Ücaletü'r-rakib gibi yapılmasın, ta adalet-i hakikiyeye istidat peyda olsun." İzah eder misiniz?

  15. "Ene, hem de nefs-i emmare, kibriyle kırılır, gururuyla sönüyor." Ene, kibir ile nasıl kırılıyor, izah eder misiniz?

  16. "Ermenilerin maksadı Kürdleri aldatmaktan başka bir şey olamaz." ile "Şu memleketin saadeti ve selâmeti Ermenilerle ittifak ve dost olmağa vâbestedir." cümlesi zıt değil mi?

  17. "Evet, Rububiyet istiyor, Uluhiyyet muktaziy-i Hikmet tensib ediyor, İnayet müstelzimdir belagat der ahsen, ona eder istinad Sırr-ı nizam-ı cihan." İzah eder misiniz?

  18. "Ey Asuriler ve Keyaniler’in cihangirlik zamanında pişdar kahraman askerleri olan Arslan Kürtler." cümlesinde geçen; Asuri ve Keyaniler hakkında bilgi verir misiniz?

  19. "Fermanına mü’minane imtisal etsek, gelir Allah’ın va’di. Âlem-i İslâmın, hak ve hürriyetinin, istirdadı için, biiznillahi Teâlâ, tedâfü’den taarruza geçiyor. Belki çok yerlerde de geçti. İnönü’nün iki zaferi, zâhiren ger küçüktü; batınen..." İzah?

  20. "Gâvurlarla barışmak, zelillerin kârıdır... Hayattaki yaralar, belki de iyileşir, İzzet-i İslamîde hem namus-u millîde yaraları derindir. İp üstündeki canbaz, yerde olan adamla eğer döğüş isterse; yerde olan çekinmez, zîrâ canbaz hayatı..." İzah?

  21. "Gazeteler iki vazife-i mühimmeyi deruhte etmiştir. Çünkü iki rütbeye mazhar olmuş..." İzah eder misiniz?

  22. "Gurur zaafdan gelir, dalâlete gider. Gurur dahilde ilhaddır; harice, küffarın efkârına karşı salâbettir." İzah eder misiniz?

  23. "Halihazırdaki medeniyet, dinî cihada müsaade etme­diği ve müsait olmadığı gibi ona fetva da vermiyor. Bunun ya­nında dinî ci­hadı emreden İslamiyet ile bunun arasında tatbikat na­sıl olur?" sorusunun cevabını açar mısınız?

  24. "Hem bir fasid delili iptal edip çürütmek isteyen adam, sahih bir delil ile hak olan neticeyi tesbit ettikten sonra etsin. Aksi halde düşünmeden ifsad etmiş olur." Örnekle izah eder misiniz?

  25. "Hem de benden daha divane zabtiye nâzırıdır. Zîrâ benden daha hadîddir." İzah eder misiniz?

  26. "Hem de dört yüz bin kahraman ve muharip bir kuvve-i cesimeye malik iken ihtilâf-ı dahiliden mahvolduğu gibi, ihtilâftan tevellüd eden şurişle merhamet-i pederaneye bedel buğz-u zalimaneyi davet ediyor..." Devamıyla izah eder misiniz?

  27. "Hem de efkâr-ı âmmenin meşverette feveranı olsa, hâr u haşâk makamında olan bazı akaid-i bâtıla ve fırak-ı dâllenin bid'atları ki, umum ehl-i İslâmı dağdar-ı teessüf etmiş..." İzah eder misiniz?

  28. "Hem de etfalın talimi kasrî ve cebrîdir. Etfala benzeyen akvamın terbiye ve talimleri de cebrî gibi olacaktır. Bu zaman-ı hürriyette kasır, şevk ve muhabbet olacaktır..." Devamıyla izah eder misiniz?

  29. "Hem de her kavmin mâbihil-bekası olan âdât-ı milliye ve lîsan-ı kavmiyeye ve isti'dad-ı efkâra muvafık, hükumet teşebbüsata başlamalı..." cümlesini izah eder misiniz, Üstad ulusal devletten mi yanadır?

  30. "Hem de kelam-ı tabii gibi olduğundan, mütekellimin mizac-ı hissiyatını andırır..." cümlesini izah eder misiniz?

  31. "Her kelimenin ortasında az temdid-i nefes, ahir-i sakindir." cümlesini izah eder misiniz?

  32. "İ'layı Kelimetullahın bayrağı olan (hilal yıldız bayrağı) teali edecek. Eski şevketini bulacak..." ifadesine göre, İslam’ın gerçek sancağının / bayrağının şekli ve renkleri nelerdir?

  33. "İbadet ve camideki müsâvât üssül-esas-ı meslek edilse, umur-u uhreviyeden olan hamîyet-i millî kuvvetiyle ve teşebbüs-ü şahsî yardımıyla cüz’i muhabbetler öyle bir câzibe-i umumîyeyi teşkil eder ki..." İzah eder misiniz?

  34. "İfrata müstaid olanlar tefrite de kabil oluyor." Ne demektir, somut örnekle izah eder misiniz?

  35. "İnsanda kaderin sikkesi lisandır. İnsaniyetin sureti ise sahife-i lisanda nakş-ı beyan tersim ediyor. Lisan-ı maderzad ise tabii olduğundan, elfaz davet etmeksizin zihne geliyor." ifadelerini devamıyla açıklar mısınız?

  36. "İstediğim nokta, Kürtlük nâmûs ve haysiyetini muhafaza ve yiğit, kahraman Arnavutlara meşrutiyet ve adalete hizmet ile iktida ediniz." Arnavutlar ne yapmış ki, Üstad Kürtlerin onlara uymasını istiyor?

  37. "Kâinatın vücudu, bir şekl-i mahrutidir, sivri ucunda cüz'-i lâyetecezza durmuş. Cesîm kaidesinde, Şemsü'ş-Şümusa kadar, nuranî bir kutru var, tam kutrun ortasında, insan ayakta durmuş, emaneti beklermiş." İzah eder misiniz?

  38. "Kaplan postuna benzeyen elbisem gibi üslûb-u beyanım da zamanın modasına muhaliftir. Zira alaturka terzilik bilmiyorum,.." izah eder misiniz?

  39. "Kulüb ki efkar-ı umumiyenin ma’kes ve mevcudiyet-i kavmiyenin mir’at ve mihrakıdır. Biz ki güya akıl ve marifetimiz, kuvvet ve cesaretimizde mündemiç ve münteşirdir..." Devamıyla açıklar mısınız?

  40. "Kürdistan’a verilecek muhtariyetten bahsediliyor! Kürdler, ecnebî himayesinde bir muhtariyeti kabul etmektense, ölümü tercih ediyorlar." Üstad'ın Kürdistan hakkındaki başka ifadelerini de paylaşıp açar mısınız?

  41. "Kürdlerin ihtilafı için kulübümüz suni ve mukaddime-i ittihad olduğundan; gayet ittihad ve hulus-ü niyet ve fedakarlık ve meharet ve i’tidal-i dem’e muhtaçtır." cümlesini açıklar mısınız?

  42. "Lisana âşina olmayan evlâd-ı Ekrad yalnız medaris-i ilmiyeyi mâden-i kemâlat bilmeleri ve mekatib muallimlerinin lisan-ı mahalliye adem-i vukufiyetleri cihetiyle maariften mahrum kalmaktadır. Bu ise vahşeti, keşmekeşi, dolayısıyla garbın..." İzah?

  43. "Mart ve mayıs ayları müstebit aylardır." ifadesini izah eder misiniz?

  44. "Maymun dost oldu yardım etti, ayı neden etmesin. Bir hınzır seni boğar, bir ayı onu boğar. Ayı sana dost olur. Sakın bağrına dürtme kendine de saldırtma. Ger yangından yanarsan, seyl-i azîm gelirse, o da sana dost olur..." İzah eder misiniz?

  45. "Menhec-i cumhûrîden çıkmış şükûk ve evhâm, iki taraf atılmış yanında cadde yapsa, o evhâmla çarpışmak, ona zarûrî olur. O mağrur serseri hasenât-ı cumhûrdan mahrum kaldığı halde, cumhurun evhâmına dâim mübtelâ olur. Onlarla da çarpışır." İzahı?

  46. "Meselâ bir kelâmda, hakikat-i sabite, ki kabildir nemaya; Tekrarı takrir eder, iadesi tahkiktir, kalb dahi öyle ister. Eğer üslûb-u suret ise, tenevvü'u lâzımdır, müstahsen bülegaya." İzah eder misiniz?

  47. "Meşrutiyet-i şer’iye altında olan adalet-i mahz ancak Eflatun-u ilahînin mehasin-i hakikiye-i medeniyetin misal-i müşahhası göstermek istediği Medine-i Fazılasında ihtimal verebilirlerdi." cümlesini izah eder misiniz?

  48. "Mizah gazetelerin paslı mir’atlarında ,üçüncü arkadaşın müşairane vaktinde kafiye-i 'sa'yı bulmak için اثالثقلاطيتارما Arkadaşları demişler: Bu paslı müzahref ayine içinde bunun suretini görüyoruz." ifadelerini açıklar mısınız?

  49. "Müphem bir hüküm, külli bir hüküm değil." Devamıyla izah eder misiniz?

  50. "Muvaffakiyet, niyet-i halisenin refikidir." cümlesini izah eder misiniz?

  51. "Muztarız; harb gelir çekmiyoruz. Şehid de bir velidir; cihadımız eskide, farz-ı kifaye idi. Şimdi farz-ı ayn olmuş, belki muzaaf bir farz, Hac ve Zekâtta gibi, cihaddaki niyetin, tasarrufu pek az idi..." İzahı nasıldır?

  52. "Nasılki bir söz, maâni-yi saneviyye tesmiye edilen maksatları ile fikirleri bazen tenvir ya da karartması olduğu gibi; öyle de bir kelam, ‘maâni-i ûla’ tabir edilen tarz-ı ifadesi ve uslübunun sûretleri ile hisleri bazen tenzih..." İzah eder misiniz?

  53. "Nihayetli emirde, bir nihayetsiz aded olmaz. Bana ver aksa'l-gayatı, tecavüzkârî bir nazdır, niyazî bir dua olmaz. ﻋَﺪَﺩَ ﻣَﻌْﻠُﻮﻣَﺎﺕِ ﺍﻟﻠّٰﻪِ Veya mikdare makdurat, dua mikyası kaldırmaz." İzah eder misiniz?

  54. "Nurefşan nazarına karşı hayal, hakikatı setredemez; Hak olan mesleği tesvilata, tedlisata muhtaç değildir. Bu kelam iki fırka-ı dallenin reddine işarettir..." İzah eder misiniz, “iki fırka” hangileridir?

  55. "O kasr-ı ittihad ve ittifakı ziyalandıran veyahut o hayat-ı akvamın deveran-ı dem yerine geçen havagazı menbaı gibi olan maarife, aşiret alayları gayet müşaşa bir medrese-i fünun ve cesim bir fabrika-i sanayi olacaktır." İzahı?

  56. "On beş senedir ki düşündüğüm ihtiyacat arasında iki noktayı hedef-i maksad etmiştim. Bu ikiden maada Kürdistan'ın istikbalini temin edecek vesaiti görmedim." İzah eder misiniz?

  57. "Prens Sabahaddin Bey'in su-i telakki olunan güzel fikri" nedir, konu hakkında bilgi verir misiniz?

  58. "Rahat-ı kalbi için mazlumun istihkak-ı darbe arzu ediyor. Hem bahane buluyor belki der müstehaktır. Madem o sefil güneş ona vermiyor, neden gölge ediyor." İzah eder misiniz?

  59. "Sair şuabâta nisbeten medaris terakki etmemiştir. Bunun da sebebi; kitaba nazarla istinbat-ı mes'ele etmek olan isti'dadı, meleke-i ilim yerinde ikâme olunmuş. Ve talebelerde adem-i münazara ve sual ve cevap sebebiyle; şevksizlik..." İzah eder misiniz?

  60. "Senin hakiki sûretini mecazî misalinle görüştürmek için su-i tali’ hased veyahûd nazar değmemek için iki misâl-i zirvekârın cem’ine müsâade etmedi." cümlesini izah eder misiniz? Niyazi Bey'e neden "zamanın Rüstemi" diye hitap ediliyor?

  61. "Şeriat aleme gelmiş ta istibadı ve zalimane tahakkümü mahvetsin. Eğer temessül etse, istibdad bir dev, dürründe Meşrutiyet-i Süleyman, şeriat, Hatem-i Süleyman suretine girer idi." Bu cümleyi devamı ile birlikte izah eder misiniz?

  62. "Şeriat'a istinad etmiş olan sultan-ı hürriyet, yüksek sada ile sizin gibi mâzinin en derin derelerinde gafil ve müteferrik bir kavme: 'Cehalet ve fakra hücum için fen ve san'at ve silah başına, ileri arş!' emrini veriyor." İzah eder misiniz?

  63. "Sonra ıslah-ı hâl etmez isek, dünya kadar bizi muahaze etsinler; kabahat, hükûmet-i zalimenindir. Bizim de olsa, Güneş garbdan tulû' etmediğinden tövbenin kapısı açıktır." İzah eder misiniz?

  64. "Sosyalistlik dinimize ilişemez ve dinimize zarar veremez. Hem bizi sosyalistliğe sokamaz." ile "Komünist, dinsizlik cereyanı, yüzde otuz, kırk adama zarar verebilir." ifadelerini nasıl anlamalı?

  65. "Şu sırra faysal budur: O bir seyyare-i ruh, gayr-i sabit tecelli, tecelliyat-ı seyyal, ona olmuş hakikat-ı sabite. Sevabit hakaik, dane sünbülsüz olmaz. Fakat sabit hakikat, hem de seyyar tecelli bir çekirdek, bir çiçeğin ne zâtıdır, ne gayrı." İzahı?

  66. "Tehevvüskârî, nâzvârî, itabvârî dua olmaz. Muhalî ya muhalvârî, nizam u hikmete uymaz umuru istemek olmaz." İzah eder misiniz?

  67. "Tesir de hamiyet-i İslâmiyenin heyecanı ve vicdanların ihtisasına vabestedir. Biz de cazibedar olan unvan-ı İttihad-ı Muhammedî ile herkesin vicdanına karşı bir pencere açıyoruz..." Devamıyla izah eder misiniz?

  68. "Türkler bizim aklımız, biz de onların kuvvetiyiz." ifadesini nasıl anlamalıyız?

  69. "Ümmül-ağavat olan Yıldız'da ebul-ağavat olan Sultan Hamîd bu ağalıktan vazgeçti. Nerede kaldı başka sivrisinekler!" İzah eder misiniz?

  70. "Zaman, size sille vurmakla, o ihtilâf ve keşmekeşi atacaktır. Nâmusunuzu isterseniz, tokat yemeden (kendiniz) atınız." İzah eder misiniz?

  71. "Zîrâ hâlavet-i hâkimiyetle sarhoş olur. Şimdi veya ileride kulüplerin mesleği gibi..." İzah eder misiniz?

  72. "Zîra her bir âlim, kendi fikrini herkese kabul ettirmekle taklid yolunu açmak ve taharri-i hakikatın yolunu seddetmekle bir nev'i istibdâd-ı ilmiye yapıyor." Buna göre Üstad da Risalelere tahşidat yapmakla ‘istibdad-ı ilmi’ yapmış olmuyor mu?

  73. "Zîrâ mesleklerinden irticâa kadar çok merâtib ve menâzil vardır. 'Londra’da olmayan elbette Çin’dedir. Cerbezeli ve safsatalı olmayan elbette ebleh ve gabîdir.' diyenlerin hezeyanları gibi hezeyan ediyor." İzah eder misiniz?

  74. ''Zira şeriatta tefevvuk eden en büyük bir adama esareti nefisten tahallüs ve hürriyeti şer'iyeden tekemmül için hissi ihtiram ve muhabbetle itaat, hibr ve havf üzere müesses..." cümlesini devamı ile birlikte açıklar mısınız?

Yükleniyor...