Sorularla Risale
Sitedeki Yazıları
"Seraser nur olan hazine-i binihayenin fihriste ve nümune levhasının her parçasından, 'hanifen müslimen' gömleği çıkacak..." İzah eder misiniz?
"Hüzün ise iki kısımdır: Ya fakdü’l-ahbaptan gelir, yani ahbapsızlıktan, sahipsizlikten... İkinci hüzün firaku’l-ahbaptan gelir; yani ahbap var,.." İzah eder misiniz?
"Vehhabilik az bir fırkadır. Koca âlem-i İslamın havz-ı kebiri içinde ya erir ya itidale gelir; çünkü menbaı hariçte değil..." Selefilik gibi akımları artıyor gibi görünüyor?
"Şimdiki zaaf-ı diyanet ve şeair-i İslâmiyetteki lâkaytlık ve içtihadattaki fevzâ, meşihatın zaafından ve sönük olmasından meydan almıştır." Ne demektir?
"Uyanmış, insaniyeti tatmış, müstakbele ve ebede namzet olmuş adam dinsiz yaşayamaz." Üstad bu müthiş tespitleri nasıl yapıyor?
"İki müthiş istibdadı kansız ve def’aten öldürmeniz hârikulâde olduğundan ve şeriat-ı garrânın iki mu’cize-i garrâsını izhar ettiğinizden..." İzah eder misiniz?
"O latife, Allah’a yemin ettiği zaman, (Yani bir şeyi ondan istediği vakit) Allah onun yeminini doğruluyor, yani dilediğini kabul ediyor." Latife ve hadisin manası nedir?
"O tekemmülün zamanı ise kırk yaşıdır." Diğer peygamberler de kırk yaşında mı peygamber olmuşlar? Hz. İsa'nın otuz üç yaşında uruç ettiği söylenir?
"Yedincisi: Senin hayatına verilen cüz’î ilim ve kudret ve irade gibi sıfat ve hallerinden küçük nümunelerini vahid-i kıyasî ittihaz ile..." İzah eder misiniz?
"Tavuk yumurtası kadar bir altını, ağzının tükürüğünü ona sürdü, dua etti, Selmân’a verdi. Dedi: ‘Git, Yahudilere ver.’ ... Kırk okıyyeyi onlara verdi..." İzah eder misiniz?
"قُلْ هُوَ karinesiz işarettir. Demek ıtlakla tayindir. O tayinde taayyün var. Ey, لاَ هُوَ اِلاَّ هُوَ Şu, tevhid-i şuhuda bir işarettir. Hakikatbîn nazar tevhide.." Ne demektir?
"Baştaki مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ da, hem مِنْ, hem شَرِّ kelimeleri hesaba girmesi ve âhirde وَمِنْ شَرِّ حَاسِدٍ اِذَا حَسَدَ yalnız شَرِّ kelimesi..." İzah eder misiniz?
"O cüz’i fakat alimane, basirane, şuurkarane olan şifa vermek..." ifadesini izah eder misiniz?
"Hastalıktan şifa bulmak, eğer tevhid nazarıyla bakılsa, birden..." Rızık, şifa ve hidayet doğrudan ve perdesiz ihsan edildiği için başka türlü bakmak ihtimali mi var?
"Kan ve fışkı ortasından beyaz, safi, temiz bir süt göndermek olan cüz’i fiil ise, tevhid nazarıyla bakıldığı vakit..." Süte, "tevhid nazarıyla" nasıl bakılabilir?
"Hüsn-ü Rabbani ve hesapsız ihsanat ve bahâ-i Rahmani ve gayetsiz kemal-i cemal-i Samedani, ancak vahdet aynasında ve vahdet vasıtasıyla..." İzah eder misiniz?
“Tevhid ve vahdette cemal-i ilahi ve kemal-i Rabbani tezahür eder.” cümlesini açıklar mısınız?
"Latif ve tatlı ve çok kıymettar ve nurlu, hadsiz semerelerinden üç külli meyvelerini..." Üstad'ı bu meyvelere sevkeden hislerle münasebetini kurup, üç meyveyi izah eder misiniz?
"Bu kasem gösteriyor ki, şecere-i kainatın en geniş dairesi ve en müntehası ve nihayatı ve teferruatı dahi Zat-ı Vahid-i Ehad’in kudretiyle ve iradesiyledir." İzah eder misiniz?
"Yemin ettiği vakit, en çok istimal ve tekrarla her zaman ferman ettiği şu وَالَّذِى نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ kasemidir." Nefis hangi manada kullanılmış?
"Ala-yı illiyyindeki Ebu Bekr-i Sıddık’ın ruhu, esfel-i safilindeki Ebu Cehil’in ruhuyla bir seviyede kalacaktı." Neden Efendimiz (asm) değil de Ebubekir (ra) misal verilmiş?
"Baharda gözümüzle gördüğümüz yüz bin envaın kısm-ı azamı ... yaprakların yüzünde taaffün etmiş maddelerde o kanun haricinde icat edilir." Ne demektir?
İnsan dışındaki mevcudatın Besmeleye ihtiyacı ne çeşit olabilir? Akılsız, şuursuz varlıklar "Bismillah"a ihtiyaç duyar mı?
"Meşihat-ı İslâmiye, yalnız İstanbul ve Osmanlılara mahsus değildir... Belki yalnız İstanbul'un irşadına da kâfi gelmiyor." Diyanetin hükmü neden tesirsiz kalıyor?
"İstibdadın hükmünce, İstanbul ve hükûmet belâğbaşı idi; şikâyette hakkınız vardı. Şimdi ise hakikat itibariyle bilkuvve, İstanbul göldür, hükûmet havuzdur, Türk zaynâbdır..." Ne demek?
"İnkılâbât-ı dahiliyeden ihtizazat o dağlarla iskât olunurlar. Zira dağlar yerin mesamatı hükmündedir. Dahilî bir heyecan olduğu vakit, arz dağlarla teneffüs.." İzah eder misiniz?
"İsm-i Azamın altı nüktelerinin Allahu Ehad'e dair yedinci nükte-i azamı" Üstad yedinci olarak Ehad ismini mi ilave ediyor?
İkinci Şua'nın başında "Hatimeden iki sahife evvelki mesele" diye atıfta bulunulan yer neresidir veya neresi olabilir?
"İkinci ve Üçüncü Meyve’yi ve ahirdeki Hatime’yi ve Hatime’den iki sahife evvelki Mesele’yi dikkatle okuduktan sonra tamamını teenni ile mütalaa eyle." Nasıl okumalıyız?
"Bu risaleyi anlayarak okuyan adam imanını kurtarır inşaallah." İzah eder misiniz? Bu ifade imanın bütün rükünleri için geçerli mi, başka yerlerde de geçiyor mu?
"Allahu Ehad İsm-i azamına dair yedinci nükte-i azam" diye başlıyor; ancak "ehad" ve "ehadiyet"ten ziyade "vahidiyet" anlatılıyor?
İkinci Şua'nın sıkıntılı bir zaman yazıldığı ifade ediliyor, ama hem Üstad zevk aldığını söylüyor hem de bizler çok zevk alıyoruz; bu nasıl mümkün oluyor?
"Eskişehir hapishanesinin son meyvesi" İkinci Şua mı yoksa Birinci Şua mıdır?
"Muhammed Aleyhissalatü Vesselamın nefsi kendi kendine malik olmazsa ve ef’alinde serbest bulunmazsa..." Aksi olabilir mi ki?
"Mahlûkatın secde-i kübrâsını düşünüp, yani şu gecede yatmış mahlûkat gibi her senede, her asırdaki envâ-ı mevcudat, hattâ arz, hattâ dünya birer muntazam ordu..." İzahı nasıldır?
"Çok mâsumların kalblerinden hararet-i hüzünle tebahhur eden ‘ay’, ‘vay’ ve ‘ah’lar, rahmetli bir bulut teşkil edecektir..." İzah eder misiniz?
"Medenî engizisyonu müthiş bir vesileyle, bazı ezhanı telkih ile bir kısım nâmeşru evlâdını vücuda getirip, İslâmiyete karşı kinini ve hiss-i intikamını icra eder..." Ne demektir?
Kur’an'ın tarifinde geçen "tercüme-i ezeli" ile "tercüman-ı ebedi" mefhumlarını açıklar mısınız?
"Ehl-i sefaheti sefahetten kurtarmanın çare-i yeganesi, aynı lezzetinde elemi gösterip hissini mağlup etmektir." Ne demektir?
Üçüncü Mevkıf'ta geçen misaldeki heykelin, "ellerini, kucağını ve ceplerini kıymettar nimetlerle doldurdu", şeklindeki ifadenin hakikati nedir?
"Nedendir, haml-i emanet olan, mertebe-i azime. Yalnız insanoğlu onunla tekrim edilmiş, onunla halife olmuş? ... Kılade-i hilkatte, bir cevher-i feridmiş." İzah eder misiniz?
"İnkılâb-ı siyasî cihetiyle dininden havf eden adamın, dinde hissesi, beytü’l-ankebut gibi zayıf düşmüş cehalettir, onu korkutur; taklittir, onu telâşa düşürttürür." Ne demektir?
"Eğer desen: 'Tasvirden anlaşılır ki, taaddüd-ü mesalik ve ihtilâf-ı turuk matluptur.' Cevap: Evet, matluptur. Hem zarurîdir. Eğer hodgâmlıktan neş’et eden inhisar.." Ne demektir?
"Bir şey merkeb ve binilmiş ise (a'lâ) lafzına müstehak olduğu gibi, zarf gibi içine aldığından (fî) lafzını ister..." İzah eder misiniz?
"Ey el-hannas! Onların fenalıklarının asıl sebebi de sensin. Âlemi onlara darlaştırdın, damar-ı hayatı kestin, evlâd-ı nâmeşruunu onlara karıştırdın..." İzah eder misiniz?
"Cenab-ı Hak musibetleri veriyor, belaları musallat ediyor. Hususan masumlara, hatta hayvanlara bu zulüm değil mi?" Hayvanlarla alakalısını açar mısınız?
Barla Lahikası'nda Mevlana Halid ile Üstad'ımızın arasında hangi hikmete binaen bağ kurulmuş, başka büyükler ile kurulmamış?
"Mârifet-i Sâni denilen kemâlât arşına uzanan miracların usulü dörttür." Devamıyla izah eder misiniz?
"İçinizde Arap olmayan milletlerin çoğalacağı günler yakındır. Onlar sizin gelirlerinizi ve her şeyinizi gözünüz önünde yiyecekler." Türkler, Arapları ve kaynaklarını sömürmüş mü?
"On üç asırdan beri o kadar dehşetli müsademata karşı hakaikini muhafaza etmiştir. Belki bu müsademe, keşmekeş, hakikat-i İslâmiyetin omuzu üstünden..." İzah eder misiniz?