Sorularla Risale
Sitedeki Yazıları
"Yalnız zekât meselesi, düstûr-u medeniyet ve muavenet olursa, bu belâya ve yılanın yuvası olan maişetteki müthiş müsavatsızlığa devâ-i şâfî olmayacak mıdır?" İzah eder misiniz?
"Vücub-u zekât ve hurmet-i ribâ, karz-ı hasen şerâit-i sulhiyedir. Şu ribâ taşını altından çeksen, şu zâlim medeniyet kasrı çökecektir." İzah eder misiniz?
"Hayvanat ve nebatatın icadında, gözümüzle görüyoruz, hadsiz bir sehavet ve kesret içinde nihayet derecede bir itkan, bir hüsn-ü sanat bulunuyor." İzah eder misiniz?
"İstidatlarını inkişaf ettiren, ibadettir." Bu nasıl oluyor, ibadet etmeyenlerin kabiliyetleri inkişaf etmiyor mu?
"Dua eden adam bilir ki, birisi var ki onun sesini dinler, derdine derman yetiştirir, ona merhamet eder. Onun kudret eli her şeye yetişir." İzah eder misiniz?
"Dua bir sırr-ı ubudiyettir. Ubudiyet ise, halisen livechillah olmalı. Yalnız aczini izhar edip, dua ile ona iltica etmeli, rububiyetine karışmamalı. Tedbiri ona bırakmalı..." İzah eder misiniz?
"Çocuğun, eli yetişemediği bir şeyi peder ve validesinden istediği gibi, abd de acz ve fakriyle Rabbine iltica eder ve Hâlıkından ister." İzah eder misiniz?
"Âkıl isen, ibadet cihetinde yalnız bugünü düşün. Ve 'Onun bir saatini, ücreti pek büyük, külfeti pek az, hoş ve güzel ve ulvî bir hizmete sarf ediyorum.' de." İzah eder misiniz?
"Cesed-i insan havaya, suya, gıdaya muhtaç olduğu gibi, ruh-u insan da namaza muhtaçtır." cümlesini izah eder misiniz?
"Eğer farz namazını terk etsen, bütün sayin semeresi, yalnız dünyevi ve ehemmiyetsiz ve bereketsiz bir nafakaya münhasır kalır." cümlesini izah eder misiniz?
"Her yeni gün, sana, hem herkese, bir yeni âlemin kapısıdır. Eğer namazını kılmazsan, senin o günkü âlemin zulümatlı ve perişan bir halde gider..." İzah eder misiniz?
"Namaz, kul ile Allah arasında yüksek bir nispet ve ulvî bir münasebet ve nezih bir hizmettir ki, her ruhu celb ve cezb etmek namazın şe’nindendir." İzah eder misiniz?
"Her bir zerre, mebde-i hareketinde, lisan-ı hâl ile 'Bismillâhirrahmânirrahîm' der." cümlesini izah eder misiniz?
"İmam-ı Şâfiî (r.a.) gibi çok büyük müçtehidler demişler: Besmele tek bir ayet olduğu hâlde, Kur’an’da yüz on dört defa nazil olmuştur." İzah eder misiniz?
Haşiyede geçen ve Üstadımıza sadakatle hizmet ifa eden Barlalı Süleyman Ağabey hakkında bilgi verir misiniz?
İnsanın nuraniyeti ile bir anda birçok mekânlarda bulunarak cennetten istifade edeceği nazara veriliyor. Geniş olan cennetin suhuletle kullanımı ispat ediliyor, bu anlayış doğru mu?
"Hem nasıl ki, şu kesafetli, karanlıklı, dar dünyada, Güneş'in pek çok aynalarda bir anda aynen bulunması gibi, öyle de nurani bir zat, bir anda çok yerlerde aynen bulunması..." İzah eder misiniz?
Yirmi Sekizinci Söz'ün sonundaki ayet ve Arabî ibarelerin açıklamalarını yapar mısınız?
"Bütün eşya, hususan zihayat olanların pek çok muhtelif hâcâtı ve pek çok mütenevvi metalibi vardır." İzah eder misiniz?
Cennet bahsinin sonuna; küçük bir zeyl manasında, cehennem bahsini ilave etmenin sebeb-i hikmeti ne olabilir?
"İman, manevi bir cennetin çekirdeğini taşıyor. Küfür dahi, manevi bir cehennemin tohumunu saklıyor..." İzah eder misiniz?
"Küçük bir hâkimin küçük bir izzeti, küçük bir gayreti, küçük bir celali bulunsa..." Bu misalin ışığında, cehennemin yaratılması hususunu nasıl anlayabiliriz?
"Kâfir, cehennemi inkârla, nihayetsiz izzet ve gayret ve celal sahibi ve gayet büyük ve nihayetsiz Kadir bir zatı tekzip..." Küfür nasıl uluhiyete ilişip gayretullahı harekete getirir?
"رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هٰذَا بَاطِلاً سُبْحَانَكَ فَقِنَا عَذَابَ النَّارِ" ayetin yeri ve konumuz ile münasebetini anlatabilir misiniz?
"Hakkı tanıyan, hakkın hatırını hiçbir hatıra feda etmez. Zira, hakkın hatırı alidir; hiçbir hatıra feda edilmemek gerektir." İzah eder misiniz?
"Şu dar-ı dünyada camid ve şuursuz ve hayatsız maddeler, orada şuurlu, hayattardır." Ayet ve münasebeti ile izah eder misiniz?
"Buradaki insanlar gibi orada da ağaçlar, buradaki hayvanlar gibi oradaki taşlar, emri anlar ve yapar." Dünyadaki varlıklarla cennettekiler arasında bu mukayesenin yapılmasının hikmeti nedir?
"Sen bir ağaca desen, 'Filan meyveyi bana getir.' getirir." İzah eder misiniz, yani bir tek ağaç her meyveyi mi verecek? Dünyada böyle bir şey görünmüyor!
"Ekl ve şürb ve nikah dahi,.. Cennetin dünya fevkindeki derecesi nisbetinde, dünyevi derecelerinden o derece yüksek bir suret almaları iktiza eder." İzah eder misiniz?
"اَلْمَرْءُ مَعَ مَنْ اَحَبَّ sırrınca, dost dostuyla beraber cennette bulunacaktır." bu ibare hadis midir, kaynağı nedir? Buradan sadece sahabeler mi anlaşılır?
"Basit bir bedevi, bir dakikada sohbet-i nebeviyede lillah için bir muhabbet peyda eder..." Basit bedevi feyzi nedir? Efendimizin sohbetine katılmak sahabe makamına çıkarmıyor mu?
"Kuvve-i zaikanın hissedecek bütün lezaiz-i matumatı cami', kuvve-i basıranın hoşuna gidecek bütün mehasini şamil, kuvve-i hayaliyeyi keyiflendirecek..." İzah eder misiniz?
"Emellerini tahakkuk ettiren, ibadettir." İzah eder misiniz?
"Madem bu karma karışık, elemli ve daracık şu dünyada böyle oluyor. En küçükle en büyük beraberken, seradan Süreyyaya kadar fark oluyor." İstifadesi az olanda bir kıskançlık olacak mı?
"Cennette, ... Her birisi istidadına göre sofra-i Rahmânü'r-Rahîmden, istidatları derecesinde hisselerini alır." Daha az lezzet alan tatminsizlik çekip, ıstırap duymayacak mı?
Herkesin istidadına göre cennetten ve dünyadan istifade ettiği anlaşılmaktadır. İstidat ise; Allah ihsanı bir nimet-i ilahiyedir. Bu noktayı biraz açar mısınız?
"Bulundukları cennetler ayrı ayrı da olsa, beraber bulunmalarına mâni olmaz." Cennetlerin ayrı olmasını açar mısınız?
"Cennetin sekiz tabakası birbirinden yüksek oldukları halde, umumun damı Arş-ı Âzam'dır." cümlesini izah ile birlikte; cennetin hilkati ve yaratılışı hususunda mekân açısından neler söylenebilir?
"Manası pek güzeldir ve güzelliği pek şirindir. Şöyle ki: Şu çirkin, ölü, camit ve çoğu kışır olan dünyada hüsün ve cemal, yalnız göze güzel görünüp ülfete mâni olmazsa, yeter." İzah eder misiniz?
"Halbuki güzel, hayattar, revnaktar, bütün kışırsız, lüb ve kabuksuz iç olan cennette..." ifadesine göre, dünyadaki güzellikler nakıs demektir; burayı açar mısınız?
"Göz gibi bütün insanın duyguları, latifeleri, cins-i latif olan hurilerden..." Hurilerin cins-i latif olmasını açar mısınız?
"Huriler gibi ve daha güzel, dünyadan gelme, cennetteki nisa-i dünyeviyeden ayrı ayrı hisse-i zevklerini, çeşit çeşit lezzetlerini almak isterler." Dünyevi güzeller uhrevilere göre nakıs olmuyor mu?
"Birer hissin, birer latifenin medar-ı zevki olduğunu, hadis işaret ediyor." His ve latifelerin zevklerinin tatmini hususunda misal verir misiniz?
"Hüsün ve cemalin aksamını gösteriyorlar, وَفِيهَا مَا تَشْتَهِيهِ اْلاَنْفُسُ وَتلَذُّ اْلاَعْيُنُ işaretinin hakikatini gösteriyorlar." Ayet ve konu ile münasebeti hususunda bilgi verir misiniz?
"Ehl-i Cennetin ekl ve şürbünden sonra kazuratı olmadığını hadis-i şerif beyan ediyor." Birkaç hadis misali verebilir misiniz?
Cennette ekl ve şürb ve muamele-i zevciye güzelliklerin ve zevklerin kemal noktası olarak anlatılmaktadır. Her nimet bir külfeti icap ettirdiğinden cennetteki o nimetlerin külfetleri nasıl olacak?
İhtiyaç olmayınca lezzetin kemali düşeceğinden, cennette lezzet ve zevklerin devam ve emniyeti nasıl muhafaza edilecek?
"En adi zihayat olan ağaçlar, çok tagaddi ettikleri halde kazuratsız oluyorlar." Ağaçların yıpranan dalları, düşen yaprakları ve çürüyen meyve ve parçaları bir cihette kazurat değil mi?
"Bazı ehl-i cennete dünya kadar bir yer veriliyor; yüz binler kasır, yüz binler huri ihsan ediliyor." Bu ifade hadis midir?
"İnsan yalnız camit bir vücut olsaydı veyahut yalnız mideden ibaret nebati bir mahluk olsaydı veyahut yalnız mukayyet, ağır ve muvakkat ve basit bir zat..." Ne demektir?