Sorularla Risale
Sitedeki Yazıları
"Birisi, topuzla o sarhoş yirmisini ayıltmaktır. İkincisi, bir nur göstermekle mütehayyirlere selâmet yolunu irâe etmektir... O topuzlar ise siyaset cereyanlarıdır." Burayı açıklar mısınız?
"Hem de bazen arızalarla topuz kırıldığı vakit, nur dahi uçar veya söner." cümlesini nasıl anlamak lazım?
Üstad'ımızın; "Ben kaderin mahkûmuyum." ifadesini nasıl anlamalıyız? Kadercilik olmaz mı bu ifade? Kaderin mahkûmu ise, neden onca savunma ve müdafaalarda bulunmuş?
"Sekiz senedir bir tek gazete okumak arzum olmadı ve okumadım..." Üstad zamanında müspet gazete olmadığından mı okumuyormuş, yoksa gazetelerin hepsine mi karşı idi?
"Ehl-i Sünnet ve Cemaati bırakıp fırka-i dalleye girersin." cümlesini izah eder misiniz, "fırka-ı dalle"yi nasıl anlamalıyız?
"Biz ve muhakematımız, onun haricinde olamaz ki, mazi mesafesinde bir ayna tarzında olsun." Burada geçen "muhakemat" ne demektir?
"Çünkü malumun zatı ve vücud-u haricisi, iradeye bakar ve kudrete istinat eder." cümlesini açıklar mısınız?
İrademiz Mahluk mudur?
"Evet kader, cüz'-i ihtiyari; iman ve İslamiyetin nihayet meratibinde,.." Buradaki "nihayet meratib"i nasıl anlayabiliriz?
Mesâil-i imaniyeden olan "kadere iman" mevzusunda; "Kadere inandım!.." derken tam olarak neyi kastetmiş oluruz?
Allah'ı inkâr eden, bütün mevcudatın hakkını çiğniyor. Peki, şuursuz, cansız maddelerde durum nedir?
"İnşallah" kelimesini kader yönünden yorumlar mısınız?
"Nihayette teklif ve mesuliyetten kurtulmamak için, cüz-ü ihtiyari önüne çıkıyor..." Buradaki "teklif" ne demektir?
"Hazret-i Enes’in amcası meşhur Ebu Talha" denmiş, ama Ebu Talha, Enes'in üvey babasıdır. Nasıl anlayabiliriz?
"...onlara in'âm olunan mehâsinle iftihar etmek, gururlanmak, cüz-ü ihtiyarîye istinad etmek; bütün bütün sırr-ı kadere ve hikmet-i cüz-ü ihtiyariyeye zıt bir harekete sebebiyet veren ilmî meseleler değildir." cümlesini izah eder misiniz?
"Halktan havf ise elim bir beliyyedir; halka muhabbet dahi belalı bir musibettir." cümlesini izah eder misiniz?
"İnsaniyet-i kübra olan İslamiyeti ve imanı sana verdiğinden, daire-i mümkinat ile beraber esma-i hüsna ve sıfat-ı mukaddesenin dairesine şamil bir sofra-i nimet ve saadet ve lezzet sana fethetmiştir." İzah eder misiniz?
"Hayvan gibi olamazsın. Zira kafandaki akıl olduğu için, o akıl geçmiş elemleri ve gelecek korkuları tokatıyla senin yüzüne, gözüne, başına çarparak dövüyor." İzah eder misiniz?
"Eğer onların elinde bir hak veya kuvvetli bir esbap bulunsaydı, o vakit onlara karşı da müracaat olunurdu." cümlesini izah eder misiniz?
"Hayat, harekâtla kemalatını bulur." Allah hayatı verendir ve hareketten münezzehtir; burası nasıl anlaşılabilir?
"Beni nefyedip üç cihetle katmerli bir zulüm etti." Ehl-i dünyanın Üstad'a ettiği "üç cihetle katmerli zulüm" ne olabilir?
"Kemiyetin, keyfiyete nispeten ehemmiyeti yok. Asıl ekseriyet, keyfiyete bakar." cümlesine göre; kemiyet ve keyfiyeti açıklar mısınız?
"Âlem-i mülk ve melekût gibi geniş bir sofra-i nimet, o mide-i insaniyetin önüne ve aklın eli yetişecek nispette sana açmıştır." Âlem-i melekût akıldan ziyade kalben bilinmiyor mu?
Yirmi Dördüncü Söz İkinci Meyve'de anlatılan, tesbihat ve salavatların, hadsiz adet olarak zikredilmesinin hikmeti nedir?
"Zaten sana, sende senin nefsine olan şedit muhabbetin, onun zatına karşı muhabbeti zatiyedir ki, sen suistimal edip kendi zatına sarf ediyorsun." cümlesini izah eder misiniz?
"Yıldız böceği gibi olma. Çünkü o bütün ahbabını ve sevdiği eşyayı karanlığın vahşetine gark eder, nefsinde bir lem'acıkla iktifa eder." ifadesinin geçtiği yeri izah eder misiniz?
"Hayr-ı kesir için şerr-i kalil kabul edilir. Eğer şerr-i kalil olmamak için, hayr-ı kesiri intaç eden bir şer terk edilse, o vakit şerr-i kesir irtikâp edilmiş olur." İzah eder misiniz?
"Mesail-i imaniyenin itidal-i demle, insafla, bir müdavele-i efkâr suretinde bahsi caizdir." cümlesini izah eder misiniz?
"Mücahede-i hayatiyeye mazhar olmazsa, yüz para kıymetinde yüz çekirdek olur." Hurma çekirdeği için "mücadele" yerine "mücahede" kelimesi neden kullanılmış olabilir?
Üstad, "Mülk sahibi mülkünde istediği gibi tasarruf eder." diyor. Başka yerlerde de "Allah vadinde durmazsa zulüm olur, çirkinlik olur." gibisinden ifadeler kullanıyor. Nasıl anlamalıyız?
"Melekler zikir ve tesbih ve hamd ve ibadet ve marifet ve muhabbetin envarıyla tagaddi edip telezzüz ediyorlar." cümlesini izah eder misiniz?
"Demek şu muhabbet doğrudan doğruya kâinata sarf edilmemek gerekir. Yoksa muhabbet en leziz bir nimet iken, en elim bir nikmet olur." ifadelerini izah eder misiniz?
İnsan, kendi nefsine olan muhabbetinin yüzünü Mabud'a nasıl çevirmelidir?
Hayvanlar sonradan ehlîleştirildiklerine göre, Üstad'ın "Hayvanlar insana musahhar edilmiştir." ifadesini nasıl anlamalıyız?
Şefkatin, aşk ve muhabbetten üstün olmasını nasıl anlayacağız?
Hayvanların iradeleri var mı, ahirette onlara da ceza verilecek mi, boynuzsuz hayvanın boynuzludan hakkını almasını nasıl anlamalıyız?
"Melaikelerin şu hizmetleri, cüz-i ihtiyarileriyle bir nevi kisbdir." ifadesini, meleklerin iradelerinin olup olmadığı veya mahiyeti konusunda bilgi verir misiniz?
"Şu kâinat sarayında bir nevi hademe olan insanlar, hem melaikeye benzer!.." cümlesini izah eder misiniz?
"Azim bir malikü’l-mülk, büyük bir şehri veya muhteşem bir sarayı bina ettiği vakit, o zat dört nevi ameleyi onun binasında istihdam ve istimal eder." İzah eder misiniz?
"Melaikelerin şu nevi amelleri ise, onların ibadetleridir. İnsan gibi âdetleri değildir." ifadesindeki "insanın âdetleri"nden kasıt nedir?
"Zeminin tarlasındaki nebatata nezaretleri, onların tesbihat-ı maneviyelerini melek lisanıyla temsil etmek." Bitkilerin manevi tesbihatları nasıl oluyor?
"Nev’in ef’âl-i ihtiyariyesini bir nevi tanzim etmekten ibarettir." ifadesini nasıl anlayabiliriz?
Melaikede "ene" var mı? Cenab-ı Hakk'ın sıfatlarının bilinmesi enaniyete bağlı ise, melekler Allah'ın sıfatlarını nasıl biliyor?
Kâinatta dört büyük melekten başka, daha büyük melek var mıdır?
Cenab-ı Hakk'ın "Bani" isminin bizdeki ve kâinattaki tecellisi nasıldır?
Yirmi Dördüncü Söz'de geçen secde ayetini bilmeden okuyanların ve secde etmeyenlerin durumu nedir; okuyan kişi de bilmiyor ve cemaate de bildirmiyorsa ne yapmak gerekir?
Melekler hayr-ı mahza kabil olarak yaratıldıkları için, insanlar gibi mükâfat görmüyorlar. Şeytanların yaratılmaları sırf şer olduğuna göre ceza görmeleri nasıl oluyor?
Atom ve atom içindeki elektronlara da birer müekkel melek vardır denilebilir mi?
"Rezzakıyet arşının hamelesinden olan Hazret-i Mikail Aleyhisselam, şunların en büyük nazırlarıdır." İzah eder misiniz?
Mançur ve Moğolların fesatlarının, çekirge afeti gibi neslen devam etmesini nasıl anlamalıyız?