Sorularla Risale
Sitedeki Yazıları
"Evet, cereyan hakikî ve zâtî olduğu gibi a’razî ve hissî de olabilir." cümlesini izah eder misiniz?
"Şimdiki muhakkikler o daire içinde yaşamaktadırlar." cümlesini izah eder misiniz?
"Acaba istikrâ-i tâmmın mecaza karine olmasından ne mani tasavvur olunur ve neden câiz olmasın?" cümlesini izah eder misiniz?
"O musahhar sâbihalar ise, o bahr-i muhit-i havâîde seyir ve cereyan etmekle, mahşere tesadüf etmiş dağları andırırlar." cümlesini izah eder misiniz?
"Faraza, şu devletin yarı milleti, pahasında verilse idi gene erzân ve zulmetle beraber yansa idi gene ucuz!" cümlesini izah eder misiniz?
"Eğer müşahhas istibdadı görmek arzu ediyorsanız, işte size şu..." İzah eder misiniz, burada ne kastediliyor?
"Ey birader, şu vehim itikad tarikiyle olmazsa da vesvese cihetiyle bazen mü’minlere musallat oluyor." Örnekle izah eder misiniz?
"İnsanın zihni ve lisanı ve sem’i, cüz’î ve teâkubî oldukları gibi, fikri ve himmeti dahi cüz’îdir." cümlesini izah eder misiniz?
"Müstemirre olan şu şeriat-ı fıtriye-i İlâhiye, evhamda tecessüm etsin, neden taaccüp olunsun?" İzah eder misiniz; “evhamda tecessüm etmek” ne demek?
"Kalbinde nokta-i istimdat, nokta-i istinatla vicdan-ı beşer Sânii unutmamaktadır. Eğer çendan dimağ tâtil-i eşgâl etse de vicdan edemez. İki vazife-i mühimmeyle meşguldür..." İzah eder misiniz?
"Sâniin vücut ve vahdeti, ispata ihtiyaçtan müstağnidir. Lâsiyyemâ, Müslümanlara karşı çok derece eclâ ve azhardır." İzah eder misiniz?
"Maânînin tasavvurlarından sonra elfâzın arkasına gitmekle fikirleri çatallaşmıştır." cümlesini izah eder misiniz?
"Hevâm gibi avamın nazarlarını daha cazibedar…" ifadesini "hevâm" benzetmesi ile izah eder misiniz?
"Aferin hürriyetperver olan hikmet-i cedidenin himmetine ki, o müstebid hikmet-i Yunaniyeyi dört duvarıyla zîr-ü zeber etmiştir." İzah eder misiniz, “duvar”dan maksat nedir?
"Tefsirin ve şeriatın ne kadar hakaik-i esasiyesi varsa, birer birer nazar-ı tetkike getirilse, görülür ki, hakikatten çıkıp hikmetle tartılıp hak olarak hakka munsariftir." İzah eder misiniz?
"Şeriatın her bir hükmünde Şâriin bir sikke-i itibarı vardır. O sikkeyi okumak lâzımdır. Sikkenin kıymetinden başka, o hüküm her şeyden müstağnîdir." İzah eder misiniz?
"Mahiyet-i ilim bir dahi olsa, suret-i tedrisi başkadır." cümlesini izah eder misiniz?
"Evet, külliyet intizama delildir. Zira bir şeyde intizam olmazsa, hüküm külliyetiyle cereyan edemez. Çok istisnaâtıyla perişan oluyor." İzah eder misiniz?
"Fakat bazen intizam görülmüyor. Çünkü dairesi ufk-u nazardan daha geniş; tamamen tasavvur ve ihata olunmadığı için, nizamın tasvir-i bîmisali kendini gösteremiyor." İzah eder misiniz?
"Zira âmm, bir hâssın intifasıyla müntefi değildir. Binaenaleyh, her eve kendi kapısıyla gitmek lâzımdır. Zira her evin bir kapısı var. Ve her kilidin bir anahtarı vardır." İzah eder misiniz?
"Bir hodpesend hakkı iltizam etse, çokları haksızlığa sevk eder, belki mecbur eder." cümlesini izah eder misiniz?
"Kıymetlerini takdirle beraber, siyasiyunlarındaki şiddete muterizim." cümlesini izah eder misiniz?
"Neden çok âdât-ı müstemirremizi tezyif ediyorsun?" Tezyif edilen âdetler nelerdir?
"وَالْمَوْتُ يَوْمُ نَوْرُوزِنَا deyip, nurun ve hamiyetin nurlu rehberlerini kendimize rehber etmeliyiz." cümlesini izah eder misiniz?
"İşte, ey bedevî göçerler ve ey inkılâp softaları!" Burada ne kastediliyor?
"Biz, gayr-ı tabiî ve tembelliğe müsait ve gururu okşayan imaret maişetine el atıp belâmızı bulduk." cümlesini izah eder misiniz?
"Sen evini tâmir için tahrip eylediğin vakit, başkası sirkat için delerse, bir cihetten sana muâvenet etmiş olur. Fakat, tâmirde ihtiyatlı bulun!" İzah eder misiniz?
"Birinci âyette olan istiâre-i bedia o derece hararetlidir ki, buz gibi olan cümudu eritir. Ve bulut gibi zahir perdesini berk gibi yırtar." İzah eder misiniz?
"Hem de âdât-ı müstemirredendir ki, kitab-ı vahidde ulûm-u kesire tezahüm eder." cümlesini izah eder misiniz?
"Saadet-saray-ı kemâlâtta, o kanuna tatbik-i hareket etmek gerektir." cümlesini izah eder misiniz?
"Hem bir fasid delili iptal edip çürütmek isteyen adam, sahih bir delil ile hak olan neticeyi tesbit ettikten sonra etsin. Aksi halde düşünmeden ifsad etmiş olur." Örnekle izah eder misiniz?
"Bu mimsiz medeniyette görmediğim hürriyet-i fikir ve serbesti-i kelâm ve hüsn-ü niyet ve selâmet-i kalb, şarkî Anadolu’nun dağlarında tam mânâsıyla hükümfermadır." İzah eder misiniz?
"Hem de benden daha divane zabtiye nâzırıdır. Zîrâ benden daha hadîddir." İzah eder misiniz?
"Hükûmete hücum edenlerin, bazıları 'Haydo, Haydo' derlerdi. Bazıları 'Haydar Ağa, Haydar Ağa' derlerdi; ben 'Haydar' derdim. Şimdi de 'Haydar' diyorum." İzah eder misiniz?
"Zaman, size sille vurmakla, o ihtilâf ve keşmekeşi atacaktır. Nâmusunuzu isterseniz, tokat yemeden (kendiniz) atınız." İzah eder misiniz?
"Sonra ıslah-ı hâl etmez isek, dünya kadar bizi muahaze etsinler; kabahat, hükûmet-i zalimenindir. Bizim de olsa, Güneş garbdan tulû' etmediğinden tövbenin kapısı açıktır." İzah eder misiniz?
"Ehven-i şerri ihtiyar, adalet-i izafiyedir. Ücaletü'r-rakib gibi yapılmasın, ta adalet-i hakikiyeye istidat peyda olsun." İzah eder misiniz?
"Zîrâ hâlavet-i hâkimiyetle sarhoş olur. Şimdi veya ileride kulüplerin mesleği gibi..." İzah eder misiniz?
"Bizim Kürdler maarifi kılıçlarının hutut-u cevherinden öğrenmişler." cümlesini izah eder misiniz?
"Nasıl ki az ihmal ile tevâif-i mülûk temelleri atılmakta ve on üç asır evvel ölmüş olan asabiyet-i cahiliyeyi ihyâ ile fitne ikaz olunmaktadır. Ve oldu gördük..." İhmal edilen ve görülen nedir?
"Ene, hem de nefs-i emmare, kibriyle kırılır, gururuyla sönüyor." Ene, kibir ile nasıl kırılıyor, izah eder misiniz?
"Tehevvüskârî, nâzvârî, itabvârî dua olmaz. Muhalî ya muhalvârî, nizam u hikmete uymaz umuru istemek olmaz." İzah eder misiniz?
"İfrata müstaid olanlar tefrite de kabil oluyor." Ne demektir, somut örnekle izah eder misiniz?
"Ehl-i medaris, meyus olmayınız. Şimdi ilim ve fen hâkimdir. Her nev’iyle teâli edilecek, en âlâsı en âlî tabakaya çıkacak." İzah eder misiniz?
"Asya medeniyetinin galebesine kuvvetli bir medar, bir delil hükmündedir. Ve az vakitte galebe edecektir." İzah eder misiniz, “az vakit” ifadesini nasıl anlayabiliriz?
"Evet, Kur’ân gösterir ki, şu mevcudat-ı seyyale, Hâlık-ı Zülcelâlin esmâ-i hüsnâsının âyineleri ve kalem-i kudretinin elvah-ı mütehavvilesidir..." Devamıyla izah eder misiniz?
"İbadetlerde rekabet edilmemelidir. Olduğu takdirde ihlâsı kaybolur." ifadesini “hayırda yarışmak” konulu âyet ve hadislerle nasıl bağdaştırabiliriz?
"İstanbul’u düşündükçe, iki karış kadar dili uzanmış, sair âzâsı neşvünemâdan mahrum kalmış ihtiyar bir çocuğun timsâli zihnime geliyor." İzah eder misiniz?
"Avam-ı müslimîni onlar aleyhinde sevk etmekte esbabın en âhiridir." ne demektir, izah eder misiniz?
"Kadîr-i Mutlak, her bir asrı, her bir seneyi, her bir günü bir model yaptığı gibi..." Allah'ın modele ihtiyacı yok ki, nasıl anlayabiliriz?