Sorularla Risale
Sitedeki Yazıları
"Cumada hutbe, zaruriyat ve müsellematı tezkirdir; nazariyatı talim değildir. İbare-i Arabiye daha ulvi ihtar eder. Hadis ile ayet muvazene edilse görünür..." İzah eder misiniz?
"İslamiyetin müsellematını tamamen imtisal ettiği cihetle bihakkın daire-i dahiline girmiş zatta, meylü’t-tevsi, meylü’t-tekemmüldür..." Devamıyla izah eder misiniz?
Hakikat Çekirdeklerindeki "Şeriat ikidir." diye başlayan vecizeyi izah eder misiniz?
"Üç nokta-i nazar, şu zamanın içtihadatını arziye yapar, semavilikten çıkarıyor. Hâlbuki şeriat semaviyedir..." İçtihadın arziye veya semavi olması nasıl olur?
"Seferde namaz kasredilir, iki rekât kılınır. Şu ruhsat-ı şer’iyenin illeti seferdir, hikmeti ise meşakkattir. Sefer bulunsa, meşakkat hiç olmasa da namaz kasredilir. Çünkü illet var." Ne demektir?
"Şu zamanın nazarı ise, maslahat ve hikmeti illet yerine ikame edip ona göre hükmediyor. Elbette böyle içtihat arziyedir, semavi değildir." İzah eder misiniz?
"Şu zamanın nazarı, evvelâ ve bizzat saadet-i dünyeviyeye bakıyor ve ahkâmları ona tevcih ediyor." Dünyevileşen nazarla yanlış içtihatlara misal var mıdır?
"Şu zamanın nazarı, evvela ve bizzat saadet-i dünyeviyeye bakıyor…" Dünyevileşmekten maksat, hadisata ve meselelere his, heves ve nefis açısından yaklaşmak mıdır?
"Şeriatın nazarı ise, evvela ve bizzat saadet-i uhreviyeye bakar; ikinci derecede, ahirete vesile olmak dolayısıyla, dünyanın saadetine nazar eder." Ne demektir?
"Zaruret haramı helal derecesine getirir." kaidesinin esası nereye dayanıyor, bu konuyu tafsilatıyla açar mısınız?
"Hâlbuki semavat ve arzın Hâlıkının ahkâm-ı İlahiyesinde tasarruf ve ibadının ibâdâtına müdahale o Hâlıkın izn-i manevisi olmazsa, o tasarruf, o müdahale merduttur." İzah eder misiniz?
"Selef-i Salihinin müçtehidin-i izâmı, asr-ı nur ve asr-ı hakikat olan asr-ı sahabeye yakın olduklarından,.." Kaynağa olan uzaklık ve yakınlığın tesirini misallerle açar mısınız?
Sahabe zamanında; yalan ile doğrunun arasındaki mesafe, arştan ferşe kadar açılmış deniliyor. Sahabelerin sıdkı, adil olmaları konularını açar mısınız?
"Bir lokma kırk paraya, diğer bir lokma on kuruşa... Ağıza girmeden ve boğazdan geçtikten sonra birdirler. Yalnız birkaç saniye ağızda bir fark var..." İzah eder misiniz?
"Akilüllahm vahşilerin helal rızıkları, hayvanatın hadsiz cenazeleridir. Hem rû-yi zemini temizliyorlar, hem rızıklarını buluyorlar." İzah eder misiniz?
"Derece-i hararet gibi, her musibette bir derece-i nimet vardır. Daha büyüğünü düşünüp, küçükteki derece-i nimeti görüp, Allah’a şükretmeli..." İzah eder misiniz?
"Muvakkat lezzetten ziyade, muvakkat eleme tebessüm etmeli, hoş geldin demeli. Geçmiş lezaiz, ah vah dedirtir. Ah, müstetir bir elemin tercümanıdır..." İzah eder misiniz?
"Erkekler heva ve hevesle kadınlaşırsa, kadınlar da naşizelikle erkekleşir. Bir meclis-i ihvana güzel bir karı girdikçe riya, rekabet, haset damarı intibah eder..." İzah eder misiniz?
"Tertib-i mukaddematta tefviz tembelliktir; terettüb-ü neticede tevekküldür. Semere-i sayine ve kısmetine rıza kanaattir... Mevcuda iktifa, dun-himmetliktir." İzah eder misiniz?
Üçüncü basamakta geçen "mâzi denizlerine ve gayb âlemine akacak bir çeşme" ne demektir?
"Dünyada masiyetin akıbeti, ikab-ı uhreviye delildir." cümlesini izah eder misiniz?
"Lezaiz çağırdıkça, 'Sanki yedim.' demeli. 'Sanki yedim.'i düstur yapan, 'Sanki Yedim.' namındaki bir mescidi yiyebilirdi, yemedi." İzah eder misiniz?
"Deli adama 'İyisin, iyisin' denilse iyileşmesi, iyi adama 'Fenasın, fenasın' denilse fenalaşması nadir değildir." İzah eder misiniz?
"Hararetteki meratib, burudetin tahallülüyledir. Hüsündeki derecat, kubhun tedahülüyledir. Kudret-i ezeliye zatiyedir, lâzımedir, zaruriyedir..." İzah eder misiniz?
"Şemsin feyz-i tecellisi olan timsali, denizin sathında ve denizin katresinde aynı hüviyeti gösteriyor." cümlesini izah eder misiniz?
"Zaman ihtiyarlandıkça Kur’an gençleşiyor, rümuzu tavazzuh ediyor. Nur, nar göründüğü gibi, bazan şiddet-i belagat dahi mübalağa görünür." İzah eder misiniz?
"Evet, dünyaya ait işler, kırılmaya mahkûm şişeler hükmündedir. Baki umur-u uhreviye ise, gayet sağlam elmaslar kıymetindedir." İzah eder misiniz, mesela öğretmen olmayı istemek malayani midir?
"İnadın işi: Şeytan birisine yardım etse, 'Melektir.' der, rahmet okur. Muhalifinde melek görse, 'Libasını değiştirmiş şeytandır.' der, lanet eder." İzah eder misiniz?
"Hakta ittifak, ehakta ihtilaf olduğundan, bazan hak, ehaktan ehaktır; hasen, ahsenden ahsendir. Herkes kendi mesleğine 'Hüve hakkun' demeli, 'Hüve’l-Hakku' dememeli..." Ne demek?
"Bir şeyde mehasin ve şeref hasıl oldukça, havassa peşkeş ederler. Seyyiat olsa, avama taksim ederler." İzah eder misiniz?
"Dünyaca havas tanınan insanlardaki meziyet, sebeb-i tevazu ve mahviyet iken, tahakküm ve tekebbüre sebep olmuştur. Fukaranın aczi, avamın fakrı..." İzah eder misiniz?
"Tarik-i gayr-ı meşru ile bir maksadı takip eden, galiben maksudunun zıddıyla ceza görür. Avrupa muhabbeti gibi gayr-ı meşru muhabbetin akıbetinin mükâfatı,.." İzah eder misiniz?
"Hayatın yarası iltiyam bulur. İzzet-i İslâmiye, namus-u millînin yarası pek derindir." İzah eder misiniz?
"İnsanları canlandıran emeldir, öldüren yeistir." cümlesini izah eder misiniz?
"Eskiden beri i’lâ-yı kelimetullahı ve beka-yı istiklaliyeti ve İslam için farz-ı kifaye-i cihadı deruhte ile kendini, yekvücut olan âlem-i İslama fedaya vazifedar..." Devamıyla izah eder misiniz?
"Mecaz, ilmin elinden cehlin eline düşse, hakikate inkılap eder, hurafata kapı açar." cümlesini izah eder misiniz?
"İhya-yı din, ihya-yı millettir. Hayat-ı din, nur-u hayattır." İzah eder misiniz?
"Şehid, kendini hayy bilir. Feda ettiği hayatı, sekeratı tatmadığından, gayr-ı münkatı’ ve baki görüyor; yalnız, daha nezih olarak buluyor." İzah eder misiniz?
"Musibet-i amme, ekseriyetin hatasından terettüp eder. Musibet, cinayetin neticesi, mükâfatın mukaddimesidir." İzah eder misiniz?
Kati, muayyen, kut ve gıda hükmünde olan, bu zamanda terke uğrayan "zaruriyat-ı diniye"ye birkaç misal verebilir misiniz?
"İslamiyetin nazariyat kısmı"nı nasıl anlamalıyız, misal vererek açar mısınız?
"Selefin içtihadât-ı safiyane ve halisanesi" ne demektir, misallerle açar mısınız?
"Bütün zamanların hâcâtına dar gelmeyen efkârları olduğu halde..." Nasıl dar gelmez, "selef" tabiri ile açar mısınız?
Gurur ve enaniyetine yenik düşüp, müçtehitlerin de sıradan bir adam olduğunu iddia edenlere nasıl cevap verilebilir?
"Selef-i Salihîn gibi takva-yı kâmile kapısıyla ve zaruriyat-ı diniyenin imtisali tarikiyle dâhil olanlarda meylü’t-tevessü ve irade-i içtihad bulunsa, o kemaldir ve tekemmüldür." Ne demektir?
"Zaruriyatı terk eden ve hayat-ı dünyeviyeyi hayat-ı uhreviyeye tercih eden... irade-i içtihad, vücud-u İslamiyeyi tahrip ve boynundaki şer’î zincirini çıkarmaya" nasıl vesiledir?
"İhtiyar bir zat yemin ederek 'Hilali gördüm.' dedi. Halbuki gördüğü hilal değil, kirpiğinin takavvüs etmiş beyaz bir kılıydı. O kıl nerede, kamer nerede?" İzah eder misiniz?
"Âlem-i şehadet, avalimü’l-guyub üstünde tenteneli bir perdedir." cümlesini izah eder misiniz?
"Cumhur-u avamı, burhandan ziyade, mehazdaki kudsiyet imtisale sevk eder." cümlesini izah eder misiniz?
"İnsan fıtraten mükerrem olduğundan, hakkı arıyor. Bazen batıl eline gelir, hak zannederek koynunda saklar..." İzah eder misiniz?