Sorularla Risale
Sitedeki Yazıları
"Eğer heva sahibi, bu esbab-ı zahiriyeyi görüp, Müsebbibü'l-Esbabdan gaflet etmese, itirazlarını tamamen Allah'a tevcih eder." cümlesini izah eder misiniz?
"Vicdan lâkaytlığa alışır, cumudet peyda eder." ifadesinin geçtiği yeri yorumlar mısınız?
"Sa'd ve Seyyid, top gibi küreyi ellerinde tutmuşlar her tarafına temaşa ediyorlar." ifadesini nasıl anlamalıyız?
"O kelâm emir veya nehiy olursa, irade ve kudreti tazammun ettiğinden, derecesine göre tezâuf ediyor." cümlesini izah eder misiniz?
"Bilirsiniz ki, her âyet için bir zahir var, bir bâtın var; bir had var, bir muttala' var." ifadesini açıklar mısınız?
"Kur’ân bütün beşerin tabakatına hitap ve deva olduğu için,.." Mukattaa harfler herkese hitap ediyor mu?
"İ’lem eyyühe’l-aziz! İnsanın ba’delmevt, Hâlık-ı Rahmân ve Rahime rücûu hakkında ilânat yapan..." Devamıyla izah eder misiniz?
"İ’lem eyyühe’l-aziz! Gafil olan insan, kendi vazifesini terk eder, Allah’ın vazifesiyle meşgul olur..." Devamıyla izah eder misiniz?
"Her iki hayatın levazımatı, Mâlikü’l-Mülk tarafından verilmiştir." cümlesini izah eder misiniz?
"O sehba ağacı da daima teceddüd etmekte olan ahval-i alemi seyyal manzaraları seyretmeğe alet ve vasıta olur. " ifadesini nasıl anlamalıyız?
"Âlemin fihristesi hükmünde olan insan fabrikasında dokunan mensucat o hakikati tenvir eder." cümlesini izah eder misiniz?
"İ’lem eyyühe’l-aziz! Görüyoruz ki, Sâni-i Hakîm, kemâl-i hikmetiyle, pek âdi şeylerden pek harika, mu’cize-i mensucat yapıyor..." devamıyla izah eder misiniz?
"Hakikat telâkki olunan hayalin ömrü kısadır." İzah eder misiniz; hakiki dine ait veya güzel bir şeyi hayal etmek, bunlar kısa mı nasıl anlamak gerekir?
On Birinci Söz'de temsilden hakikate geçerken; "Ocak ve matbah ise kalbinde ateş taşıyan..." ifadesi kullanılıyor. Ancak temsilde bu ifade geçmiyor, nasıl anlamalıyız?
"Melik-i Kadîr ki, semavat ve arzı altı günde yaratarak arş-ı rububiyetinde de durup,.." Arş-ı rububiyette durmak ne demektir? Semâvat ve arzın altı günde yaratılması meselesini izah eder misiniz?
"Bu Söz’de ele alınan üç konudan birisi hilkat-i insanın muamması olarak nazara veriliyor. İnsanoğlunun yaratılışının bir muamma olmasının imtihan sırrıyla bir alâkası var mıdır?
"Âlem çarşısında dizilmiş ve zeminin yüzüne serpilmiş bütün nimetlerin ilânâtıyla hamd ve medhinizi bildiriyorlar." Nimetlerin şükür ve hamdetmesi nasıl oluyor?
On Birinci Söz'de bulunan hayatın gayesi, mahiyeti, sûreti bölümlerinin, Kur'an ayetlerinden mehazları var mıdır; hangi ayetlerdir?
"Onların şu edepli muamele ve vaziyetleri o padişahın hoşuna geldiğinden, onları has ve yüksek ve tavsif edilmez diğer bir saraya davet etti, ihsan etti." cümlesini izah eder misiniz?
"Maahaza, o gibi şeyler kasti olmasaydı, şekillerinde hikmetli tehalüf olmazdı." cümlesini nasıl anlamalıyız?
"Bazen de cemal, celalden tecelli eder. Evet, cemalin gözünde celal ne kadar cemildir; celalin gözünde dahi cemal o kadar celildir." Bu konuyu izah eder misiniz?
"Cemalin gözünde celal ne kadar cemildir; Celalin gözünde dahi cemal o kadar celildir." cümlesini açıklar mısınız?
"Nefis hizmet zamanında geri kaçar. Ücret vaktinde ileri safa hücum ediyor." Bu cümleyi açıklayabilir misiniz; “ücret vakti”nden kastedilen nedir?
"İ'lem eyyühe'l-aziz! Esmâ-i hüsnâyı tazammun eden bazı fezlekelerle âyetlere hâtime verilmekte ne gibi bir sır vardır?" Burayı cevabıyla birlikte izah eder misiniz?
İSMET GÜLCÜGİL (BÖKE)
"Makine-i dakika-i bedia-i ilahinin şuursuz, kör, mecra ve mahrekleri tahdidt olunmayanve imkanatında evleviyet olmayan esbab..." cümlesinde geçen, " imkanatındaki evleviyet" ne demektir?
"Ebedî ve sermedî olan bir cemâlin seyirci müştâkı ve âyinedar âşıkı, elbette bâki kalıp ebede gidecektir." İzah eder misiniz?
Hutbe-i Şâmiye'deki "Üçüncü Kuvvet"i izah eder misiniz?
"Rahmân’ın, kendi rahmetinin güzel meyveleriyle kendini sevdirmesine karşı..." Buradaki meyvelere örnek verir misiniz?
"Bir kağıt içinde bazı şeyler yazılı olarak onun cebine koydu, ticarete gönderdi." Buradaki "kâğıt" nedir?
"İslâmiyetin kudsiyetine temas eden iyilik, yalnız işleyene münhasır kalmaz. Belki o hasene, milyonlar ehl-i imana manen fayda verebilir." İzah eder misiniz?
"Hem rütbesi, hem vazifesi, hem maaşı, hem düstur-u hareketi, hem cihazatı bize gösterdi ki, o zabit, o muvakkat meydan için değil." Buradaki "maaş" hakikatte neyi temsil ediyor?
"Her şeyi yapamayan hiçbir şeyi yapamaz ve bir tek şeyi halk eden, her şeyi yapabilir. bir tek zâta verilse, bütün eşya bir tek şey gibi kolay olur ve sühulet peyda eder." İzah eder misiniz?
"Şu nefsimizde ve ekser eşyada her vakit müşahede ettiğimiz inayet..." Buradaki "inayet" ne olabilir?
"Bâb-ı insaniyettir. İsm-i Hakk'ın cilvesidir." On Birinci Hakikat daha çok Hakîm ismi ile ilgili gibi görünüyor. Acaba "Hak" ile "Hakîm" isimleri arasındaki fark nedir?
"Kalbin gözbebeğinde aks-i nurunu yerleştirmektir." cümlesini izah eder misiniz?
Nuraniyet sırrı, şeffafiyet sırrı, muvazene sırrı, intizam ve imtisal sırlarını açıklar mısınız?
"Bir hardal kadar ehemmiyeti olmayan dünyevi bekasını gaye yapsın ve bunları âlem-i manaya çekirdekler ve âlem-i âhirete mezra yapmasın..." İzah eder misiniz?
İçilmeyen, fakat bazı şeyler için ihzâr edilen iksirler, nelerdir?
"Âyâ, zannediyor musunuz ki, vazife-i hayatınız yalnız terbiye-i medeniye ile güzelce muhafaza-i nefis etmek, ayıp olmasın, batın ve fercin hizmetine mi münhasırdır?" cümlesini izah eder misiniz?
Hâtimede zikredilen âyetlerin meallerini öğrenebilir miyiz? Üstadımızın bu ayetleri bilhassa tercih etmesi hakkında fikriniz nedir?
"Hakikat-i Salât" nedir, açıklar mısınız?
Rahmet, inayet, adalet, hikmet, iktisat ve nezafetin ahirete nasıl işaret ettiklerini, somut örneklerle ayrıntılı anlatır mısınız?
"İnsan ebed için halk edilmiş ve ebede gidecektir." cümlesini izah eder misiniz?
Allah'ın Mukaddir isminin Adil ismiyle ve bu isimlerin matematik ve geometri ile olan alakasını açıklar mısınız?
"Acaba, muciznümâ bir kâtip bulunsa, hurufları ya bozulmuş veya mahvolmuş..." Burayı devamıyla izah eder misiniz?
Allah'ın, seyyaratı meleklerine tayyare yapmasının, haşirle ne gibi bir alâkası vardır?
"Beşer ve hayvana hoş bir beşik, güzel bir gemi yapan..." Dünya için neden "beşik ve gemi" kelimeleri kullanılmış olabilir?
"Küre-i arzı bir sapan taşı gibi çeviren Zât-ı Kadir..." Sapan taşı benzetmesini açar mısınız?
"Hulfü’l-vaad ise, hem zillet, hem tezellüldür." cümlesini izah eder misiniz?