Sorularla Risale
Sitedeki Yazıları
"Elde Kur’an gibi bir mucize-i baki varken, başka burhan aramak aklıma zaid görünür. Elde Kur’an gibi bir burhan-ı hakikat varken, münkirleri ilzam için gönlüme sıklet mi gelir?" İzah eder misiniz?
"Cahil dost, düşman kadar zarar verebilir." İzah eder misiniz?
"Her bir zîhayat kendisi dahi, birer sikke-i tevhid, birer hâtem-i vahdet, birer mühr-ü ehadiyet, birer turra-i samediyettirler." İzah edip sikke-i vahdet taşıyan mahlûklara misal verir misiniz?
"Nasıl ki bir nefer, bayram gibi bir yevm-i mahsusta, ferik dairesinde, bir ferik gibi padişahın bayramına gider ve lütfuna mazhar olur." cümlesinden "Hac da bir bayramdır." diyebilir miyiz?
"Hikmet ve adalete iman ve ubûdiyetle tevfik-i hareket" ne demektir?
"İlham-ı Rabbânî ile gaibden haber veren bu ariflerden sonra, gaibden ruh ve cin vasıtasıyla haber veren kâhinler,.." Ruhlarla haberleşilebilir mi, gelecek hakkında bilgi alınabilir mi?
"Şark'ta medeniyetin müessisi ve bize bir ders-i ibret vermiş olan Japonların medeniyet-i cismaniyelerine hayat vermek için, taharri-i din ederek bazı sualler sormuşlar idi." İzah eder misiniz?
"Her bir burhan geldikçe, daha revnaktar, daha şirin, daha hoş, daha nurani, daha güzel marifet tabakaları, tanımak perdeleri, muhabbet pencereleri açıldığı için bekledim,.." İzah eder misiniz?
"Meselâ bir kelâmda, hakikat-i sabite, ki kabildir nemaya; Tekrarı takrir eder, iadesi tahkiktir, kalb dahi öyle ister. Eğer üslûb-u suret ise, tenevvü'u lâzımdır..." İzah eder misiniz?
"Hayat, Zat-ı Zülcelalin en parlak bir burhan-ı vahdeti ve en büyük bir maden-i nimeti ve en latif bir tecelli-i merhameti ve en hafi ve bilinmez bir nakş-ı nezih-i sanatıdır." İzah eder misiniz?
"Bütün bağındaki yetiştirdiğin, çiçekli olsun, meyveli olsun, her nebatın, her ağacın tesbihatından, güzel bir niyetle, bir hisse alıyorsun." Birinci ve İkinci Maden'i izah eder misiniz?
"Küre-i Arz rengârenk muhtelif ve küçük küçük cam parçalarından farz olunursa, her biri başka hâsiyetle levnine ve cirmine ve şekline nisbet ile şemsden bir feyiz alacaktır." İzah eder misiniz?
"Toprak ayinesi, çiçeklerinin renkleriyle, şemsin ziyasındaki yedi rengi de gösterir." cümlesinin akabindeki "Kulun Rabbine en yakın olduğu an secde halidir." hadisi ile irtibatı nasıl kurulabilir?
"Bu kelimelerin kalelerinde tahassun ederek o düşmanlarla münakaşalara giriştim. Her bir kelimede otuz defa meydan muharebesi vukua geldi." İzah eder misiniz?
"Müsavatı ihlâl ve yalnız bazıları tahsis ve haklarında kanunu tamamıyla tatbik etmek, zahiren adalet iken, bir cihette acaba müsavatsızlıkla zulüm ve garaz olmaz mı?" İzah eder misiniz?
"Nefs-i emmârenin en müthiş dalâleti, Cenâb-ı Hakkı tanımamaktadır." deniyor. Bu durum nefs-i emmârenin orjinal hali mi, yoksa bozulduğundan mı bu hale geliyor?
"Kavaid birbiriyle olmazsa müstenid ve müstemid: Cumhur-u nasta olmaz, ne müsmir ve müessir. Şeriatta şeair; kalır mühmel, muattal. Umur-u nasta olmaz, müstenid ve mu'temid." İzah eder misiniz?
"Rum ve Ermenilerin hürriyeti bizi teşviş ediyor. Bir kere tecavüze başlıyorlar; bir kere 'Hürriyet ve meşrutiyet bizimdir, biz yaptık.' diyorlar, bizi meyûs ediyorlar." İzah eder misiniz?
"Mumâtala-i hak perdesi altında hulfü’l-va’d benimle konuşuyor. Der: Aldanma! Onun için, sînemde ümitlerim yeis ile kavgaya başladılar..." İzah eder misiniz?
"İlimlerin esası, ilimlerin şahı ve padişahı, iman ilmidir." cümlesini izah eder misiniz?
"Buna mukabil, bizim gayr-ı müslimlerin ayaklarında yalnız bir yalancı kaydımız vardı. Ona bedelen çok nazlarını çektiğimiz gibi, onlar neslen ve serveten ziyadeleştiler." İzah eder misiniz?
"Reçetesini ibrâz ediyor ki; 'Dâü'l-cehl ile baş ağrısı var' yazılıdır. Ben dahi, fen afyonunu iptidâ onların lisânlarının zarfında, sonra da lisân-ı resmiyeye ifrağ ederek veriyorum." Ne demektir?
"Güya tecessüm etmiş envâr-ı İslamiyet şeâiri içinde. Güya tasallüb etmiş zülal-i İslamiyet maabidi içinde. Birer sütun-u iman. Güya tecessüd etmiş ahkâm-ı İslamiyet maalimi..." İzah eder misiniz?
"Teşarük, maddiyatta eseri azîmleştirir, fevkalâde yapar. Maneviyat ve efkârda âdileştirir, belki çirkinleştirir." İştirak-i amal-i uhrevi ile “teşarük” arasındaki farkla izah eder misiniz?
"Allah’a hakiki abd olan, başkalara abd olamaz." İzah eder misiniz?
"Dinin teferruatında yapılan lakaytlık"lara örnek verir misiniz?
"Eski zamanda imanı kurtaran on el varsa, şimdi bire inmiş. İmansızlığa sevk eden sebepler eskiden on ise, şimdi yüze çıkmış..." İzah eder misiniz?
"Taklidî bir iman, hususan bu zamandaki dalalet, sapkınlık fırtınaları karşısında çabuk söner..." İmanı taklidi olanın cehenneme gitme ihtimali ile ilgili oran var mı?
Üstad'ımız Almanlar için neden "bahtiyar millet" tabirini kullanıyor?
"Müellifin, yalnız Kur’an-ı Hakîmi kendine üstad edinmiş olması..." Diğer müellifler için de geçerli değil mi bu? Kur'an herkes için üstad değil mi?
Nefsi Allah'a sattığımızda rahmet hazineleri açılacağından bahsediliyor. Rahmet hazinelerinin açılması için farzlar dışında, nefsi Allah'a satma adına neler yapılabilir?
Fâtiha’nın âhirinde işaret olunan üç yolun beyanında, üçüncü yol zahiren anlaşılıyor. Fakat birinci ve ikinci yolların izahları biraz karışık gibi, ikisi arasındaki sınırı netleştirir misiniz?
"Nasılki şu âlem bütün mevcûdâtıyla Sâni-i Zülcelaline kat’î delâlet eder. Sâni-i Zülcelâlin de sıfât ve esmâ-i kudsiyesi, dâr-ı âhirete delâlet eder ve gösterir ve ister." İzah eder misiniz?
"Nebiyy-i Hâşimînin sımâ-yı mânevîsinin cemâl ve ulviyetine dair Kemâl hoş demiştir: Sen ol mahbub-u âlemsin / Ki zülf ü ebrûvanındır,.." Devamıyla izah eder misiniz?
"Güzel gören güzel düşünür, güzel düşünen güzel rüya görür. Güzel rüya gören hayatından lezzet alır." Güzel rüya görmekle hayattan lezzet almayı beraber zikretmek nasıl anlaşılabilir?
"Cehennemde vücudum o kadar büyüsün ki, ehl-i imâna yer kalmasın... Birkaç adamın imânını kurtarmak için Cehenneme girmeye hazırım." İzah eder misiniz, neden ibadet ediyoruz?
"Saltanat-ı dünyeviye aldatıcıdır. Âl-i Beyt ise, hakaik-i İslamiyeyi ve ahkâm-ı Kur’âniyeyi muhafazaya memur idiler." Bediüzzaman; Ehl-i Beyt imamlarını dünyaperest biri olarak mı anlatıyor?
"Vazife-i asliyen hayvan gibi çabalamak değil, belki hakiki bir insan gibi hakiki bir hayat-ı daime için say etmektir." Buradaki "insan-hayvan" kıyasını biraz açar mısınız?
"Maîşet için tarik-ı tabiî ve meşru ve zîhayat, san'attır, ziraattir, ticarettir. Gayr-ı tabiî ise, memuriyet ve her nev'iyle imarettir." İzah edip "imaret" ile anlatılmak isteneni açar mısınız?
"Eğer Kadir-i Zülcelâl’e dayanıp tevekkül etmezse ve itimat edip teslim olmazsa, vicdanı daim azap içinde kalır." İzah eder misiniz? Tevekkül etmeyenin vicdanının azap içinde kalması ne demektir?
"Fâni, beş-on senelik cemali bâkileştirmek için, meşru bir tarzda istimal ile o nimete şükredecek. Yoksa ihtiyarlıkta uzun zaman istiskale maruz kalıp, meyusane ağlayacak." İzah eder misiniz?
"Mağlûbiyetle ikinci cereyana takıldık ki, mazlumların ve cumhurun cereyanıdır. Başkalarından yüzde seksen fakir ve mazlumsa, İslâm'dan doksan, belki doksan beştir." İzah eder misiniz?
"Kuvve-i zâikayı Fâtır-ı Hakîmine satmazsan, belki nefis hesabına, mide namına çalıştırsan, o vakit midenin tavlasına ve fabrikasına bir kapıcı derekesine iner, sukut eder." İzah eder misiniz?
"Şu Said yetmiş dokuz meyyit, bir hayy-ı nâtıkın fihristesidir... Nasıl ki şimdi o merhalelerde daima ben benim. Öyle de, mevtimle gelecek menzillerde de yine ben benim." İzah eder misiniz?
"Ey kari, ben hata ettim, itiraf ederim; sakın sen hata etme. Yırtık üsluba bakıp, o âli hakikatlere karşı dikkatsizlikle hürmetsizlik etme." İzah eder misiniz; hatadan maksat nedir?
"Birinin malına başka mal karışırsa, malını kıymetsiz ettiği gibi,.." ile "Silik para bulunmakla, hazineyi kıymetten düşürtmez." kaidesi nasıl bağdaştırılabilir?
"Her kavmin mâbihil-bekası olan âdât-ı milliye ve lîsan-ı kavmiyeye ve isti'dad-ı efkâra muvafık, hükumet teşebbüsata başlamalı." İzah eder misiniz, Üstad ulusal devletten mi yanadır?
Sözler kitabının sonundaki "Konferans"ın verildiği mescidin büyüklüğü nedir, kaç kişi o konuşmada bulunuyor? Sanki binlerce insana hitap ediliyor gibi bir üslup ile yazılmış?
"İman bir manevi Tuba-i Cennet çekirdeği taşıyor. Küfür ise manevi bir Zakkum-u Cehennem tohumu saklıyor." Çekirdeği taşımak ile Tohumu saklamak ifadesinde ne gibi bir incelik olabilir?
"Kàbil midir ki, kâinatı mânen istilâ eden mehâsin-i hakikat-ı Muhammediye'ye (a.s.m.) ve tesbihat-ı Ahmediye'ye (a.s.m.) ve envar-ı İslâmiye'ye karşı lâkayd kalsın." İzah eder misiniz?