Sorularla Risale
Sitedeki Yazıları
"Nedir şu hürriyet ki, o kadar tevilât onda birbiriyle çekişiyorlar? Ve hakkında acip, garip rüyalar görülür?" Burada bahsedilen rüyalar nelerdir?
"Eski hâl muhal; ya yeni hâl veya izmihlâl..." izah eder misiniz; "yeni hâl"den kasıt neler olabilir, günümüze yansımaları nelerdir?
"Benî beşerde ona intisap eden, bir dirhem zararını bin lira milletin menfaatine fedâ etmeyen, hem de menfaatini ızrar-ı nâsta gören..." Açıklar mısınız?
"Hem de beylik veya tavâif-i mülûk mukaddemesi olan muhtariyet..." Ne demektir, açıklar mısınız?
"Zira itimad-ı nefsin fıkdanı ve aczin vücudu cihetiyle, saadetini yalnız hükûmetin cebinden zannettiğinden; kalbini, aklını da hükûmetin kesesinden tahayyül eder, korkar." Açıklar mısınız?
Cehaletin ağa ile inadın efendi ile intikamın paşa ile taklidin hazret ile mösyönün gevezelik ile vasıflandırılmasının sebebi ne olabilir?
"Hiçbir müfsid ben müfsidim demez. Daima suret-i haktan görünür. Yahut bâtılı hak görür. Evet, kimse demez ayranım ekşidir. Fakat siz mihenge vurmadan almayınız." İzah eder misiniz?
"Şu amûd-u nuranî, dinin himayetini, şehametinin başına, murakabenin gözüne, hamiyetinin omuzuna alacaktır..." İzah eder misiniz?
"Neden hüsn-ü zannımıza sû-i zan edersin?" Burada kime karşı "hüsnüzan" duyulmaktadır?
"Meşverette hüküm ekserindir. Ekser ise, Müslümandır, altmıştan fazla ulemâdır. Mebus hürdür, hiçbir tesir altında olmamak gerektir. Demek, hâkim İslâmdır." İzah eder misiniz?
"Sual: Dine zarar olmasın, ne olursa olsun?" Bu sualden maksat nedir, bilgi verir misiniz?
"Hatta benim gibi bir adam, ilmi vâsıta edip, tahakküm ediyor idi veyahut sehâvet-i milliyeyi sû-i istimâl ederdi." cümlesini izah eder misiniz?
İnsanlar hayvanlıktan çıkıp geldiği vakit, sözünden kasıt nedir? Müslüman olarak evrim teorisini kabul etmediğimize göre, burada anlatılmak istenen nedir?
“Sual: Şu pis istibdat ne vakitten beri başlamış, geliyor? Cevap: İnsanlar hayvanlıktan çıkıp geldiği vakit, nasılsa bunu da beraber getirmiştir.” Bu ifadeyi açıklar mısınız?
"Cidâl berdevam, harb ise sicaldir." cümlesini, geçtiği yer ile izah eder misiniz?
"Maatteessüf, büyüklerdeki meziyet, sebeb-i tevâzu iken, vâsıta-i tahakküm oluyor; avamdaki zayıf bir damar, câlib-i şefkat iken, vesile-i esâret oluyor." İzah eder misiniz?
İstibdât-ı İlmi Ne Demektir?
"Eğer siz tembel kalıp da onun yolunu yapmazsanız, tembellik etseniz, yüz sene sonra tamamen cemâlini göreceksiniz." cümlesini yorumlar mısınız, mevcut demokratik açılımla bağlantısı nedir?
Münazarat'ta geçen: "Bağdat tarrarları gibi olmayınız." cümlesini açıklar mısınız?
Mürcie ve Mücessime gibi dalalet fırkalarının mahiyetleri hakkında bilgi verir misiniz?
"Evet, her tâifeye ona mahsus bir meşrutiyet, bir teceddüt ilhâm olunuyor." cümlesini açıklar mısınız?
"Meşrutiyeti yüceltiyorsun?" sorusunun cevabı olan, "Hatta ulemâda, medâriste, talebede bir nev’i meşrutiyeti intâc eder... Ve nefsü’l-emirde mukayyed olan şeyde ıtlaktır." cümlelerini açar mısınız?
"Ne kadar fenalık var, ya eski istibdadın zulmetinden yahut meşrutiyet nâmıyla yeni bir istibdadın zulmündendir. Geri kaldı; ta tâziyeden sonra vedâ edip, pederini takip etsin..." İzah eder misiniz?
"Evet, bir millet cehâletle hukukunu bilmezse, ehl-i hamiyeti dahi müstebit eder." cümlesini nasıl anlamalıyız?
"Milliyetimizin rûhu İslâmiyettir; hakiki ve nisbî ve izâfîden mürekkeptir. Başka millete benzemiyor..." ifadesini biraz açabilir misiniz?
"Zira, sâbıkta, Padişah kendi yerinde mahpus gibi oturuyordu... Mütehevvisane ve mütekeyyifane ve mütekalkil olan tabiatı, anlattırmaya müsait değildi." Abdülhamid için bu ifadeler ağır değil mi?
Meşrutiyet İslamiyete karşı bir şey değil midir; neden çok vurgu yapılıyor?
"Nurdan zarar gelmez; gelirse, huffâşa gelir, murdar şeylere gelir." cümlesini izah eder misiniz?
"Elifba okumayan çocuğa felsefe-i tabiiye dersi verilmez." Bunun sebebi nedir? Neden objektif olmuyoruz. Büyüyünce kendisi düşünemez mi?
"Şu eserin nağamâtını dinlemek için, bir Kürt cesedini giymek, bir vahşi hayâlini başına takmak gerektir. Yoksa ne istimâ helâl, ne semâ tatlı olur." Bu ifadeleri açıklar mısınız?
"Hasenâtı seyyiatına, sevâbı hatâsına tereccüh edenler, mağfiret ve affa müstehaktırlar." cümlesini izah eder misiniz? Namaz kılmayanlar da bu aftan faydalanabilecekler mi?
"İki inkılâp beni iki telif-i müşevveşe mecbur etti; iki rıhlet dahi, iki kitabı ilhâm ettirdi." İzah eder misiniz?
"Birer âzâ-yı İbrahim (a.s.) gibi, ateş saçan hararete karşı يَا نَارُ كُونِى بَرْداً وَسَلاَماً âyetini okuyorlar." Azaların ayet okumalarını nasıl anlayabiliriz?
Bismillahın "tükenmez kuvvet ve bitmez bir bereket" olması nasıl oluyor; nasıl anlayabiliriz?
Birinci Söz'deki izahata göre; "Bismillah" zikrindeki maksat ne olabilir?
Kadir ve Rahim isimlerine intisab ile hür irademizin devreye girmesi arasında nasıl bir ilişki vardır? Birinci Söz bu durumun sırrını nasıl izah ediyor?
"Her bir inek, deve, koyun, keçi gibi mübarek hayvanlar bismillah der..." Mübarek olmayan domuz, yılan gibi hayvanlar da "bismillah" diyorlar mı?
Üstad neden "Bismillah her hayrın başıdır." diyerek izah yapıyor, "Bismillahirrahmanirrahim" denilse daha iyi olmaz mıydı?
Üstad "Bismillah her hayrın başıdır." diyor; oysa namaza başlarken "Allahu Ekber" ve "Sübhaneke" ile başlıyoruz. Nasıl anlamalıyız?
Besmele nedir? Kainatta cereyan eden hadiseler arasında bir bağ mıdır, bir kalıp mıdır; insandaki sayısız cihazları çalıştıran elektrik gibi midir?
"Bedevî Arap çöllerinde seyahat eden adama gerektir ki..." Buradaki "Arap" ve "Bedevi" ifadeleri ile ne kastediliyor?
"... Öyle ise, Allah nâmına vermeyen gafil insânlardan almamalıyız." sözünün tam olarak neyi ifade ettiğini, bir emir mi yoksa bir tavsiye mi olduğunu izah eder misiniz?
Birinci Söz'de, bu dünyaya "bir çöl" deniyor. Dünya hangi nefis için bir çöldür?
Birinci Söz'de anlatılan Allah'ın ilmi ve kudretini anlıyorum fakat "cebren" kelimesinin kullanılmasını anlayamadım. Yani zorla mı demek isteniyor?
Allah namına vermek, almak, başlamak ifadelerini anlıyorum. "Allah namına işlemek" ifadesini biraz açar mısınız?
"Bizlere Rezzâk nâmına en latîf, en nazîf, âb-ı hayat gibi bir gıdâyı takdim ediyorlar." cümlesini açıklar mısınız; “âb-ı hayat” ne demektir?
"Yoksa tek başıyla, hadsiz düşman ve ihtiyacâtına karşı perişan olacaktır." Bu cümlede neden "tek başıyla" diyor Üstad, insanların aileleri cemiyetleri vs. var?
Birinci Söz'de, “En makbul bir şefaatçi acz ve fakrdır.” denilirken, İhlas Risalesi'nin başında da ihlas için aynı ifade mevcuttur. İkisi arasında nasıl bir ilişki vardır?
Birinci Söz'e göre, insanın çok aciz ve fakir yaratılışı ile besmele ilişkisini açıklar mısınız?
Birinci Söz'de, "bismillah" demeyip, Allah namına hareket etmeyenlerin perişan olacakları yazılıdır. Fakat hayatta bunun tersini görüyoruz, nasıl izah eder siniz?