Sorularla Risale
Sitedeki Yazıları
"O Zât'ın yaratılışında, tabiatında bir fenalık, bir kötülük hissi ve meyli olmuş olsaydı..." Peygamberlerin fıtrat ve yaratılışları sair insanlardan farklı mı, kötü insanlar yaratılıştan mı kötü?
"Cemaatte olan kuvvet fertte yoktur... Bu nükteler göz önüne getirilmekle o Hazretin sayfası okunmalıdır." Bu nüktenin burada zikredilmesinden maksat nedir?
"Mütenâsip olan eşya arasında meyil ve cezbe vardır. Yani, birbirine temayül ederler ve yekdiğerini celb ederler, aralarında ittihad olur..." İzah eder misiniz?
"Fıtrî karagözlülük, sun’î (yapma) karagözlülük gibi değildir." Ne demektir? Buradaki karagözlülük hangi manada kullanılmıştır?
"Hüzünlenme, Allah bizimle beraberdir." âyetini, Üstad neden "Korkma, Allah bizimle beraberdir." şeklinde ifade etmiş?
"Enbiya-i sâlifînde nübüvvete medar ve esas tutulan noktalar ve onların ümmetleriyle olan muameleleri..." İzah eder misiniz?
"Nübüvvet-i Muhammediyenin (a.s.m.) ispatı hakkındadır; nübüvvet-i mutlaka hakkında değildir." İzah eder misiniz?
"Cenab-ı Hakkı tanıyan ve seven, nihayetsiz saadete, nimete, envara, esrara, ya bilkuvve veya bilfiil mazhardır." cümlesini öncesi ve sonrası ile izah eder misiniz?
"Cenâb-ı Hakk'ın halk ve icad fiilinde vasıtanın bulunmadığına, kelâm ve hitabında vasıtaların bulunduğuna" ne demektir?
"Halk, Allah’ın fiilidir; Allah’ın fiili, lâyüs’eldir. Ancak melâikeyi şüpheye dâvet eden ve istifsarlarına mûcip olan, جَعْل’dir." Melâikeyi şüpheye dâvet eden mana nedir?
"Allah seni terbiye etmiştir, hadd-i kemale eriştirmiştir ve seni beşere mürşid kılmıştır ki, fesatlarını izale edesin." cümlesindeki “Seni” ifadesi kime bakıyor?
"Benim, beşerin hilkâti hakkında bir hikmetim vardır; o hikmetin hâtırası için, fesâtlarını nazara almam, fermân etmiştir." İzah eder misiniz?
"Cinlere halife olmakla beraber, beşerde kuvve-i gadabiye ve şeheviye dahi ilâveten halk edilmiştir. Bunlar, cinlerden daha ziyade fesat yapacaklardır." Cinlerde bu kuvveler yok mu?
"Beşerin o şürur ve fesatları, onda vedia bırakılan sırra mukabele edemez, affolur." Affolmak ve sır ile izah eder misiniz?
"Kâinatın irtibatını, hayatını temin için, hilkatte cereyan eden namuslar, kanunlar kâfi gelmez mi?" Burada ne denilmek isteniyor?
"Fıtratın namuslarına nüfuz eden kuva-yı sâriye ile tâbir etmişlerdir." İzah eder misiniz?
"Arzda idrakli bir mahlûkun bulunmuş olduğuna... Yaptıkları fesattan dolayı insanlarla mübadele edilmişlerdir." İzah eder misiniz?
"İnsanın ahvâli, vaziyetleri ne tabiatın iktizasıdır ve ne de fıtratın icabıdır; ancak bir câilin ca’li iledir." İzah eder misiniz?
"Melâikenin اَتَجْعَلُ ile yaptıkları istifhamdan maksat, جَعْل'e itiraz, جَعْل'i inkâr etmek değildir." İzah eder misiniz?
Meleklerin, insanların isyanlarını bilmeleriyle alakalı kullanılan "Levh-i Mahfuza bakıp ondan almışlardır." ifadesini nasıl anlayabiliriz?
"Arz, takvâ üzerine tesis edilmiş bir mescid hükmündedir." İzah eder misiniz?
"Cenâb-ı Hak, hayr-ı mahz olarak melâikeyi yaratmıştır, şerr-i mahz olarak da şeytanı yaratmıştır." İzah eder misiniz?
"Yirmi senedir daha şu âyeti tefsir ediyorum; bitiremedim ki tefsirin ikinci cildini yazayım." Ne demektir?
"Müşterilere gösterilmek üzere kumaş toplarının açılıp arz edildiği gibi, eşyanın envâı da bast edilerek enzar-ı melâikeye gösterilmiştir." İzah eder misiniz?
"İlmin ulüvv-ü kadrine ve kadrinin yüksek derecesine ve hilâfete mihver olduğuna işarettir... İsmin ayn-ı müsemmâ olduğuna kail olan Ehl-i Sünnetin mezhebine işarettir." İzah eder misiniz?
"Cenab-ı Hak, Âdem'i (a.s.) ... Ulvî bir vicdan ve ihatalı on duyguyla teçhiz etmiştir." Buradaki "on duygu" nelerdir?
"Evvelce, İblisin enaniyet ve kibrine kanarak yaptıkları istifsardan pişman olarak..." İlk emirde secde etmeyen melek oldu mu?
"Cenâb-ı Hakk'ın arzında beşerin halife olması, Allah’ın hükümlerini icra ve kanunlarını tatbik etmesi içindir. Bu ise, tam bir ilme mütevakkıftır." İzah eder misiniz?
"Beşerin henüz keşfedemediği çok mucizeler vardır; istikbalde yavaş yavaş keşfine muvaffak olur." Bu keşfiyatlar neler olabilir?
"Bir ifritin Hazret-i Süleyman'a 'Gözünü açıp yummazdan evvel Belkıs'ın tahtını getiririm' demesi" Kur'an'da ve Sözler'de âlim birisi diye geçiyor, burada neden ifrit denilmiş?
"Evet, mazi, istikbalin âyinesidir; istikbalde vücuda gelecek icatlar, mazide kurulan esas ve temeller üzerine bina edilir." İzah eder misiniz?
"Sizin Âdem hakkında lisanla izhar ettiğinizi ve kalben gizlediğinizi bilirim." Meleklerin kalbi var mı?
"Ve hiçbir yıldız yoktur ki, mevzun hilkatiyle, muntazam vaziyetiyle ve nurani tebessümüyle ve bütün yıldızlara mümaselet ve müşabehet..." İzah eder misiniz?
"İslâmiyetin, hakikati kabul ve safsatalı evhamı reddetmek şânındandır." İzah eder misiniz?
"İslamiyet’in menşei ilim, esası akıl olduğuna işaret eder." İzah eder misiniz? Kur'an ve İslamiyet'in emirlerinin bütünü akıl ve mantığa uygundur denilebilir mi?
"Cenab-ı Hakk'a yapılan misil, onun zıddı olur. Bir şey hem zıd, hem misil olamaz ve bir şeyin zıddı, ona misil olamaz." Bu nasıl oluyor, her şey için geçerli mi?
"Allah’ın daima hâzır olduğunu düşünmek lüzumuna ve nehyin menşei, şerikin Allah için yapılışı olduğuna işarettir." Ne demektir?
"مِنَ الثَّمَرَاتِ’deki مِنْ beyan ile karışık ibtidayı ifade eder. Bu itibarla اَخْرَجَ’ye mef’ul olamaz, ancak sâmi’in fehmine göre tayin edilen mef’ul-ü mukadderdir." Ne demektir?
"Yağmur suyunun acib bir su olup, nizamı garip, imtizâcât-ı kimyeviyesi size meçhul olduğuna işarettir." Su, hidrojen ve oksijenin imtizacından meydana gelmiyor mu, ne dersiniz?
"Yalnız insanın indallah kerameti olduğu için" Ne demektir, buradaki kerameti nasıl anlayabiliriz?
"Nasılki bir küllî bütün cüz'iyatında mevcud olduğu halde, ne o küllîde tecezzi ve inkısam olur ve ne de cüz'iyatında müzahame ve müdafaa olur." İzah eder misiniz?
"Zahire bakılırsa insan bir zerre hükmündedir... İnsanın taşıdığı ruha, kafasına taktığı akla, kalbinde beslediği istidatlara nazaran bu âlem-i şehadet dardır, istiab edemez." İzah eder misiniz?
"Arzın tefrişine sebep, yani vesile, insandır. Bu misafirhanedeki ziyafet onun namına verildi. Fakat istifade, insanlara mahsus ve münhasır değildir." İzah eder misiniz?
"Sıfatlar da mümkinattan oldukları cihetle, Sânie delâlet ettiklerine işarettir... Gayr-ı mütenâhi ahval ve keyfiyetleri kabul etmekte müsavidirler..." İzah eder misiniz?
"Takvâ, tabakat-ı mezkûrenin ibadetlerine terettüb ettiğinden, takvânın bütün kısımlarına, mertebelerine de şâmildir." İzah eder misiniz?
"İnsanları ibadet teçhizatıyla mücehhez olduklarını gördüğünüzden onlardan takvayı reca ve intizar edebilirsiniz." İzah eder misiniz?
"İbadet yaratılışın ücreti ve neticesidir. Bu itibarla sevap ibadetin ücreti olmayıp, ancak Cenab-ı Hakk'ın kereminden olduğuna işarettir." İzah eder misiniz?
"Binaenaleyh, burada رَبِّ kelimesinin اَلَّذِى ile vasıflandırılması Cenâb-ı Hakkın marifeti, hakikatiyle olmayıp ancak ef’âl ve âsârıyla olduğuna işarettir." izah eder misiniz?
"Sizin o misâkı terk etmeniz, amden değil; belki sehiv ve nisyandan ileri gelmiştir." İzah eder misiniz?
"نَاسْ aslında nisyandan alınmış bir ism-i fâildir." izah eder misiniz, nasıl bu şekle girmiş?