Sorularla Risale
Sitedeki Yazıları
"Nasıl ki bin ve on çekirdeği bulunan bir zat, o çekirdekleri toprak altında bir muamele-i kimyeviyeye mazhar etse, ondan on tanesi ağaç olmuş, bini bozulmuş..." İzah eder misiniz?
"O halde insan nevinde binler enva hükmünde sınıflar bulunmayacak." cümlesini izah eder misiniz?
"Ve o muameledeki terakki zembereğinin hareketi, mücahede ile olur. O mücahede ise, şeytanların ve muzır şeylerin vücuduyla olur." İzah eder misiniz, “terakki zenbereği”nden kasıt nedir?
"Evet, bir çekirdekten koca bir ağaca kadar ne kadar mertebeler var; mahiyet-i insaniyedeki istidatta dahi ondan daha ziyade meratip var." Bu cümleyi devamıyla izah eder misiniz?
"Şeytanın vücudunda cüz'î şerler ile beraber birçok makasıd-ı hayriye-i külliye ve kemalat-ı insaniye vardır. Evet, bir çekirdekten koca bir ağaca kadar ne kadar mertebeler var..." İzah eder misiniz?
"Ve İsm-i Âzamı taşıyan âyetü’l-kürsîsi" ifadesini mevzu ile alakalı olarak izah eder misiniz?
"Ve kâinat ülkesinin arz memleketinde, Padişah-ı Ezel ve Ebedin gayet dikkat altında bir müfettişi, bir nevi halife-i arzı" İnsanın kâinattaki tasarrufu ne şekildedir?
"Ve kâinatı içine alan ve ebede gitmek için yaratıldığına bütün cihazat-ı insaniyesi şehadet eden, böyle yirmi küllî hakikatlerle Cenâb-ı Hakkın Hak ismine bağlanan" İzah eder misiniz?
"Ve bekàya en ziyade müştak ve muhtaç ve en çok lâyık ve müstehak ve devamı ve saadet-i ebediyeyi... Ona ihsanlar eden Zâtı perestiş derecesinde seven ve sevdiren..." İzah eder misiniz?
"Ve istidatça en zengini, Ve lezzet-i hayat cihetinde en müteellimi ve lezzetleri dehşetli elemlerle âlûde," İzah eder misiniz?
"Ve kâinatın zîhayatları içinde en ziyade ihtiyaçlısı, Ve hadsiz fakrıyla ve acziyle beraber hadsiz maksatları ve arzuları ve nihayetsiz düşmanları..." İzah eder misiniz?
"Ve Kâinat Sultanının İsm-i Âzamına mazhar ve bütün esmâsına en câmi’ bir âyinesi, ve hitabât-ı Sübhâniyesine ve konuşmalarına en anlayışlı bir muhatab-ı hassı" İzah eder misiniz?
"Ve cüz’î ve küllî harekâtı kaydedilen bir mutasarrıfı, ve semâ ve arz ve cibâlin kaldırmasından çekindikleri emanet-i kübrâyı omuzuna alan" İzah eder misiniz?
"Sineğin sesini işitip hakk-ı hayatını vermekle fiilen cevap verdiği halde, gök gürültüsü kuvvetinde bekàya ait hadsiz hukuk-u insaniyenin..." İzah eder misiniz?
"Melaike ve ruhların ve ruhaniyatın vücut ve ubudiyetlerine şehadet eden deliller, dolayısıyla ahiretin vücuduna dahi delalet ederler." Ubudiyetlerinin âhirete delaletini izah eder misiniz?
"Kur'ân dahi, kırk nevi i'câz ile o zâtın bir mucizesi olup, onun doğru ve Resulullah olduğunu ispat ederek, ikisi beraber, biri âlem-i şehadet lisanı diğeri âlem-i gayb lisanı..." İzah eder misiniz?
"Eski zaman peygamberleri ümmetlerine Kur’ân gibi izahat vermediklerinin sebebi..." deniyor. İman esaslarına eski insanların da ihtiyacı yok muydu? O zamanda da felsefe ve gaflet vardı?
"Ve bizim ve ruhanilerin vücutlarına ve ubudiyetlerine delâlet eden hadsiz emâre ve deliller var." İzah eder misiniz?
"Âhiret salonlarında ve dairelerinde gezdiğimizi birbirimize mutabık olarak sizin kumandanlarınız ile görüştüğümüz zaman..." İzah eder misiniz?
"Hafîz ismiyle cüz'î-küllî kayıd altına alınan her amelinden muhasebe ve sorguya çekilecek." İzah eder misiniz, sevab ve hayırlarımızdan da mı hesaba çekileceğiz?
"Ve önüne iki acip yol açılan, bir yolda zîhayatın en bedbahtı ve diğerinde en bahtiyarı..." Üstad insanın önünde iki yol olduğunu sık sık zikrediyor. Neden üçüncü şık yok?
"Eğer muvakkat bir zarar verseler, وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ sırrıyla, ebedî bir sevap ve menfaatle o zarar telafi edilir." cümlesini izah eder misiniz?
"Saniyelerin hareketini gören, sair çarkların hareketlerini tasdik etmeye mecbur olur." İzah eder misiniz; devirlerden sonra ahiretin gelmesi mi anlatılmak isteniyor?
"Saat-i ekberi olan bu dünyanın saniyelerini sayan günler ve dakikalarını hesap eden seneler ve saatlerini gösteren asırlar ve günlerini bildiren devirler birbirine benzer..." İzah eder misiniz?
"Hadsiz rahmâniyet ve rezzâkiyet ve rahîmiyet ve kerîmiyet..." Rezzakiyet hakikatinin kâinatı ihata etmesi, ne demektir?
"Dalalet ve şer, menfidir ve tahriptir ve ademidir ve bozmaktır." Şerlerin ademi olması ile şerrin Allah tarafından halk edilmesini nasıl anlayacağız?
Ağaç için kullanılan; "tenasüplü ve san’atlı ve süslü bir hulle,.. Yetmiş renkli bir hûri elbisesi..." teşbihini izah eder misiniz? Bir de bu kısım neden Asa-yı Musa’ya konulmuş olabilir?
"وَالظَّاهِرُ ismine mazhar olan o ağacın suret-i cismâniyesi... Hafîziyet içinde ... Cemâl-i rahmeti gözlere gösterir." Zahir isminin Hafiz ismi ile münasebeti nasıldır?
"وَالْبَاطِنُ ismine âyine olan o ağacın içindeki makinesi ise, öyle muntazam ve mükemmel ve mu’cizatlı bir fabrika, bir destgâh,.." Bâtın ismi ile ahiretin ne gibi bir münasebeti vardır?
"Dört ismin cilveleri en cüz’îden en küllîye kadar cereyan ederler. Meselâ, nasıl ki bu ağacın..." Neden insan ya da hayvan misal verilmemiş olabilir; bu hususî bir tefsir ve izah mıdır?
"Hem dalaletin müstekreh çirkinlikleri ehl-i dalâleti tenfir ettikleri halde..." Buradan ne anlamamız gerekiyor, bunu bir örnekle açıklayabilir misiniz?
"Belki bekàya terakki ile ve devama tasaffi ile ve sermedî vazifeye istidadıyla girmek için halk olunduklarını gayet kuvvetli ispat eder." Bu üç gayeyi izah eder misiniz?
"Öyle ihâtalı ve azametli bir hafîziyet hükmeder ki, zîhayat her şeyin ve her hâdisenin çok sûretlerini ve gördüğü fıtrî vazifesinin defterini..." İzah eder misiniz?
"Ne vakit Hz. İsrafil (a.s.) borusuyla o kışlalarda ölüm ile yatanlar..." Arz ve semavat kışlasındaki muti’ askerler kimlerdir?
Şeytanın hilesinin zayıf olduğuna işaret eden ayetler var. Peki şeytan nasıl insanları kandırabiliyor?
"O gayet derecede haşmetli ve kuvvetli saltanat-ı sermediye sukût etmesi ve haşrin gelmemesiyle bütün haşmeti kaybolması..." Haşir olmazsa saltanat-ı rububiyet neden sukût ediyor?
"Nihayetsiz cemâl-i rahmet nihayetsiz bir çirkin merhametsizliğe inkılâp etmesi ve o hadsiz kemâl-i hikmet, hadsiz kusurlu abesiyete ve faidesiz israfata dönmesi..." İzah eder misiniz?
"Hem nefsimizde, hem etrafımızda bir rahmet-i âmme ve bir hikmet-i şâmile ve bir inayet-i daime müşahede ediyoruz." İzah eder misiniz?
"Hatta bir ağacın meyveleri ve çiçekleri sayısınca o ağaca hikmetler takan bir hikmet..." Ağaçtaki hikmetler nelerdir?
"Cenneti ve dâr-ı saadeti ihbar ve ispat eden, yalnız bir izini sinemada gibi keşfen, bir gölgesini, bir tereşşuhunu göstermekle dâvâyı kazandığı halde..." İzah eder misiniz?
"Hususi bir yere bakmayan ve imanî hakikatler gibi umum kâinata bakan nefiyler, inkârlar -zâtında muhâl olmamak şartıyla- ispat edilmez." İzah eder misiniz? Zâtında muhâl olmamak ne demektir?
"Bir fende ve bir san’atta mütehassıs bir iki zâtın o fen ve o san’ata ait hükümleri ve fikirleri, onda ihtisası olmayan bin adamın,.." izah eder misiniz?
"Evet, her baharda bütün ağaçları ve otların köklerini aynen ihya ve nebatî ve hayvanî üç yüz bin nevi haşrin ve neşrin nümunelerini icad eden bir kudret,.." 300.000 ile izah eder misiniz?
Biz sadece Efendimize (asm) "Salat olsun." demiyor muyuz? "Muhammed ve Musa Aleyhimesselâtü Vesselâmların" ifadesinde neden cemi’ siğası kullanılmış?
"Havasların ve nebîlerin dualarının on adetten altı yedisi hilâf-ı âdet makbul olması..." Hilaf-ı âdet ne demektir? “On adetten altı yedisi”, ifadesinde kastedilen hangi dualardır?
Şeytan bizlerle neden uğraşır, bize yaklaşım yolları nelerdir, ondan ve vesvesesinden nasıl kurtulabiliriz?
"Ölümde en zâlimlerin ve en mazlumların bir tarzda gitmelerindeki âkıbetsiz bir dehşetli haksızlığa, adaletsizliğe ve hikmetsizliğe hiçbir vechile müsaade etmezler..." İzah eder misiniz?
"Her zihayatın hukuk-u hayatını kemal-i mizanla veren" ifadesini izah eder misiniz?
"Rabbü'l-Âlemin ve Sultanü'd-Deyyân isimleri cevap veriyorlar." Bu iki isim ahirete nasıl bakıyor?
"Hiçbir saltanat yoktur ki, o saltanata itaat edenlere mükâfatı ve isyan edenlere mücâzâtı bulunmasın." İzah eder misiniz?