Sorularla Risale
Sitedeki Yazıları
"Nasârâyı ve emsalini havalandırarak dalâlet derelerine atan, yalnız aklı azl ve burhanı tard ve ruhbanı taklit etmektir..." İzah eder misiniz?
''Ehl-i İtizâlin bazı imamları 'Cehennem sonradan halk edilecektir.' demeleri,.. Galattır ve gabâvet.'' Mutezile görüşünün mantıklı olduğunu mu söylüyor?
"Nasıl ki, 'şeyi zıddından in’ikâs ettirmek' olan kaide-i beyâniyeye binaen, tehvil ve tahvif için azabın bir parçasının derece-i tesirini göstermek istediği..." İzahı nasıldır?
"Eğer siz insan olsanız, hükumet ve İstanbul ve Türkler nasıl olsalar olsunlar, size fenalıkları dokunmaz. Fakat iyilikleri gelir." Ne demektir?
"Dağlar dahi, zelzele tesiratından zeminin sükûnetine ve içindeki dahilî inkılâbat fırtınalarından sükûtuna ve denizlerin istilâsından kurtulmasına..." Düzlüklerde nasıl oluyor?
"Cüz’î bir emirden meyus olması ve vehmî bir emelden ümidi kesilmesi ve ehemmiyetsiz bir işten inkisar-ı hayale uğraması..." Cüzî emir, vehmî emel, ehemmiyetsiz iş ne olabilir?
"Ömer ibni Sa’d’ın başına elini sürmüş, dua etmiş. Seksen yaşında o adam, o duanın bereketiyle, öldüğü vakit başında beyaz yoktu." Ömer b. Sad; Hz. Hüseyin’i şehit eden kişi mi?
"İnsan, küçük bir mikyasta, kainattaki hakaik-i imaniyeyi şuhud derecesinde gösterebilir." cümlesini izah eder misiniz?
"Her bir cihazı bir alemden haber veriyorlar." cümlesine örnek verebilir misiniz?
"Kuvve-i hayaliyeleri alem-i misalden..." Hayal, nasıl alem-i misalin bir küçük numunesi oluyor?
"Feylule", "gaylule" ve "kaylule" uykuları hakkında bilgi verir misiniz; bunların vakitleri nelerdir?
Cüzi iştigalin ehemmiyeti, hizmete vakit kalması için teknolojiden yararlanma, yapay zekâ döngüsünün istikameti için nelere dikkat edilebilir?
"Dünyaperestlik esasatı olan ahlâk-ı seyyieden tecerrüd et, fâni ol. Daire-i mülkünde ve malındaki eşyayı Mahbub-u Hakikî yolunda feda et..." İzah eder misiniz?
Haşir meydanı için, dünyanın yörüngesi, yani gezdiği daire olarak gösteriliyor. Bu nasıl oluyor? Âlem-i ahireti, âlem-i şehadette yani Güneş sisteminde maddi bir yerde düşünmek doğru mu?
"Madde-i meşhureden başka pek çok menâbi'in tereşşuhatı, lemaatı, semeratı âlem-i mülkde vardır ki, katiyyen maddeye ve hareketine irca' ile izah edilmez..." İzah eder misiniz?
"Kâinatın âyât-ı tekviniyesinin, Sâniinin kemaline delaletlerini parlak ve kat’î bir surette lisan-ı Kur’an’la beyan ediyor." Bu ayetler hangileridir, misal verir misiniz?
"Şuunat-ı İlahiyeye ayinedarlık eder. Yani, kendi hayatıyla Zat-ı Hayy-ı Kayyumun hayatına işaret ettiği gibi, kendi hayatında inkişaf eden sem’ ve basar..." İzah eder misiniz?
"Birisi: Esma-i İlahiyenin ayrı ayrı nakışlarını kendinde göstermektir... İkinci yüzü: Şuunut-ı İluhiyeye ayinedarlık eder..." Ayinedarlığın iki yüzünü izah eder misiniz?
"İnsan, kendi acz-i mutlakıyla Halıkının kudret-i mutlakasını ve derecatını ve aczin dereceleriyle kudretin mertebelerini hissetmektir..." Devamıyla izah eder misiniz?
"Zat-ı Hayy-ı Kayyumun hitabatına, insan, camiiyeti haysiyetiyle en mükemmel muhatap olmak" ne demektir?
"Kainatta münteşir bütün enva-ı nimeti insanla tanzim etmek. Ve insanın menfaati ipiyle tesbih taneleri gibi tanzim eder..." İzah eder misiniz?
"İnkılâb-ı hakâik, ittifaken muhaldir ve inkılâb-ı hakâik içinde muhal-ender muhal, bir zıddın kendi zıddına inkılâbıdır..." İzah eder misiniz?
"Hakiki rızıktır ki, onunla yaşayacak. Bu ayetin hükmü ile o rızık taahhüd-ü Rabbani altındadır. Beşerin su-i ihtiyarı karışmazsa, o zaruri rızkı herhalde bulabilir." Ne demektir?
"Dördüncü taife ki, çocuklardır... Hâlıkı bilmekle ruhları inbisat edebilir, istidatları mesudane inkişaf edebilir." Çocuklar soyut düşünemeyip, görmediklerine inanmakta zorlanıyorlar?
"Meşrutiyet ki, adalet ve meşveret ve kanunda inhisar-ı kuvvetten ibarettir... Ahkâmda Avrupa’ya dilencilik etmek, din-i İslâma büyük bir cinayettir." Ne demektir?
"Hodbin", "hodendiş", "hodkam" kelimeleri; sadece kendini düşünen manasına geliyor. Temsili hikayede; başkalarına yapılan zulüm karşısında olumsuz etkilenmesi çelişki değil mi?
"İlm-i cifrin anahtarları içinde en kolayı ve belki en safisi ve belki en güzeli, ism-i Bedi’den gelen ve Kur’ân’da Lafza-i Celalde cilve..." Neden ism-i Bedi, izah eder misiniz?
"Daire-i mümkinatın ve kesretin en müntehâsında bulunan cüz’iyatta, belki o cüz’iyatın cüz’iyat-ı ahvâlinde ve keyfiyatında makàsıd-ı rububiyet temerküz ettiğinden..." Ne demek?
"Pek çok adam meylü'l-ağalık ve meylü'l-âmiriyet ve meylü't-tefevvukla mütehakkim geçinmek istediğinden, ilmin şanında olan teşvik ve irşad ve nasihat..." İzah eder misiniz?
"O meşrep sahibi, âlem-i istiğrak ve sekirden âlem-i sahve girdiği vakit, o meşrebi beraber almamak gerektir ve o meşrebin muktezasıyla amel etmemek lazımdır.." İzah eder misiniz?
"O derin kuyuyu terakkiyat-ı maneviyenin basamaklarıyla ve tekemmülat-ı ruhiyenin cihazatıyla dolduruyor." Ne demektir?
"Dinsiz ve münkir-i Sâni demektir. Şu mânâ ile ehl-i kitaba ıtlak etmeye hakkımız yoktur... Peygamberimizi ve İslâmiyeti münkir demektir... Onlara ıtlak etmek hakkımızdır." Ne demek?
"Bir seferde, 'talha' veya 'semure' denilen bir ağaç geldi, ... Yerine gitti." Ağacı İki Cihan Sultanı etrafında döndüren Allah'tır. Peki, ağacın iradesi, istemesi olabilir mi?
"Kasr-ı nurânî-yi İslâmiyeti, ne cür’etle mâtem tutmuş bir siyah çadır gibi bir kısım fukaraya ve bedevîlere ve mürtecilere has olduğunu tahayyül ediyorsunuz?" Ne demektir?
"Kur’an-ı Hakîm, kâh olur, cüz’î bazı maksatları zikreder; sonra, o cüz’iyat vasıtasıyla külli makasıda zihinleri sevk etmek için,.. Esma-i hüsna ile takrir ederek tespit eder." Ne demektir?
"Adalet-i izafiye, cüz’ü külle feda eder. Fakat muhtar cüz’ün sarihen veya zımnen ihtiyar ve rıza vermek şartıyla. Eneler nahnüye inkılâp edip mezci, cemaat..." İzah eder misiniz?
Yıldızların harareti cehennemden gönderiliyor. Arzın merkezindeki ateşin, cehennemin çekirdeği olduğundan bahsediliyor. Cehennem tam olarak yaratıldı mı?
"Ağır beliyyelere ve şiddetli hallere düşen mahlûkatlarının istimdatlarına ve feryatlarına ve tazarruatlarına fiilen imdat ettiği gibi, bir nevi..." İzah eder misiniz?
"Nerede Hıristiyan bulsa hayat veriyor. İşte Habeş, Sudan. İşte Tayyar, Artuşi. İşte Lübnan, Huran. İşte Malsor ve Arnavut. İşte Kürt ve Ermeni, Türk ve Rum..." İzah eder misiniz?
"Kâinatın baştan başa bütün güzel mahlûklarında ve yapılışları güzel umum masnûlarındaki hüsn ve cemâl dahi San’atkâr-ı Zülcelâl’deki fiillerinin hüsn..." İzah eder misiniz?
"Tecelliyat-ı cemaliye ve celaliyesinin müşahedesiyle kazandıkları tenaumda öyle bir saadet-i azime vardır ki, akl-ı beşer anlamaz, melek olmayan bilemez." Ne demektir?
"Zaman-ı sâlifte, yani galebe-i vahşet vaktinde âlemde hükümfermâ, vahşetin mahsulü ve tedennî ve inkırazın mahkûmu olan kuvvet ve cebrin saltanatı idi." İzah eder misiniz?
"Zaman-ı mazide insan istidad-ı gayr-ı mütenahîye mâlik iken o kadar dar ve mahdud daire içinde hareket ediyordu ki: Güya insan iken hayvan gibi yaşadığından..." İzahı nasıldır?
"Cazibe-i rahmet-i Rahmân ile ve incizab-ı muhabbet-i Şems-i Ezel ile bir cism-i insanı berk gibi Arş-ı Rahmân’a çıkaramaz mı?" İzah eder misiniz?
"Kuss ibni Sâide ki,.. Risalet-i Ahmediyeyi şu şiirle ilân... Kâ’b ibni Lüeyy, nübüvvet-i Ahmediyeyi (a.s.m.) ilham eseri olarak..." Bu gibi zatlar Efendimizin gönderileceğini nereden biliyorlardı?
"Sultan-ı Levlâke Levlâk, öyle bir reistir ki, bin üç yüz elli senedir saltanatı devam ediyor..." Sultan-ı Levlâk ifadesinin konu ile münasebetinin izahı nasıldır?
"Bu sana sermeşktir; yazabilirsen meşk et. Zira bütün âyât-ı Kur’âniye bu intizam ve tenasüp ve hüsne mazhardırlar. Fakat makasıd bazen mütedâhilen müteselsildir..." Ne demektir?
"Ve bilhassa o midedeki muhabbet-i İlahiye zevkinin daha başka bir dairesi var." Söz konusu bu daire hakkında bilgi verir misiniz?
"Eğer, nur olursa kalb ve gözlerini kör eder. Eğer nar dedikleri nur-u saadet dünyanın hangi tarafına çıkmış ise, milyonlarla insanın tulum gibi kan..." Ne demektir?
"Yedi renk sür'atle çevrilirse yalnız beyaz göründüğü gibi ... Avâmı anarşilikten kurtaran ... Umum siyaseti mucize gibi muhafaza eden lâfz-ı şeriat yalnız göründü." Ne demektir?