Sorularla Risale
Sitedeki Yazıları
"Hatta tekellümünde ve ekl ve şürbünde iktisadı rehber ve israftan katiyen içtinap etmiştir." Efendimiz konuşurken nasıl iktisat edermiş, açıklar mısınız?
"Ve o mehâsini en ziyade imtisal eden ve fıtraten o mehâsin üstünde yaratılan odur." Resulullah Efendimizi diğer insanlardan ayıran özellik nedir?
"Feraiz, nevafil, âdât-ı hasenesidir." Sünnet-i seniyyenin farz ve vacip olan kısmı ne demektir? Bir şey sünnet iken, nasıl farz olur? Bunları hangi misallerle izah edebiliriz?
"Ben bilfiil o muhabbeti etmezsem de bi’l-istidat, bi’l-iman, bi’n-niyye, bi’l-kabul, bi’t-takdir, bi’l-iştiyak, bi’l-iltizam, bi’l-irade suretinde ediyorum." cümlesini izah eder misiniz?
"Hatta insanın mütenevvi hissiyat-ı şedidesi, o istidad-ı muhabbetin istihaleleridir ve başka şekillere girmiş reşhalarıdır." İzah eder misiniz?
"Kalbin mercimek kadar bir sandukçası olan kuvve-i hafıza, bir kütüphane hükmünde..." ifadesine göre hafızanın yeri kalp mi?
"Lakin bir kısım ehl-i ilim, bunlardan bir kısmını bid’aya dahil edip, fakat 'bid’a-i hasene' namını vermiş." Burada "bir kısım" denilen ehl-i ilim kimlerdir, Üstad'ımız bu tespite katılıyor mu?
"Fakat her nevin lisanı çok geniş olmasından, fikir yoluyla sıfat ve esma-i İlahiyeyi ilmelyakin ile izan etmek için akıl çok çabalıyor, sonra tam görür." İzah eder misiniz?
"İki dilenci: Biri musırr-ı muhteris, biri müstağni-i muhteriz. İkincisine vermeyi daha ziyade arzu etmekliğin, şu geniş kanunun bir nümunesidir." İzah eder misiniz?
"Kur’an-ı Mucizü’l-Beyan'ın hemen hemen üçten birisi haşir ve ahireti teşkil ediyor. Ve onu, bütün hakaikine temel taşı ve üssü’l-esas yapıyor." İzah eder misiniz?
"Bu ayetteki نُورَ اللهِ بِاَفْوَاهِهِمْ وَاللهُ مُتِمُّ نُورِهِ cümlesinin makam-ı cifrisi, bin üç yüz on altı (1316) veya yedi (7)’dir." Tarihi denk getirmek için ayetten parça almak doğru mudur?
"Sünnet-i Seniyyenin her bir nevine tamamen bilfiil ittibâ etmek, ehass-ı havassa dahi ancak müyesser olur. Ona bilfiil olmasa da binniyet, bilkast, taraftarane ve iltizamkârane talip olmak, herkesin elinden gelir." İzah eder misiniz?
Sünnet-i Seniyye düsturlarının "yerini başka felsefî ve hikmetli meseleler"in tutamamasını izah eder misiniz?
"Sünnet-i Seniyye düsturları, emraz-ı ruhaniyede ve akliyede ve kalbiyede, hususan emraz-ı içtimaiyede gayet nafi birer devadır." cümlesini sünnetin hususiyeti ile izah eder misiniz?
"Evet, Şeriat-ı Muhammediye ve Sünnet-i Ahmediyede hiçbir mesele yoktur ki, müteaddit hikmetleri bulunmasın." Devamıyla izah eder misiniz?
On Birinci Lem'a'nın, Sekizinci Nükte'sini açıklar mısınız?
"Sünnet-i Seniyyeyi bilen, katiyen anlar ki, edebin envaını, Cenâb-ı Hak, Habibinde cem etmiştir." İzah eder misiniz?
"Sünnet-i Seniyye edeptir. Hiçbir meselesi yoktur ki, altında bir nur, bir edep bulunmasın." İzah eder misiniz?
"Riya giremez ve ilan edilir." Halbuki Peygamberimiz Mekke devrinde ibadetlerini gizlice yapmış, sahabelere de gizlice yapmalarını söylemiştir. Ne dersiniz?
"Sünnet-i Seniyyenin meratibi var. Bir kısmı vaciptir, terk edilmez. Bir kısmı da nevafil nevindendir." Sünnetin vacip ve nafile diye taksimatı nasıl olur?
"Veyl o kimseye ki; Sünnet-i Seniyyeyi takdir etmeyip, bidalara giriyor." cümlesini nasıl anlamalıyız?
"Kâinatı bu derece inamat ile dolduran Zat-ı Kerim-i Zülcemal, zişuurlardan o nimetlere karşı şükür istemesi, zaruri ve bedihidir." İzah eder misiniz?
"Cenâb-ı Hakk'a iman eden, elbette ona itaat edecek. Ve itaat yolları içinde en makbulü ve en müstakimi ve en kısası, bilaşüphe, Habibullah'ın gösterdiği ve takip ettiği yoldur." İzah eder misiniz?
"Bu tabakalardaki nurani mahlukatın mürur-u uburuna hiçbir şeyin mâni olmaması halatı ve elektrik ve ziya ve harareti nakil..." İzah eder misiniz?
"Hiçbir şeyin ademe gitmediği, ancak değişikliğe uğradığı ya da farklı âlemlere gittiği" hakikati ile "maddenin ezelî olmadığı" hakikatini birlikte açıklar mısınız?
"Bütün eşya bir tek teveccühüne bedel olamaz." cümlesini izah eder misiniz?
"Fena yolunda ademe gider." ifadesi ne manada kullanılmıştır?
On Birinci Lem'a'nın Dördüncü Nükte'sini açıklar mısınız? Zahiren sünnet ile ilgisi görünmüyor?
"Hayatımla alakadar ve mazi kabrine giren zihayat mahlukatın heyet-i mecmuasının cenaze-i maneviyesi başında bir mezar taşı hükmündeyim." cümlesini izah eder misiniz?
"Baktım ki, ben bir cenazeyim, üç mühim büyük cenazenin başında duruyorum." cümlesini nasıl anlamalıyız?
"İman-ı bil-kader rüknünü ispat eden bütün deliller, dolayısıyla haşre ve neşr-i suhufa ve mizan-ı ekberdeki muvazene-i a’mâle delâlet ederler." Kadere iman, nasıl haşrin gelmesini ister?
"Sultan-ı Sermedînin kemâlâtı naks ve kusurdan ve kudreti aczden ve hikmeti sefahetten ve adaleti zulümden tenezzüh ve takaddüs ve teberri etsin." İzah eder misiniz?
"Elhâsıl madem Allah var, elbette âhiret vardır." cümlesini nasıl anlamalıyız?
"Ve şimdi de ruhen diri ve hayy olmasın." ifadesini izah eder misiniz?
"Umum kâinatta eserleri görünen şu adalet-i mutlaka..." cümlesini açar mısınız, kâinatta adalet nasıl görünüyor?
"Nev-i insandan dahi makasıd-ı rububiyetine tevafuk eden" İfadesini izah eder misiniz?
"Ve madem, bu mahiyetteki arzın her tarafına hükmeden ve ekser mahlûkatına tasarruf eden ve ekser zîhayat..." İzah eder misiniz; “Kendi etrafına toplattıran”dan maksat nedir?
"Kuvvetli ve hikmetli ve şefkatli bir mutasarrıf var ki, böyle nev-i insana bakıyor, besliyor, istediğini veriyor." Misal verir misiniz?
"Ekser masnuatını kendi hevesatının hendesesiyle ve ihtiyacatının düsturlarıyla öyle güzelce tanzim ve teşhir ve tezyin ve..." İzah eder misiniz?
"Çok antika nevilerini liste gibi birer yerlerde öyle toplayıp süslettirir." ifadesini açar mısınız, burada insan ne yapıyor?
"Elbette ve herhalde, o kitabın aslı yazılmış ve haşir ve neşir ile hâşiyeleri de yazılacak ve umumun defter-i a'mâlleri onda kaydedilecek." İzah eder misiniz?
"Elbette in’âmı istihzadan ve ihsanı aldatmaktan ve inâyeti adâvetten ve rahmeti azaptan ve lütuf ve keremi ihanetten halâs eden ve..." İzah eder misiniz?
"Bahar kitâbından daha kolay olarak, geniş bir yerde güzel ve lâyemut bir kitâbı yazacağım ve size okutturacağım." Allah için zor-kolay ifadesi kullanılabilir mi?
"Zât-ı Vâcibü’l-Vücudun hem mevcudiyeti, hem umum sıfatları, hem ekser isimleri,.." Sıfat için "umum", isim için "ekser" denilmesine değinerek; devamıyla izah eder misiniz?
"Hak kelâmullah olduğunu ve bütün semâvî kitapların en büyüğü ve en efdali" ne demektir? Semavî kitaplar arasında fark olabilir mi? Nihayetinde hepsi Allah kelamı!
"Senin azamet-i kibriyâna dokunan ve izzet-i celâline dokunduran ve ulûhiyetinin haysiyetine ilişen ve şefkat-i rubûbiyetini müteessir eden..." Burayı açar mısınız?
"Şefkat-i rubûbiyetini müteessir eden ehl-i dalâlet" ifadesine binaen; her şeyi yaratan nasıl üzülüp müteessir olur?
"Kur’ân’ın tafsilâtla, izahatla, tekrarla beyan ve ispat ettiği hakikat-i haşriyeyi asırlarına ve zamanlarına göre o hakikatı kat’î kabul ile beraber,.." İzah eder misiniz?
"Bir sultanın birtek işareti yalan olmamak için bazan bir ordu hareket edip çarpıştığı halde, o pek ciddî ve izzetli sultanın binler sözleri..." İzah eder misiniz?
"Kur’ân’ın hemen üçten birisi haşirdir." İle "Kur'ân'ın dörtten birisi haşir ve âhirettir." Cümlelerinde rakamların farklı olmasını nasıl anlayabiliriz?