"Güzel bir çiçekle ve insan cins-i lâtifinden gayet güzel bir hasnânın suret ve heykelini yapmak istese..." Üstad'ın burada haram bir durumu (güzel bir kadın heykeli yapma) örnek vermesinin hikmeti ne olabilir?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Nasıl ki, gayet mahir bir tasvirci ve heykeltraş bir zat, gayet güzel bir çiçekle ve insan cins-i lâtifinden gayet güzel bir hasnânın suret ve heykelini yapmak istese, evvelâ o iki şeyin umumî şekillerini bazı hatlarla tayin eder. Şu tayini bir tanzim iledir, bir takdir ile yapıyor, hendeseye istinaden hudut tayin ediyor..."(1)

Heykel ve resim yasağının illeti putperestliktir. Mekke döneminde insanlar bir resim bir heykel gördüğünde duramıyor, hemen ona tapınma ihtiyacı duyuyordu. Yani paganizm onların dem ve damarlarına işlemişti. İslam o toplumu putperestlikten yeni çıkardığı için işi sıkı tutarak heykel ve resim konusunda titiz davranmıştır. Yoksa, İslam yere serilen üzeri resimli sergilere, üzerinde canlı figürleri olan perdelere yani hürmet ifade etmeyen durumlara ruhsat da vermiştir.

Üstad Hazretlerinin hasna ve resim temsili müşahhas olmayıp mücerret bir örnek olduğu için, kullanılmasında bir sakınca bulunmuyor. Üstelik temsil Allah’ın isim ve sıfatlarını izah ve ispatta bir araç olarak kullanılıyor. Yani heykel ve resim tevhide vesile yapılıyor, pagan kültüründe olduğu gibi şirke bir kapı aralamıyor.

Diğer bir nükte; çiçek ve hasna tasviri hüsün ve cemal, estetik ve sanat açısından gayet yerinde ve latif bir teşbihtir. Temsilde diken ve erkek olsa konunun letafetine mutabık olmazdı. Yani yerinde ve latif bir teşbih oluyor.

(1) bk. Sözler, Otuz İkinci Söz, Üçüncü Mevkıf.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

BENZER SORULAR

Yükleniyor...